Zorgvastgoed wordt steeds vaker een woning of appartement

Harmke Bekkema, programmamanager Energiesprong Zorgvastgoed, erkent dat het bij zorginstellingen even duurt voor het besef er is dat de energierekening een investeringsimpuls kan zijn om het vastgoed energiezuiniger en daarmee duurzamer te maken. “Die is langer dan ik had verwacht.” Maar tegelijkertijd ziet zij bij zowel de vragende als aanbiedende partijen het bewustzijn wel toenemen. “We gaan ons programma dit jaar echter niet alleen insteken op energie- maar vooral op een integrale aanpak.”

Over een antwoord op de vraag wat voor haar als programmamanager het hoogtepunt van 2014 was hoeft zij niet lang na te denken. “Dat is zonder twijfel de zogenoemde kansdag die wij in juni op touw hebben gezet. Op die dag hebben we 20 consortia van bouwpartijen met 15 zorginstellingen in contact gebracht. Maar de grootste opbrengst van die dag was wel, dat mensen naar hun eigen rol zijn gaan kijken. En vooral hoe zij die rol anders zouden kunnen invullen om tot een beter resultaat te komen.”

Nul op de meter
Doel van Energiesprong Zorgvastgoed is om op grote schaal vraag en aanbod te creëren voor zorgvastgoed zonder energienota, oftewel ‘0-op de meter’. Het geld dat zorginstellingen jaarlijks kwijt zijn aan energiekosten kan namelijk als investeringsmotor worden ingezet om het vastgoed te vernieuwen en zo te verduurzamen. “We hebben naast het organiseren van de kansdag vorig jaar erg veel gedaan aan het agenderen van het onderwerp.” Dat was volgens Bekkema nodig omdat de energiekosten bij zorginstellingen de pan uitslaan. En dat zou op zich wellicht nog niet eens zo erg zijn, maar die energierekening gaat voor een groot deel ten koste van de zorg.

“Wij hebben berekend dat zorginstellingen maandelijks 150 euro per cliënt aan energiekosten kwijt zijn en daarvan slechts 100 euro van het Rijk vergoed krijgen. En die 50 euro gaat dus van het zorgbudget af.” Die wetenschap heeft er onder andere toe geleid dat Amstelring vorig jaar met een consortium van Dura Vermeer, Eneco en installateur Roodenburg in zee is gegaan om negen zorginstellingen te verduurzamen. “De aanpak komt er op neer dat Amstelring in 2033 zo’n 20 miljoen euro op de energiekosten heeft bespaard. Maar dan beschikt de zorginstelling wel over vernieuwde en comfortabele gebouwen die voorlopig weer een tijd meekunnen.”

Pionier
De programmamanager ziet in Amstelring duidelijk een pionier, hoewel er in haar ogen al veel andere partijen op verschillende niveaus met het thema aan de slag zijn. “Sommige partijen, zoals Amstelring, pakken het groot aan maar je kunt ook klein beginnen en stapje voor stapje ermee aan bezig gaan.” Overigens is het haar wel duidelijk geworden dat het even duurt voor het bij instellingen tussen de oren zit. “Dan kan een Raad van Bestuur nog zo enthousiast zijn, als een manager van de afdeling vastgoed niets ziet in een langjarige aanpak en vast blijft houden aan de korte termijn, dan zal er nog weinig gebeuren.”

Het heeft in haar ogen voor een belangrijk deel te maken met de dynamiek en de onzekerheid door overheidsbezuinigingen dat zorginstellingen nog wat koudwatervrees ten aanzien van het thema hebben. Overigens moet niet alleen de zorg anders over hun vastgoed gaan denken. Er ligt ook voor de aanbiedende partijen nog wel een taak. “Het is mij wel duidelijk geworden dat de aanbieders, dus de bouwende partijen, zich wat meer in de vragende partijen kunnen verdiepen. Men spreekt nog niet elkaars taal.”

Verbreden naar woningbouw opgave

Voor dit jaar gaat zij door met het zorgen voor bewustwording bij de zorgsector. Daarnaast gaat de Energiesprong Zorgvastgoed het programma verbreden. “Alleen maar focussen op het energievraagstuk is voor veel zorginstellingen niet voldoende interessant. Welke innovaties en integrale oplossingen zijn er mogelijk om toekomstbestendig zorgvastgoed te realiseren waar ouderen graag willen wonen. Dan hebben we het ook over comfort en uitstraling, financiering en facilitaire zaken als afval, inkoop onderhoud, et cetera.

En dan niet alleen op locatieniveau maar ook op wijk- of buurtniveau in het kader van het overheidsbeleid om mensen langer zelfstandig thuis te laten wonen. Een zorginstelling kan in dat kader zorg dicht bij de mensen, hun netwerk en hun buurt brengen. Dan praat je over een systeeminnovatie die nu nog volledig in de kinderschoenen staat.” Wij denken dat Platform31-Energiesprong een rol kan spelen in het faciliteren van de benodigde innovaties.