Bedrijventerreinen in de verdrukking door woningbouw, overheid grijpt in

Uit een nieuwe analyse van economisch geograaf Gerlof Rienstra, blijkt dat tussen 2016 en 2021 in heel Nederland 148 bedrijven zijn verdwenen; goed voor een verdwenen oppervlakte van 940 hectare ruimte voor werken. 

Minister Micky Adriaansens van Economische Zaken en Klimaat (EZK) stuurde op donderdag 14 oktober de contouren van het programma werklocaties naar de Tweede Kamer. Daarin gaf ze aan dat het kabinet een halt wil op de afnemende ruimte voor werken.

Startpakket voor de provincies
Dit Nationale Programma Werklocaties, dat in het tweede kwartaal van 2023 uitkomt, zal in tegenstelling tot Rijksbeleid in vorige decennia, géén generiek beleid bevatten. Dat zei Jurgen Geelhoed, regio-ambassadeur op het ministerie van Economisch Zaken en binnen de directie Ruimte en Regio verantwoordelijk voor het thema ‘ruimte voor economie’ afgelopen donderdag 10 november tijdens een bijeenkomst in Zwolle. "Als we afstappen van one size fits all, komen we verder", zei Geelhoed, die vertelde dat het ministerie met een startpakket komt dat de provincies verder moeten uitwerken.

2,5 procent ruimtegebruik
Geelhoed benadrukte dat werklocaties momenteel slechts 2,5 procent van het landgebruik in Nederland voor rekening nemen. De agrarische sector is goed voor 66 procent van het landgebruik. Met name in stedelijke regio’s komt ruimte voor werken in verdrukking door woningbouw. Daardoor verdween tussen 2015 en 2020 46 kilometer bedrijventerrein uit stedelijk gebied, bleek uit een eerdere analyse van Rienstra in samenwerking met de Stichting Kennisalliantie Bedrijventerreinen Nederland (SKBN).

"Er is een strijd om de ruimte gaande en de meters worden stiekem weggesnoept bij werklocaties. Dat is deels onze schuld. We hebben te weinig naar werklocaties omgekeken en zijn lang niet zichtbaar geweest in het debat", aldus de regioambassadeur.

"De rol van de Rijksoverheid is echter aan het veranderen. Het lijkt alsof we de opdracht om te zorgen voor werklocaties over de schutting gooien, maar willen eigenlijk de provincies meer de regie geven. Zij zien namelijk waar het schuurt."

'Provincie de kaders geven om de economie slim te organiseren'
"Daarom moeten we als Rijk voorkomen dat we het programma werklocaties volgend jaar vullen met generieke uitspraken. We willen niet op een tekentafelmanier te werk gaan, maar provincies kaders geven om de economie slim te organiseren. Dat betekent dat het ministerie mogelijk zal aangeven welke sectoren cruciaal zijn om strategische autonomie te behouden, maar dit advies ook niet te bindend zal maken. De kracht van de Nederlandse economie is ook dat we enorm gediversifieerd zijn. Als wij als ministerie een kruis zetten door bepaalde sectoren, wordt onze economie daar niet weerbaarder van", zei Geelhoed.

SKBN-voorzitter Theo Föllings constateerde– tot zijn eigen opluchting – dat het thema werklocaties en de maatschappelijke en economische meerwaarde van werklocaties weer prominent op de agenda staan. "Het ministerie van EZK neemt de taak op zich om alle neuzen dezelfde kant op te krijgen en het juiste geluid te verspreiden. We zijn benieuwd wat er in het programma werklocaties komt te staan. Hier hebben we tien jaar lang heel hard voor geknokt."

In juli 2023 komt minister Adriaansens met een uitwerking van het Programma Werklocaties. Het is dan aan de provincies om hier verder ruimtelijk invulling aan te geven.

Foto: minister van Economische Zaken, Micky Adriaansens ©Rijksoverheid.