Bouwen aan vertrouwen

Wat begon als een praktische samenwerking tussen Nederlandse bouwbedrijven en toeleveranciers, groeide uit tot een internationaal platform waarin kennisdeling en vertrouwen centraal staan. Ronnie Hondeveld, directeur van Vastbouw en vanaf de eerste jaren betrokken bij SHBE en later HPP, blikt terug op drie decennia bouwen, verbinden en grensoverschrijdende samenwerking. Over ambities, crises, mensen en de kracht van volharding.

HPP: Wie is Ronnie Hondeveld?

RH: Ik kom uit het oosten van het land, uit een groot gezin met zes kinderen. Mijn moeder zorgde thuis en mijn vader werkte bij Philips in de industriële productie. Hard werken en elkaar helpen stonden centraal. We hadden thuis geen enkele achtergrond in de bouw; mijn keuze voor deze sector kwam puur vanuit eigen interesse. Na de middelbare school ben ik bouwkunde gaan studeren en deed ik daarna een jaar economie. Maar al snel belandde ik in de ontwikkelingskant van de bouw. In die tijd stond projectontwikkeling nog in de kinderschoenen: bouwbedrijven hadden afdelingen ‘koopwoningen’ die kleine series woningen zelf ontwikkelden, tien hier, twaalf daar. Zo begon het voor mij.

HPP: Wanneer kwam Vastbouw in beeld?

RH: In juli 1988 begon ik bij Vastbouw als afstudeerder, en vanaf 1989 werkte ik op de ontwikkelafdeling. Vastbouw was opgericht in 1983 en was een jong en groeiend bedrijf. Ik werkte in Rijssen en Amersfoort aan het opzetten van de ontwikkelclub. Dat ging snel en rond die tijd kwam er een kans in Duitsland, vooral na de val van de Berlijnse Muur. Binnen twee jaar groeiden we in Duitsland van vijftien naar tweehonderd medewerkers.

HPP: Wat maakte Duitsland zo interessant?

RH: De vraag was enorm. In Noordrijn-Westfalen zaten grote industriële ondernemingen, steenkool, staal en energie, zoals VEBA, met enorme woningvoorraden voor personeel. VEBA had honderdduizend woningen; in Nederland was je met tienduizend al groot. Nederlandse rijtjeswoningen waren goedkoper én kwalitatief goed. We wonnen een prijs voor kostengunstige woningbouw en kregen daardoor toegang tot locaties in zeven steden, waarmee we zelf projectontwikkelaar werden. Dat gaf ons een enorme impuls.

HPP: In die tijd ontstond SHBE. Hoe ging dat?

RH: SHBE stond voor Stichting Samenwerking Holland Bouwexport. Het was een initiatief van tien Nederlandse toeleveringsbedrijven, later aangevuld met twee bouwbedrijven: Wilma en Vastbouw. In het begin ging het om samen materialen verkopen in Duitsland om als groep sterker te staan. Maar al snel bleek dat kennis en marktinzicht veel belangrijker waren dan producten. Regelgeving, bouwmethodiek, aanbesteding, omgangsvormen en cultuur, dat moest je begrijpen om succesvol te zijn.

We legden geld bij elkaar en organiseerden gezamenlijk presentaties, ontmoetingen met steden en corporaties, workshops en bedrijfsbezoeken. Zo verschoof de insteek naar kennisdeling, relatieopbouw en structurele samenwerking.

Daarin speelde Christa Thijssen een sleutelrol. Zij was gemiddeld twee dagen per week in Duitsland, kende echt iedereen en wist deuren te openen bij gemeenten, corporaties, ontwikkelaars en banken waar commerciële bedrijven niet binnenkwamen. Zij bracht Nederlandse en Duitse partijen bij elkaar en maakte samenwerking concreet. Dat werd het fundament onder SHBE.

HPP: Je noemde dat er heel veel bijeenkomsten en ontmoetingen waren. Kun je dat concreet maken?

RH: In 2004 alleen al organiseerden we vier Sociëteit Düsseldorf-bijeenkomsten, een midzomer-relatiedag, een voorjaarssymposium met WG Essen-Nord, een workshop en twee Expertgesprekken. Daarnaast had je het woningbouwplatform, met diepte-sessies, presentaties en project- en studiebezoeken, onder andere in Oberhausen, Mülheim en Münster. Dat waren structurele, zware, professionele kennis- en samenwerksessies, veel meer dan één jaarlijkse borrel.

HPP: Je spreekt met warmte over Christa Thijssen en de manier waarop zij samenwerking vormgaf.

RH: Christa geloofde sterk in vertrouwen, plezier en persoonlijk contact. De echte waarde van een netwerk zit niet in formele vergaderingen, maar in relaties. Dus deden we veel activiteiten rondom ontmoeting: bike & hike, samen eten, studiereizen, projectbezoeken. Voor buitenstaanders lijkt dat soft, maar het is keihard commercieel. Als je elkaar vertrouwt, kun je sneller problemen oplossen zonder juristen en kun je meters maken in projecten die jaren duren.

In het begin was er soms concurrentie-angst: 'Als er één koek is, moeten we die dan delen?' Mijn antwoord was altijd: die koek is zo groot, die kunnen we nooit alleen opeten. Samenwerken maakt je sterker. Wanneer mensen elkaar iets gunnen, ontstaan kansen die je solo nooit krijgt. Christa had een talent om energie los te maken en barrières weg te halen. Zonder vertrouwen is elk netwerk een lege huls, zij vulde dat vertrouwen elke dag.

HPP: Hoe werd SHBE uiteindelijk HPP?

RH: Eind jaren ’90 kwam de Duitse bouwmarkt in een diepe crisis. Veel bedrijven stopten en oorspronkelijke leden haakten af. Nieuwe partijen kwamen erbij die gericht waren op kennis en samenwerking. Tegelijkertijd verschoof de internationale vastgoedwereld in diezelfde periode en won de Expo Real in München sterk aan belang, zeker voor de Duitse markt. Toen ontstond het idee om gezamenlijk zichtbaar te zijn op Expo Real. Dat werd een kantelpunt: het netwerk professionaliseerde en kreeg internationale uitstraling. Zo ontstond Holland Property Plaza. Later kwam ook de Amsterdamse Vastgoedsociëteit erbij. Ik zat in het bestuur, maar stapte eruit om ruimte te maken voor Duitse leden, zodat zij het verhaal vanuit hun perspectief konden dragen.

HPP: Vastbouw is een familiebedrijf. Hoe kijk je daar naar?

RH: Vastbouw is in 1983 opgericht door Cees Verschoor, Piet Alma en Piet Smit. Toen oprichters met pensioen gingen, bleven de aandelen in de onderneming en kreeg Vastbouw steeds meer het karakter van een familiebedrijf. Onze kernwaarden zijn betrouwbaar, bekwaam, verbonden en plezier. Dat zie je aan onze mensen: veel collega’s werken hier tientallen jaren, sommigen meer dan veertig. We hebben ruim vierhonderd medewerkers en werken in Nederland, Duitsland en Polen. We investeren veel in jonge mensen door traineeships en door aandacht voor de juiste plek voor iedereen. Dat hoort bij ons DNA.

HPP: Tot slot: wat betekende HPP voor Vastbouw?

RH: HPP heeft ons veel gebracht: contacten, kennis, inzichten, nieuwe ideeën en kansen. Soms directe projecten, soms netwerken die later belangrijk werden. Het platform is waardevol omdat het draait om ontmoeting en vertrouwen. Christa was daarin de motor. Haar plotselinge overlijden was een enorme schok en roept vragen op over de toekomst. Maar als de waarden, vertrouwen, verbondenheid, respect en menselijkheid, overeind blijven, dan blijft HPP relevant.