Fiscaal voordeel voor vastgoedbeleggers die renteswaps afkopen

Een nieuwe uitspraak van onze hoogste belastingrechter brengt fiscaal voordeel bij vastgoedbeleggers die renteswaps afkopen.

Een tijd geleden hebben veel woningcorporaties en grotere vastgoedbeleggers rentederivaten afgesloten. In veel gevallen gaat het hierbij om zogenoemde ‘renteswaps’. Dit zijn contracten op grond waarvan een contractpartij een variabele rente ontvangt tegen betaling van een vaste rente. In de praktijk worden deze financiële instrumenten veel gebruikt om variabelrentende geldleningen ‘om te zetten’ naar een vastrentende lening.

Omdat de rente de afgelopen jaren fors is gedaald, hebben de renteswaps een (fors) negatieve waarde gekregen. Daarnaast zijn in veel van deze contracten bepalingen opgenomen die kunnen leiden tot forse liquiditeitsrisico’s. Het gaat hierbij bijvoorbeeld om zogenoemde margin calls (de verplichting om vanaf een bepaalde negatieve waarde liquiditeiten als onderpand te storten) of ‘breaks’ (het recht of de verplichting om het swapcontract op een bepaald moment tegen de marktwaarde af te handelen). Doordat deze bepalingen (en sectorregelgeving bij bijvoorbeeld woningcorporaties) kunnen leiden tot liquiditeitsproblemen willen veel swapnemers van deze derivaten af. In dergelijke gevallen is over het algemeen een afkoopsom verschuldigd.

Afkoopsom activeren en afschrijven of kosten ineens?
Lange tijd was onduidelijk of de afkoopsom in de aangifte vennootschapsbelasting direct ten laste van het resultaat mag worden gebracht, of dat de betaalde afkoopsom moest worden geactiveerd en vervolgens geamortiseerd. De Hoge Raad heeft hierover op 25 februari 2022 duidelijkheid gebracht. De afkoopsommen die worden betaald bij de afkoop van een renteswap mogen, in ieder geval als een ‘margin call’ in het swapcontract is opgenomen, direct ten laste van het fiscale resultaat worden gebracht. Hierbij is niet van belang of de met de renteswap samenhangende lening wordt afgelost of hoe de afkoopsom en de eventuele aflossing worden gefinancierd. Overigens spreekt de Hoge Raad van het ‘toestaan’ dat de afkoopsom ineens ten laste van het resultaat wordt gebracht. Naar onze mening betekent dit dat belastingplichtigen nog wel de keuze hebben om de afkoopsom te activeren en te amortiseren.

Invloed renteaftrekbeperking
Deze uitspraak is heel goed nieuws voor belastingplichtigen! Het ineens ten laste van het fiscale resultaat brengen van de afkoopsom kan leiden tot een fors lager bedrag aan verschuldigde vennootschapsbelasting. Let hierbij wel op de mogelijke aftrekbeperking door de generieke renteaftrekbeperking (ook wel earningsstrippingmaatregel genoemd) uit ATAD1. Het voordeel is nog veel groter indien de afkoopsom vóór 1 januari 2019 is betaald. In dat geval wordt de afkoopsom immers niet geraakt door de generieke renteaftrekbeperking, terwijl de amortisering (afschrijving) van de afkoopsom in de jaren vanaf 2019 wel hierdoor zou kunnen worden geraakt.

Actie vereist
Heeft uw onderneming of instelling de afgelopen jaren renteswaps afgekocht, dan adviseren we u om te beoordelen wat de impact van deze uitspraak is op de vennootschapsbelastingpositie. Zorgvuldige fiscale planning is hier vereist.

Dit was een bijdrage van BDO Accountants & Belastingadviseurs B.V. 
Industriegroep Real Estate & Construction 
Drs. Ruud Lemmens - Manager BDO Belastingadviseurs
Drs. Arjan Endhoven – Partner BDO Belastingadviseurs – co-national leader Real Estate & Construction
E: woz@bdo.nl 
W: www.bdo.nl/nl-nl/branches/bouw-vastgoed