Is de 15-minuten-stad in Nederland al realiteit?

Alleen bewoners mogen nog met de auto de Nederlandse binnenstad in. Het openbaar vervoer moet gratis zijn voor iedereen. Een hogesnelheidslijn naar Groningen neemt de stad meer af dan het brengt. Eens of oneens?

Deze stellingen en nog veel meer staan centraal in de zesde aflevering van de PodStad, de podcast over de stad van Colliers. CEO Dirk Bakker gaat in gesprek met mobiliteitsexpert Geert Kloppenburg en NS-bestuurslid Anneke de Vries over ‘de bereikbare stad’. De aflevering staat op alle podcastapps, waaronder Spotify. 

15-minuten-stad
De burgemeester van Parijs heeft de ambitie een 15-minuten-stad te creëren. Dat betekent dat alle inwoners binnen 15 minuten met het openbaar vervoer, fietsend of lopend alle essentiële voorzieningen kunnen bereiken: winkels, kantoren, scholen, zorg, sport, cultuur en ontspanning. Nederlandse steden zijn compact en de fiets is hier de gewoonste zaak van de wereld. Is de 15-minuten-stad in Nederland al realiteit?

Zeker niet, vindt Kloppenburg. ‘’Parijs is juist een compacte stad met hoge dichtheden’’, vertelt hij. ‘’In Nederland woonden we vroeger met veel meer mensen op een kleine oppervlakte dan nu. Denk aan de grote gezinnen in de Jordaan. Onze steden zijn de laatste decennia veel minder compact geworden doordat we zijn gaan spreiden. De groei zat vooral buiten de stadsring. Denk aan Nieuw-Sloten, Schalkwijk en Leidsche Rijn. Daar zit de echte uitdaging voor de 15-minuten-stad.’’

Christaller
De Vries is van oorsprong geograaf en grijpt terug op de centrale-plaatsentheorie van Christaller over allerlei verzorgingsgebieden die samen één grote bijenraat vormen. ‘’Nederlandse steden zijn verdeeld in talloze kernen met elk hun eigen voorzieningen’’, zegt ze. ‘’Denk aan stadscentra, wijkcentra en buurtcentra. Dat betekent dat je ook in de buitenwijken bijna alle functies binnen 15 minuten kunt bereiken. Daarvoor ben je niet afhankelijk van de binnenstad. Dat vind ik geweldig aan Nederland.’’

Waar ze het over eens zijn, is dat werkgelegenheid hierop een uitzondering vormt. Wijken als Leidsche Rijn zijn volgens Kloppenburg grotendeels aangewezen op de auto om op hun werk te komen. Veel werklocaties zoals bedrijventerreinen zijn niet makkelijk bereikbaar met het openbaar vervoer. Daardoor ontstaan ontzettend veel autobewegingen.

Creatieve stad
De volgende aflevering van de PodStad komt online op vrijdag 16 april. Hierin gaat Dirk Bakker in gesprek met creatief strateeg Marlon Huysmans en ZZDP-directeur Joris Deur over ‘de creatieve stad’.