Wat is nu precies Het Nieuwe Winkelen?

Het begrip ‘het nieuwe winkelen’ is inmiddels aardig ingeburgerd. Het kan zich scharen naast ‘het nieuwe werken’, ’het nieuwe eten’, ‘het nieuwe leren’, ‘het nieuwe rijden’ en ga zo maar verder. Alles is of wordt nieuw. Het geeft aan dat er in onze maatschappij iets aan de hand is. Maar toch wordt niet altijd helder gemaakt wat dat ‘nieuwe’ nu precies is. Vaak wordt de relatie gelegd met internet, de toenemende informatiebehoefte en de sociale media. Dat ook het winkelen in een transitieperiode zit, is evident. Maar hoe voltrekken zich die processen, en wat zijn de gevolgen?

Er zijn deskundigen, die ‘het nieuwe winkelen’ zien als de grote bedreiging voor de fysieke winkel. Nieuw wordt dan uitgelegd als het fenomeen waarbij mensen de fysieke winkel niet meer nodig hebben, en alle goederen via internet bestellen en laten bezorgen. Dat dit onderdeel is van het normale koopgedrag, is duidelijk. Maar het valt mij op dat groeipercentages vaak worden overschat en de procentuele groei van internetbestedingen neemt inmiddels af. Een aantal jaren geleden was nog sprake van ‘a two-digit growth rate’. Volgens recente kwartaalberichten van het HBD was de omzetgroei van internet- en postorderbedrijven van 2010 t.o.v. 2009 nog 15%. Die van 2011 t.o.v. 2010 was echter gedaald tot 5%. In oktober 2011 was de groei al negatief en in het laatste kwartaal van 2011 niet meer dan 1%.

In tv-programma’s over de retail wordt internet regelmatig gezien als grote boosdoener van de malaise. Zo zagen we ondernemers in het centrum van Schiedam die – wijzend op de leegstaande winkelpanden – aangaven dat internet ‘hen de das om had gedaan’. Zo’n statement speelt in op het sentiment van deze tijd, maar het klopt niet helemaal. Schiedam heeft geheel andere problemen, en waren er al toen internet nog geen reële betekenis had.

Internet beïnvloedt hoe mensen handelen en waar ze aankopen doen. Maar de belangrijkste oorzaak van de oplopende leegstand, is de meest voor de hand liggende. Namelijk de economische recessie. Het consumentenvertrouwen zit al jaren in een dip, mensen bezuinigen op hun detailhandelsuitgaven en bezoek aan winkelgebieden. Mensen hebben minder tijd, besteden minder en gaan minder en gerichter winkelen. Internet heeft tot een boost geleid in de informatie van en over winkels. Het ‘information field’ van consumenten is exponentieel gegroeid en de concurrentie navenant toegenomen. Dit betekent dat winkeliers moeten werken aan hun vindbaarheid, informatievoorziening, service, prijsstelling en vooral toegevoegde waarde. Kortom, op alle onderdelen van hun bedrijfsvoering.

In dat laatste opzicht hebben veel winkels het al moeilijk. Internet biedt veel; zo niet alles. Wie op internet zoekt naar een knoflookpers, krijgt 450.000 hits. Wie dat in het Engels waagt te doen met ‘garlic press’, krijgt zelfs 4.500.000 hits. In beide gevallen kom je niet bij lokale ondernemers terecht, die ongetwijfeld ook knoflookpersen te koop hebben. De online informatieconcurrentie is enorm. Maar er is (misschien wel gelukkig) een keerzijde. Informatie is prachtig, maar aan te veel informatie heb je niks. Daarom is het de grootste uitdaging voor winkeliers om ervoor zorg te dragen dat ze effectief op internet vindbaar zijn, hun aanbod passende online presenteren en de relatie met klanten versterken. Dit klinkt simpel, maar het vereist uiteraard veel tijd en vooral professionaliteit. Wie dit als ondernemer ontbeert, heeft een structureel probleem. Wie zijn toegevoegde waarde voor de klant niet kan operationaliseren, krijgt het moeilijk. Maar dat is niks nieuws. Bedrijven en winkelgebieden die niet in staat zijn de consument in zijn informatiebehoefte en behoefte aan gemak, comfort en service te volgen, zullen in de toenemende concurrentieslag wegvallen. De Nieuwe Tijd is namelijk al lang begonnen.

(Wie de avonturen van Kees en Trees wil volgen, kan dat doen via: http://shoppingcenterconsult.wordpress.com. Daarin  schrijven medewerkers van WPM Groep wekelijks over items die met de vitaliteit van winkelgebieden te maken hebben)

Cartoon: Johan Haringsma

Ir. Johan Haringsma is directeur Research & Consultancy van WPM Groep
contact: j.haringsma@wpmgroep.nl