Coalition of the willing kan de seniorenhuisvesting ‘ontstoppen’
De grootste ‘prop’ in onze volkomen verstopte woningmarkt lijkt te zitten bij de senioren. Ze willen misschien wel plaats maken in hun vaak te groot geworden huizen, maar waar moeten ze in hemelsnaam naartoe?
Daarover sprak een twaalftal beslissers uit de vastgoed- en corporatiewereld, de overheid en de zorg- en welzijnssector op 19 oktober tijdens een ronde tafelbijeenkomst, georganiseerd door Holland Property Plaza.
Cees van Boven, bestuursvoorzitter van Woonzorg Nederland (de grootste landelijke seniorenhuisvester in ons land), en Gijsbert van Herk, bestuursvoorzitter van woningcorporatie Staedion in de regio Den Haag, schetsen beiden omvangrijke uitdagingen: een kwart van de bevolking (ca. 5 miljoen mensen) is in 2040 65+. Daarnaast is er een enorm zorgtekort en een nauwelijks in kaart te brengen eenzaamheidsprobleem. Voor senioren die niet langer thuis kunnen wonen is er echter een gapend gat tussen de huidige (gezins)woning en het verpleeghuis. Hierdoor blijven ouderen te lang wonen in woningen die niet meer op hun omstandigheden en behoeften zijn afgestemd. Zo wordt de gewenste doorstroom van jongeren en jonge gezinnen op de woningmarkt ernstig gestagneerd.
Een onsje welzijn, scheelt een kilo zorg.
Beide corporatiedirecteuren benadrukken dat de traditionele scheiding tussen wonen en zorg doorbroken moet worden met nieuwe, geclusterde woonvormen die ouderen een mix aanbieden van wonen, welzijn en zorg. Van Boven: “Een onsje welzijn, scheelt een kilo zorg.” Op lokaal niveau wordt daarom geëxperimenteerd in publiek-private samenwerkingen. Daarin wordt ervaring opgedaan hoe je samen de woningpijplijn kunt ontstoppen, onder andere door het plannen van ‘zorgzame wijken’.
Wonen & zorg is een tweesnijdend zwaard
Positief is dat er nu meer concrete voorbeelden van inspirerende (geclusterde) woonzorgconcepten komen. Goede voorbeelden doen goed volgen. CPO, corporaties, ontwikkelaars, beleggers en gemeenten gaan ermee aan de slag, al hebben die laatste volgens de ronde tafel nog te weinig oog voor het tweesnijdend zwaard dat het woning- én zorgtekort in samenhang oplost.
Er zijn echter nog meer drempels die een hypotheek leggen op die samenwerkingen. De vastgoedsector en de corporatiewereld worden door het stikstofprobleem (recent geaccentueerd door de uitspraak van de RvS over het bouwbesluit), de torenhoge inflatie en de gestapelde, complexe wet- en regelgeving gefrustreerd in de nieuw- en verbouw. En gemeenschappelijk is het probleem dat de ene partij niet zomaar de rekening van de andere wenst te betalen.
De politieke uitdagingen
Op nationaal niveau zijn er specifieke problemen rondom ouderenhuisvesting die in de ministeriële beleidsstromen lijken te echoën tussen VWS en Volkshuisvesting. Zo zijn er VWS-minister Helder’s WOZO (Wonen, Ondersteuning, Zorg voor Ouderen) en de zes programma’s van de Nationale Woon- en Bouwagenda van minister Hugo de Jonge, die medio november in het kabinet besproken worden. Daarin zitten aannames en opdrachten die bij de partners in de semipublieke en private sector nog flink wat vragen oproepen. De door Helder voorgestelde extra 50.000 geclusterde woonvormen voor mensen met complexe zorg worden door De Jonge ingewisseld voor 40.000 geclusterde woonvormen waar zware vormen van zorg geleverd kunnen worden.
Van Boven: “Ik weet echter uit ervaring dat een woning waar die extra zorg geleverd moet worden zo’n 25 tot 30.000 euro duurder is dan een reguliere woning. Dat tekort zal met kopsubsidie gedekt moeten worden. Ik ben derhalve een groot voorstander van een apart huurregime voor die specifieke woonzorgvastgoed-categorie, zoals dat in de verpleeghuiszorg gehanteerd wordt met inkomensafhankelijke eigen bijdragen (variërend tussen €750 en €2300). Ik denk dat je dat geld nodigt hebt om deze plannen te realiseren. Je moet niet denken dat de corporaties de rekening van het zorgspecifieke deel van huisvesting gaan oppakken als een in beleid verpakte bezuinigingsmaatregel.”
We hebben prachtige schoolgebouwen die een nieuw leven verdienen. Laten we om te beginnen vanuit duurzaamheid stoppen met de reflex van slopen.
Een nieuw leven voor oude schoolgebouwen
Om de impasse rond de seniorenhuisvesting over 'wie regisseert?' en 'wie betaalt?' te doorbreken, is “gewoon aan de slag gaan op kleine schaal” een warme aanbeveling van de ronde tafel in de samenwerking tussen alle stakeholders. Inspirerend was daarom het voorbeeld dat Bart van Kampen, partner van architecten- en stedebouwkundig bureau De Zwarte Hond, deelde over hergebruik van oude schoolgebouwen in Nederland. Van Kampen: “Een Nederlandse school staat er gemiddeld al 69 jaar voordat die gesloopt wordt. Daar ligt een opgave. We hebben prachtige schoolgebouwen die een nieuw leven verdienen. Laten we om te beginnen vanuit duurzaamheid stoppen met de reflex van slopen. Veel slimmer is het om de nieuwe school op een andere plek te bouwen en de oude te transformeren tot ouderenwoningen, zoals we in de voormalige Technische School in Groningen hebben gedaan. Je creëert daarmee ook een heel nieuw, uniek type woningen in een wijk: wonen in een voormalig klaslokaal. Dat geeft een nieuwe variatie en diversiteit van het woningaanbod in wijken en bevordert de lokale doorstroming en hierdoor komen (grotere) woningen weer vrij.”
Groot denken, klein doen
De ronde tafel concludeerde: je moet groot denken, maar eerst klein doen. Over de samenwerking tussen alle verschillende stakeholders zei Cees van Boven: “Ik geloof sterk in vorming van lokale ‘coalitions of the willing’ om dan vervolgens vanuit een gedeelde visie aan de slag te gaan. Die brede blik zien wij vanuit de vastgoed- en corporatiewereld als een morele plicht. En die begint met persoonlijk leiderschap.”
Laatste nieuws
- 23-08-2024 14:20 Grote beleggers investeren nauwelijks in nieuwe woningen, maar Wbh niet grootste issue
- 23-08-2024 13:43 Weg vrij voor deelgebied 5 in Merwedekanaalzone: Tot 4.250 woningen mogelijk
- 23-08-2024 12:27 Alex Invest koopt winkelruimte in Woonmall Alexandrium
- 23-08-2024 11:26 Opmerkelijk: Voor dit nieuwbouwproject zijn 'incentives' nodig om kopers te trekken
- 23-08-2024 11:06 Raad van State stelt bezwaarmakers tegen 250 woningen in Tilburg in ongelijk
- 23-08-2024 09:21 Starters vragen vaker naar familiehypotheek en schenkingsvrijstelling, na afschaffing jubelton
- 23-08-2024 08:48 CBS over detailhandel: Non-food sector groeit, omzet supermarkt daalt
- 22-08-2024 16:42 IVBN-directeur: ‘Woningmarkt heeft heel fragiel punt bereikt, overheid moet nu stimuleren’
- 22-08-2024 16:12 Ondernemers en investeerders die elkaar helpen is de bewezen kracht van Mogelijk
- 22-08-2024 14:00 Bestemmingsplan voor 48 appartementen in Geldermalsen onherroepelijk
- 22-08-2024 11:31 Hightechbedrijf huurt 1.370 m2 in Eindhoven
- 22-08-2024 10:21 Scapino opent winkels in vier oude panden van Bristol
- 22-08-2024 09:19 Huurders blijven vaker zitten door achterblijvend aanbod van topkwaliteit kantoorruimte
- 22-08-2024 08:42 Twee nieuwe huurders voor City Center Tilburg
- 22-08-2024 08:42 Sam Heijkoop en Marnix Uri naar VanWonen
- 22-08-2024 06:00 Boissevain: DNB, geef banken de ruimte hun marges op peil te houden
- 22-08-2024 00:00 Koopwoningen bijna 11 procent duurder, grootste stijging in twee jaar
- 21-08-2024 18:57 Jos Baeten (a.s.r.): ‘Helft van onze woningportefeuille komt door huurwet in gereguleerde segment’
- 21-08-2024 15:57 Voormalig bankgebouw in Driebergen mag getransformeerd worden naar woningen
- 21-08-2024 14:03 Gemeenteraad Maashorst aan zet voor bijna 100 woningen
- 21-08-2024 12:51 A.s.r. investeert niet in nieuwe huurwoningen door Wet betaalbare huur
- 21-08-2024 12:13 Meierijstad geeft groen licht voor bouw flexwoningen voor 500 arbeidsmigranten
- 21-08-2024 11:32 Elan Wonen trekt stekker uit plannen voor verdichting in Haarlem-Meerwijk
- 21-08-2024 10:56 StartDock huurt ruim 1.800 m2 aan Keizersgracht in Amsterdam
- 21-08-2024 10:47 Ronald van der Zalm keert terug naar Cushman & Wakefield
- 21-08-2024 10:06 Montea boekt in Nederland 22 miljoen omzet in eerste helft van het jaar
Reacties
Om te kunnen reageren moet u zijn ingelogd. Klik hier om in te loggen.