Private kwaliteitsborging: een stimulans voor vergroten kwaliteit en samenwerking in de bouwkolom?

Al geruime tijd zit het eraan te komen: private kwaliteitsborging verandert de wijze waarop bouwplannen getoetst worden aan het Bouwbesluit. Op dit moment is het nog niet zeker wanneer en hoe de wet ingevoerd gaat worden. Brancheorganisaties en verenigingen wijzen op bepaalde knelpunten in de uitvoering en hebben recentelijk ook voorstellen gedaan voor aanpassing van de wet. Een bijdrage van Susan van Beek, directeur van homeDNA? 

In elk geval is het zo dat de verantwoordelijkheid voor de uitvoering van de toetsing in hoge mate bij marktpartijen zelf komt te liggen. Maar wat betekent dit nu eigenlijk in de praktijk? Het begrip ‘private kwaliteitsborging’ (soms ook ‘verbeterde kwaliteitsbewaking’) staat voor een samenhangend stelsel van procedures en kwaliteitseisen. Marktpartijen gaan met deze werkwijze aantoonbaar garanderen dat een bouwplan bij oplevering een vooraf vastgesteld kwaliteitsniveau heeft. Het kwaliteitsniveau van het bouwplan wordt uiteraard getoetst aan de bouwtechnische voorschriften van het Bouwbesluit.

Gemeente blijft verantwoordelijk
De gemeente blijft ook in de nieuwe situatie verantwoordelijk voor zaken als welstand, ruimtelijke kwaliteit, omgevingsveiligheid en het bestemmingsplan. Het gaat bij private kwaliteitsborging zuiver om het voldoen aan de voorschriften van het Bouwbesluit. Ook de bouwvergunning blijft nodig. In alle gevallen waarin nu een omgevingsvergunning nodig is voor het bouwen, geldt dit in de toekomst nog. Het toetsen aan het Bouwbesluit maakt geen onderdeel uit van de vergunningsprocedure. Wel moet bij de aanvraag van de vergunning aangegeven worden op welke wijze er wordt voorzien in de kwaliteitsborging.

De overgang naar een stelsel gebaseerd op het principe van private kwaliteitsborging zal onvermijdelijk leiden tot het invoeren van meer uniformiteit en standaarden. Ook wordt het steeds belangrijker om de interne en externe dossiervorming op orde te hebben. Door al tijdens de ontwikkelingsfase en bouw een goed digitaal dossier bij te houden, wordt de administratieve druk op de eigen organisatie verkleind. Zo is het bijvoorbeeld mogelijk om leveranciers en onderaannemers, met behulp van checklijsten en afbeeldingen, zelf al een deel van deze administratie te laten verzorgen. Functies zoals checklijsten, digitale tekeningen en meldingen kunnen zo door alle betrokken partijen worden geraadpleegd en getoetst, elk met hun eigen taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden.

Stroomlijnen andere processen
De implementatie van een structuur die voldoet aan de objectieve eisen voor private kwaliteitsborging kan ook een aanleiding zijn om andere processen te stroomlijnen. Wanneer het bijvoorbeeld nodig is om alle tekeningen in een digitaal dossier beschikbaar te hebben voor een kwaliteitscontrole, is het ook de moeite waard om de digitale tekeningen actief beschikbaar te hebben voor de werkzaamheden en meldingen van medewerkers, bijvoorbeeld door apps op de bouwplaats te gebruiken. Door leveranciers en/of onderaannemers ook (met hun eigen rechten) te laten participeren in het digitaal dossier, worden doorlooptijden en communicatielijnen verkort.

Op termijn is het ook voorstelbaar dat kopers inzage krijgen in dit onderdeel van een woningdossier. Zo ziet de koper helder en transparent welke processen er doorlopen zijn tijdens de realisatie van hun woning. Ook wordt inzichtelijk aan welke kwaliteitseisen de woning voldoet, bijvoorbeeld ten aanzien van het energielabel.

Mijns inziens kan de sector de invoering van private kwaliteitsborging aanwenden als een goed moment om de algehele samenwerking tussen de diverse interne en externe partijen te verbeteren. Bij de implementatie van een integraal systeem moet gebruiksvriendelijkheid, betrouwbare rapportage en doelgerichtheid voorop staan. Zo zou private kwaliteitsborging weleens kunnen leiden tot structurele kwaliteitsverbetering en meer transparantie naar de klant.

Een bijdrage van Susan van Beek, directeur van homeDNA?