WMNL-commentaar: Mogen toezichthouders Rochdale vrijuit gaan?

Hubert Möllenkamp staat eindelijk voor het hekje. De voormalige Rochdale-CEO is symbool geworden voor alles wat er mis was in corporatieland in het vorige decennium. Wat de rechter ook moge oordelen over zijn zaak, publiekelijk hangt Möllenkamp al aan de hoogste boom. Hoe terecht is dat eigenlijk? Maar weinig mensen weten dat hij een buitensporig ruime handelingsvrijheid van zijn eigen Raad van Toezicht had gekregen. 

Hoe de zonnekoning door zijn eigen toezichthouders op de troon werd gezet.

Hubert Möllenkamp haalt alweer dagenlang de headlines van de landelijke media. De voormalige Rochdale-baas staat na maar liefst zes jaar onderzoek eindelijk voor rechter en hoorde drie jaar cel tegen zich eisen. Onsmakelijke verhalen over dure auto’s, smeergeld en omkoperij vliegen lezers om de oren. ‘Niet te bevatten arrogant’ was Möllenkamp, aldus het OM.

Terecht dat Möllenkamp zich moet verantwoorden. Maar wie het relaas van vreemde praktijken onder zijn bewind voorgeschoteld krijgt, moet toch ook de vraag bekruipen: Hoe is het in hemelsnaam mogelijk dat een CEO van een semi-overheidsorganisatie geheel ongestoord zijn gang kon gaan?

Waar was het toezicht? De Raad van Toezicht van Rochdale had Möllenkamp in toom moeten houden, waarom is dat niet gebeurd?

Daar was de Parlementaire Enquêtecommissie Woningcorporaties twee jaar geleden ook benieuwd naar. Deze commissie bevroeg verschillende medebestuurders en leden van de Raad van Commissarissen van Rochdale. Wat bleek? Möllenkamp liep rond met een uitzonderlijk ruim bestuursmandaat ter waarde van 50 miljoen euro in zijn zak!

Die 50 miljoen mocht Möllenkamp vrij besteden aan volkshuisvestelijke activiteiten waarbij borging van de lening plaatsvond door het WSW. De Enquêtecommissie concludeert: “Hierdoor kon Möllenkamp grote aankopen doen zonder voorafgaande raadpleging van de Raad van Commissarissen. In de praktijk besliste de raad van commissarissen hierdoor nauwelijks meer over grote aankopen.”

Kortom, de Raad van Toezicht hield helemaal geen toezicht. De commissarissen van Rochdale hadden zichzelf al bij voorbaat buitenspel gezet, waardoor Möllenkamp geheel de vrije hand had gekregen en de kwalijke zaken die nu zo breeduit in het nieuws zijn konden plaatsvinden.

Voor Möllenkamp is inmiddels de dag des oordeels gekomen. Maar degenen die hem in bedwang hadden moeten houden blijven buiten schot. Is dat eigenlijk niet vreemd? Is de Raad van Geen Toezicht misschien niet medeverantwoordelijk voor de Rochdalese misstanden? Hadden de dames en heren commissarissen op zijn allerminst niet al veel eerder vraagtekens moeten plaatsen bij het gedrag van Möllenkamp?

Zelf verklaren de door de Enquêtecommissie ondervraagde betrokkenen hun gebrek aan toezicht als volgt: Ze hadden ‘te veel vertrouwen’ in hun eigen bestuursvoorzitter. Möllenkamp stond in de sector bekend als een zeer goede volkshuisvester. Jaar na jaar kreeg Rochdale bovendien lovende beoordelingsbrieven binnen van niemand minder dan de minister. Die brieven stelden de commissarissen gerust. De helft van hen was overigens al relatief lang in functie en had dus al een lange historie met Möllenkamp.

Tja, vertrouwen, vertrouwen. De redactie van WoningmarktNL heeft ook vertrouwen in haar nieuwsbronnen, maar doet desondanks aan ‘fact checking’. Als wij uit vertrouwen alles op zouden schrijven dat ons ter ore komt, hebben we binnen de kortste keren een peloton advocaten op de stoep staan. 

Zo niet bij de Raad van Toezicht van Rochdale. De toezichthouders kregen destijds een prima salaris om hun functie te kunnen uitoefenen. Dat moet een makkelijk baantje geweest zijn: doen alsof je neus bloedt. Ondertussen had Möllenkamp de tijd van zijn leven.

De toezichthouders van Rochdale lagen, gewiegd door een ongezonde mate van vertrouwen in Möllenkamp, te slapen. In de Amsterdamse vastgoedwereld werd al jaren gesproken over de praktijken van Hubert, maar intern bij de corporatie leefde het blijkbaar niet. Is dat onzorgvuldig handelen? Of laakbaar gedrag? Medeplichtigheid allicht? Laat de toenmalige toezichthouders dat uitleggen aan het OM. Deze zonnekoning werd wel heel gemakkelijk op de troon geholpen.

WoningmarktNL is benieuwd naar uw mening in deze kwestie! Wat vindt u van de houding van de toezichthouders? Stuur een mail naar info@woningmarktNL.com. Wij zullen enkele interessante reacties publiceren.

Door: Violet Laverman, hoofdredacteur WoningmarktNL