Marien de Langen, Stadgenoot: Samenwerking nodig om woningbouw op gang brengen

Het sociale cement tussen mensen die meer en minder verdienen dreigt de stad uitgedreven te worden. Dat schrijft Marien de Langen, bestuursvoorzitter van Stadgenoot, in deze column in Building Business, hét platform voor woningmarktprofessionals.

De Langen: "Wat zijn voorgangers niet lukte, kreeg Stef Blok wel voor elkaar. De Woningwet ging op de schop en werd geheel herzien. Op zichzelf is dat iets wat respect afdwingt. Het was een ingewikkelde klus om die wet, waarover zo’n 15 jaar is gediscussieerd, te vernieuwen. Het resultaat sluit aan op de maatschappelijke trend dat woningcorporaties terugkeren naar hun kerntaak: het huisvesten van mensen met een laag inkomen. Toch is er ook een ernstige tekortkoming. Een flinke groep woningzoekenden gaat het  veel moeilijker krijgen nog fatsoenlijke woonruimte te vinden: de middeninkomens. Woningcorporaties mogen alleen nog huishoudens met een inkomen tot € 35.000 huisvesten, met een woning die maximaal € 711 huur per maand kost. Wie meer verdient en dus meer kan betalen, is aangewezen op de vrije sector. Als je bijvoorbeeld naar Amsterdam kijkt, zijn er onder de duizend euro nauwelijks van die woningen te vinden. Het sociale cement tussen mensen die meer en minder verdienen dreigt de stad uitgedreven te worden.

Het is altijd de missie van woningcorporaties geweest huisvesting te bieden aan iedereen die op de woningmarkt een steuntje in de rug nodig heeft. De herziening van de Woningwet leidt ertoe dat middeninkomens dat steuntje niet meer krijgen. De redenering is dat als woningcorporaties nu maar weggehouden worden van dit segment er schaarste ontstaat en dat er dan vanzelf marktpartijen verschijnen die woningen voor de middeninkomens gaan bouwen. Dat is een denkfout, want het rendement op een woning met een huur tussen grofweg € 700 en € 900 is voor marktpartijen gewoonweg te laag. De consequentie is dat er vrijwel geen woningen voor de middengroepen meer gebouwd worden en dat dus ook de doorstroming stagneert. Ik zou dat een cynische uitkomst vinden.

De  impasse die aan het ontstaan is, moeten we zo snel mogelijk zien te doorbreken. Dat lukt alleen als we veel intensiever en creatiever gaan samenwerken dan we gewend waren. Gemeente, marktpartijen en woningcorporaties moeten de handen ineen slaan om de bouw voor de middeninkomens weer op gang te brengen. Corporaties hebben woningcomplexen die gerenoveerd moeten worden of plaats moeten maken voor nieuwbouw. Zij kunnen in die complexen de sociale huur voor hun rekening nemen als private partijen het middensegment verzorgen en genoegen nemen met een solide rendement. De gemeente is meestal eigenaar van de grond en moet beseffen dat ze de grondprijzen, zeker bij aanvang, moet temperen omdat er anders helemaal niet meer gebouwd wordt en er dus helemaal geen overheidsinkomsten zijn. Het algemeen woonbelang moet voorop staan, ieders institutionele belang zou daarop afgestemd moet worden. Zo ingewikkeld is het niet. Als iedereen een beetje beweegt, is de stagnatie in de bouw snel vlot getrokken."