Onteigening lege panden van vastgoedeigenaren voor vluchtelingenopvang niet in Nederland

De kans dat in Nederland de gemeenten lege panden van vastgoedeigenaren kunnen onteigenen om hen te dwingen vluchtelingen te huisvesten, is uiterst klein. Omgekeerd kan de minister de gemeenten wel dwingen panden beschikbaar te stellen voor de opvang mochten gemeenten hierin dwarszitten. Dat blijkt uit juridisch advies dat Vastgoedjournaal heeft ingewonnen bij Van Diepen Van der Kroef Advocaten.

Afgelopen vrijdag maakten we melding van het besluit van de Duitse stad Hamburg om beslag te leggen op leegstaande gebouwen om vluchtelingen in onder te brengen. Het parlement van de Duitse Hanzestad keurde een wet goed die deze onteigening mogelijk maakt. 

Het is trouwens nog maar de vraag of Hamburg volgens de wettelijke regels opereert. Die conclusie trekt professor mr. dr. Axel Hagedorn advocaat & Rechtsanwalt bij Van Diepen Van der Kroef Advocaten en hoogleraar Duits-Nederlandse rechtsbetrekkingen aan de UvA. “Vorige week heeft de deelstaat Hamburg de beslaglegging op leegstaande bedrijfsgebouwen besloten. Wanneer dit gebeurt, dient er een vergoeding aan de eigenaar te worden betaald. Het blijft afwachten of deze wet bij het constitutionele hof wordt aangevochten. Immers, feitelijk is hier sprake van een soort onteigening die dient te voldoen aan het proportionaliteitsbeginsel. Dat is hier nog maar de vraag.”

Noodtoestand 
Advocaat Evert Baart van hetzelfde kantoor over de Nederlandse situatie: “Een dergelijke wettelijke regeling (om panden te confisqueren. Red.) van deze omvang kent Nederland niet, afgezien van de Inkwartieringswet ten behoeve van de strijdkrachten in geval van een noodtoestand. De Minister kan echter wel op grond van artikel 2.4 lid 4 van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht bepalen dat hij rechtstreeks beslist op een aanvraag op een omgevingsvergunning ten aanzien van een door hem bij besluit aangewezen project indien dat nodig is in het algemeen belang.”

“Concreet houdt dat in dat een eigenaar van –bijvoorbeeld- een hal die in die hal in overleg met het COA een asielzoekerscentrum wil huisvesten en weerstand ondervindt van een gemeente, via de Minister kan bewerkstelligen dat de gemeente buiten spel wordt gezet en de Minister met een beroep op het algemeen belang beslist op de vergunningsaanvraag. Al met al zie ik in ons land geen Hamburgse toestanden komen”, aldus Baart.