Speciaal voor de leden van VJ Profs: Samenvatting rentebeleid van de ECB

De Europese Centrale Bank (ECB) hield de basisrente weinig verrassend op 1 procent. De ECB handhaaft die historisch lage rente al tien maanden. De ECB scherpte wel de voorwaarden voor de leningen op drie maanden aan, ook die stap lag in de lijn van de verwachtingen.

Voor leningen op drie maanden keert de ECB vanaf eind april terug naar het pre-crisissysteem met variabele rente. De ECB wil ook het kredietvolume beperken via een veiling, zoals voor de crisis. De banken die geld willen lenen, moeten meedelen hoeveel rente zij willen betalen. Aangezien de ECB alleen de beste offertes aanvaardt, wordt de kredietverlening de facto beperkt. Het is de tweede keer in drie maanden dat de ECB een beperking van de uitzonderlijke kredietverlening aankondigt.

Voor de leningen op één week en één maand verandert er voorlopig niets. De rente blijft vast en de toewijzing van de leningen onbeperkt 'zolang als nodig' is en minstens tot oktober.

De ECB startte in december reeds de normalisering van haar kredietbeleid, omdat de werking van de geldmarkt was verbeterd. Ze schrapte de leningen op twaalf maanden en kondigde aan dat ze in maart een laatste keer geld voor zes maanden zou lenen aan de banken. De rente voor die leningen op zes maanden zal niet meer 1 procent bedragen (de huidige basisrente), maar het gemiddelde van de basisrente over de looptijd van de lening.

De overige liquiditeit die de ECB in de markt pompte om de financiële en economische crisis te bestrijden zal ten gepasten tijde worden 'geabsorbeerd'.

Trichet herhaalde de verwelkoming van de bijkomende besparingsmaatregelen in Griekenland. De ECB-voorzitter verwacht dat de nieuwe saneringen de financiële markten zullen overtuigen. Hij zei ook dat hulp van het Internationaal Monetair Fonds (IMF) aan Griekenland ongepast zou zijn.

De ECB vindt het voorlopig niet nodig om de rente te verhogen. 'De inflatiedruk blijft onder controle', verklaarde Trichet op de persconferentie over het monetaire beleid van de ECB. 'Op korte termijn verwacht de ECB een inflatie van 1 procent. Ook op middellange termijn blijft de inflatie lager dan onze inflatiedoelstelling van minder dan, maar dicht bij 2 procent.'

'Het economische herstel in de eurozone verloopt min of meer zoals verwacht, maar ongelijk', vervolgde Trichet. Hij verwijst daarmee naar de verschillende snelheden waarmee de landen uit de eurozone weer aanknopen met economische groei. Hij wijst erop dat de vooruitzichten voor de arbeidsmarkt slecht blijven.

Ook de Bank of England hield de rente eerder stabiel op 0,5 procent. Bovendien werden geen nieuwe aankopen van obligaties aangekondigd in het VK.

De ECB startte in december reeds de normalisering van haar kredietbeleid, omdat de werking van de geldmarkt was verbeterd. Ze schrapte de leningen op twaalf maanden en kondigde aan dat ze in maart een laatste keer geld voor zes maanden zou lenen aan de banken.

De ECB leent nu nog geld uit voor periodes van één week, één maand en drie maanden. Dat blijft wellicht zo, maar het ziet ernaar uit dat de voorwaarden voor de leningen op één en drie maanden worden aangescherpt.

De banken kunnen nu bij de ECB onbeperkt geld lenen tegen een rente van 1 procent voor de nog bestaande looptijden. De ECB wil het kredietvolume beperken via een veiling, zoals voor de crisis. De banken die geld willen lenen, moeten meedelen hoeveel rente zij willen betalen. Aangezien de ECB alleen de beste offertes aanvaardt, wordt de kredietverlening de facto beperkt.

Voorzitter Jean-Claude Trichet zal wellicht beklemtonen dat de ECB de kredietverstrekking normaliseert en het soepele rentebeleid voortzet. Een verhoging van de basisrente van 1 procent is nog niet aan de orde.

De inflatie in de eurozone daalde in februari tot 0,9 procent. Ze blijft veel lager dan de doelstelling van ‘minder dan maar dicht bij 2 procent'. Bovendien blijft de economische groei zwak. De economische expansie viel bijna stil in het vierde kwartaal van 2009.