Energiedoelstellingen onhaalbaar door mismatch

Veel energiebesparingsprojecten stranden. Om de energiebesparings- en verduurzamingsdoelen uit het Nationaal Energieakkoord ook daadwerkelijk te halen moet er dus wat gebeuren. Het probleem zit hem niet in de vraag en het aanbod. Er is voldoende geld in de groenfondsen en technische kennis beschikbaar in de markt. Ook zijn er genoeg initiatieven op het gebied  van duurzame energie en energiebesparingsprojecten. Waar zit dan die mismatch?

In de praktijk zien we dat er geen goede aansluiting is tussen een haalbaar projectidee en de financiële criteria die investeerders en duurzame energiefondsen daaraan stellen. Veel projecten zijn te kleinschalig om er voldoende duurzaamheidsrendement uit te halen.

Is er dan een gebrek aan ondernemerschap bij de energiegebruiker, zoals de particuliere huiseigenaren, woningcorporaties, bedrijven en bedrijventerreinen? Nee, absoluut niet. Initiatieven te over, maar ze denken wel te individualistisch om te komen tot goede energiebesparings- en verduurzamingsprojecten van voldoende omvang, ambitie en perspectief.  Deze energiegebruikers in de gebouwde omgeving moeten daarom samen lokaal gemobiliseerd worden. Maar hoe?

Wat hiervoor nodig is, zijn ‘matchmakers’: onafhankelijke professionals die de energiegebruiker weet te verleiden, te enthousiasmeren en te inspireren om zich te bundelen. Vooral bij bedrijven en bedrijventerreinen ligt een groot besparingspotentieel.

Het is echt een organisatievraagstuk. De uitdaging ligt in het matchen van vraag en aanbod om dit proces te versnellen en daadwerkelijk een energiesprong te maken. Een slimme combinatie tussen stimulering en handhaving zoals gemeente Utrecht doet kan hierbij goed werken. Essentie is een bottom-up aanpak waarbij in cocreatie met de eindgebruikers (de lokale bedrijven) een duurzaam project wordt ‘gebouwd’ met draagvlak. Bijvoorbeeld op bedrijventerrein de Wetering waar we bezig zijn, samen met de gemeente en het bestuur parkmanagement, met de opstart van een collectief initiatief om de bedrijven te verduurzamen.

Energiebesparing en verduurzaming hebben het meeste resultaat als er structureel aan wordt gewerkt, zodat ook voor en na de verbetermaatregelen wordt gemonitoord op de prestaties en ook vervolginitiatieven  worden opgepakt. Lokale duurzaamheidscoöperaties of stichtingen kunnen hier een goede rol bij spelen, mits deze professioneel ondersteund en geregisseerd worden.

In Nederland kennen we meer dan 300 van deze lokale initiatieven die een steeds grotere bijdrage (kunnen) leveren aan de doelstelling in het energieakkoord. We moeten dus zo snel mogelijk de handen ineen slaan en met lokale gebiedscollectieven aan de verduurzaming werken. Alleen met een goede match kunnen  we onze  intenties en deals waar maken en een bijdrage leveren aan de verduurzaming.

Lennart van der Burg

Adviseur en business developer Grontmij