Economische groei, nu de woningbouw nog!

De kerstinkopen zijn boven verwachting op bijna 800 miljoen euro uitgekomen. Eerst had het CBL (centraal bureau levensmiddelenhandel) 735 miljoen voorspeld. Wel 10 miljoen meer dan de kerst 2008. Maar nu meldt het MKB Nederland dat wij kopende Nederlanders daar ruim overheen zijn gegaan. Als het om ons uitgavenpatroon gaat staan we er weer zo blijkt. We gaven de afgelopen weken maar liefst 10% meer uit dan in 2008.

Wat is dat een schril contrast met de verkoopcijfers van woningen. De afgelopen maanden zijn de verkopen iets verbeterd maar het verschil is gering. Nog steeds melden de makelaars dat de aantallen woningen ten opzichte van 2007 rond de 50% ligt. Daarbij zijn het de kleinere woningen die verkopen. Grote en dure woningen liggen nog steeds slecht in de markt. Ook de ontwikkelaars melden dat er hier en daar weer wordt verkocht. Het gaat om grondgebonden woningen, goed gelegen met tuin en traditionele architectuur. De verkoop van appartementen, oud en nieuw, loopt gewoon niet. Onderwijl stijgt het aantal woningen in verkoop maandelijks met 2% en daalt de vraagprijs.

Over de verkoopprijs is weinig bekend maar de verwachting is dat die rond een minus 8% onder de top van 2008 zal stabiliseren, aldus de NVM. De ING heeft de prognose voor de economische groei recent van 1% naar 1,5% bijgesteld. Daarmee volgde de bank de signalen van het Centraal Plan Bureau, maar in de verkoop van woningen zien we dat nog nergens terug. Nemen we al die signalen bij elkaar dan lijkt de trend: we sparen meer, we consumeren meer als het gaat om de dagelijkse luxe, we kopen weer wagens in de lease maar niet privé want als het gaat om grote uitgaven dan stellen we die uit.

De sombere prognoses zijn dat de woningmarkt pas in 2015 weer aantrekt, nog 5 jaar wachten dus. De aannemerij ziet het al gebeuren, is normaal in december 80% van de omzet voor het komende jaar gevuld dan blijven de orderportefeuilles daar nu ver op achter. Faillissementen zijn er ook in 2010 in de aannemerij te verwachten, helaas er is weinig aan te doen. De overheid stimuleert de bouwproductie zeker wel. Zonder die maatregelen was de situatie ongetwijfeld nog veel slechter.

Wat kunnen we er aan doen is natuurlijk de belangrijkste vraag. Niemand kan in de toekomst kijken en dus lopen de meningen uiteen. Ook ik heb zo mijn overpeinzingen over de situatie. Ik denk dat mensen meer zekerheid willen over de verkoop van hun oude woning. Daarbij komt dat ze na de verkoop niet maanden lang willen wachten op de aangekochte woning. Dus zit de nieuwbouw met een probleem, er zal op voorraad moeten worden gebouwd.

Wordt op deze nieuwe trend niet ingespeeld dan zullen het de etalages bij de makelaar zijn die straks in 2010 en 2011 worden bezocht en de ontwikkelaar blijft met lege handen staan. Dit zal voor de ontwikkelaar heel veel veranderen. Bedrijven als Amvest en de Wilgen die op voorraad durven bouwen zijn daar de voorbode van. Ik adviseer de ontwikkelaars in Nederland om te gaan praten met beleggers die in die nieuwe trend willen meedoen. Er zijn nieuwe bedrijfsformules nodig die bouwen op voorraad met verhuur als terugval positie. Wie een beetje kan rekenen komt ook uit op goede rendementsprognoses. Want het is juist de traditionele voorverkoop die in slechtere tijden een knieval voor de prijs afdwingt. Dat is niet nodig, wie nieuw denkt kan ook in 2010 resultaat maken. De ontwikkelaars die bereid zijn om anders te denken, die hoeven niet tot 2015 te wachten totdat hun woningmarkt weer aantrekt.