Dit betekent de richtlijn Energieprestatie van gebouwen (EPBD) voor bedrijven

De EU-richtlijn Energieprestatie van Gebouwen (EPBD) vormt een belangrijk fundament voor de transitie naar een duurzame, toekomstgerichte bebouwde omgeving. In dit artikel leest u wat de nieuwe EPBD inhoudt, waarom deze belangrijk is voor uw organisatie en hoe deze uw organisatie kan helpen om te verduurzamen.

De EPBD is een belangrijke EU-wetgeving die gericht is op het ‘verbeteren van de energieprestatie’ van gebouwen in Europa. Gebouwen zijn verantwoordelijk voor ongeveer 40 procent van het energieverbruik in de EU en voor meer dan een derde van de broeikasgasemissies. De richtlijn schetst een langetermijnvisie naar netto nul als doel voor de sector tegen 2050. Om dit te bereiken, stimuleert de EPBD energie-efficiënte renovaties, gebruik van slimme technologieën en integratie van groene energiebronnen in vastgoed.

Bron: Europese Commissie (Richtlijn Energieprestatie van Gebouwen)

Wat is nieuw in de herziening?
De nieuwste herziening, uit mei 2024, introduceert ambitieuze maatregelen:

• Renovatie van slechtst presterende gebouwen: lidstaten moeten prioriteit geven aan het verbeteren van gebouwen die het slechtst presteren (de onderste 16 procent van gebouwen op prestatieniveau), zowel residentieel als niet-residentieel.
• Digitalisering en slimme gereedheid: bevordert het gebruik van digitale tools om energieverbruik te monitoren en optimaliseren.
• Duurzame mobiliteit: eisen voor laadinfrastructuur voor elektrische voertuigen in nieuwe en gerenoveerde gebouwen.
• Binnenluchtkwaliteit: nieuwe normen voor gezondere binnenomgevingen.
• Sociale waarborgen: maatregelen ter bescherming van kwetsbare groepen en het voorkomen van huurverhogingen door renovatiekosten.

Deze wijzigingen weerspiegelen een bredere verschuiving naar energie-efficiëntie, sociale rechtvaardigheid en digitale innovatie in de bebouwde omgeving.

Wie moet voldoen aan de EPBD en hoe wordt deze gehandhaafd?
De EPBD is van toepassing op een breed scala aan stakeholders binnen de EU. Lidstaten zijn verantwoordelijk voor het omzetten van de richtlijn in nationale wetgeving en de uitvoering ervan. De richtlijn heeft directe impact op gebouweigenaren, ontwikkelaars, overheden en bedrijven. In het bijzonder degenen die eigenaar zijn van slecht presterende gebouwen (onderste 16 procent qua energieprestatie), nieuwe gebouwen ontwikkelen en/of grootschalige renovaties uitvoeren worden geacht als eerste actie te ondernemen. Handhaving begint op nationaal niveau. Elk lidstaat moet een nationaal renovatieplan opstellen, minimale energieprestatiestandaarden vastleggen en monitoring- en rapportagesystemen implementeren. Overheden moeten het goede voorbeeld geven, vooral bij het upgraden van publieke gebouwen en het uitrollen van EV-infrastructuur. 

Het niet naleven van de richtlijn kan leiden tot inbreukprocedures door de Europese Commissie, inclusief juridische stappen en financiële sancties. Op individueel of bedrijfsniveau kan niet-naleving leiden tot boetes, weigering van bouwvergunningen of verminderde toegang tot groene financiering en subsidies. 

Vroegtijdige naleving biedt daarom een concurrentievoordeel en stimuleert proactieve investeringen in energie-efficiëntie en duurzame bouwpraktijken.

Gevolgen voor bedrijven en vastgoed
De EPBD zal het vastgoedlandschap in Europa ingrijpend veranderen. Voor vastgoedeigenaren, ontwikkelaars en investeerders betekent dit strengere eisen op het gebied van energieprestaties, waardoor proactieve renovatiestrategieën essentieel worden. Tegelijkertijd biedt de richtlijn financiële kansen, zoals toegang tot groene financiering, subsidies en belastingvoordelen voor projecten die aan de criteria voldoen. Energieprestaties worden bovendien een steeds belangrijker factor bij vastgoedwaardering en risicobeoordeling.

De nadruk van de EPBD op digitale tools en slimme technologieën weerspiegelt een bredere trend richting datagedreven besluitvorming, waarbij realtime monitoring en transparante rapportage niet langer optioneel zijn, maar verwacht worden.

Uitdagingen en kansen
Vooral voor het midden- en kleinbedrijf dat beschikt over oudere gebouwen brengt de richtlijn uitdagingen, zoals hoge initiële renovatiekosten. Verminderde technische kennis en het ontbreken van bewustzijn kunnen het doel van de EPBD belemmeren. De weg vooruit vereist samenwerking tussen publieke en private sectoren en de bereidheid om nieuwe technologieën en businessmodellen te omarmen die de transitie naar een koolstofarme gebouwde omgeving versnellen. Met waardevolle inzichten, praktische ondersteuning en strategisch advies zorgen we samen voor duurzame verandering. 

BDO Sustainability
Albert-Jan Knol, partner advisory | Sustainability
albertjan.knol@bdo.nl
Michela Tallarico – Manager advisory | Sustainability
michela.tallarico@bdo.nl