Wat gaan banken doen: Eindejaarssprint of spaarzaam uitboeken?

Nu Q4 van 2024 bijna is aangebroken, is de vraag of banken een eindsprint gaan inzetten om hun jaarcijfers op te poetsen of kiezen voor voorzichtigheid en spaarzaam uitboeken. Vastgoedfinancieringsexperts Roel van de Bilt en Rob Wismans van Debta schrijven in deze tweewekelijkse blog voor VJ dat door het ontbreken van een noodzaak, de banken als goed gepositioneerde partijen naar verwachting prudent blijven acteren. Geen eindsprint dus. 

De economische vooruitzichten richting 2025 zijn licht positief. ABN AMRO stelt dat de perspectieven in de vastgoedsector iets verbeteren dankzij afnemende onzekerheden en een verwachte stabilisatie van de rente. Rabobank merkt op dat de vastgoedmarkt tekenen van herstel vertoont, maar er is nog altijd een gebrek aan overtuiging bij investeerders. Hoge rente en een beperkt handelsvolume drukken hun enthousiasme, terwijl de focus verschuift naar projecten met een lager risicoprofiel, zoals duurzame investeringen.

ING bevestigt deze trend in hun sectorupdate: het vastgoedherstel is voorzichtig, maar beleggers blijven terughoudend. Dit betekent dat banken wel kansen zien, maar hun risicobereidheid beperkt houden. CBRE wijst op een geleidelijk herstel van de vraag naar commerciële ruimtes, al blijft de markt voorlopig gematigd. Colliers benadrukt in hun Prinsjesdag 2024-rapport dat de investeringsmarkt onder druk staat door hoge financieringskosten en onzekerheden, wat bijdraagt aan een voorzichtige bancaire aanpak.

Duurzaamheid blijft domineren
In 2024 zet de sterke focus op duurzaamheid door. Banken richten zich steeds meer op groene financieringsopties zoals energieneutrale gebouwen en herontwikkelingsprojecten en zien dit als een stabielere keuze in een onzekere markt. Deze focus sluit aan bij de bredere verschuiving richting ESG-criteria en verantwoord beleggen op mondiaal vlak zoals die ook door PGIM Real Estate worden benadrukt.

Beperkt vastgoedvolume, lage aflossingen
De vastgoedmarkt is in 2024 gekenmerkt door relatief lage handelsvolumes, grotendeels veroorzaakt door de eerder gestegen rente, al zien we nu die met name voor kort geld (fors) dalen. Tegelijkertijd zien we dat door de beperkte handel en risicoaversie bij oversluitingen er relatief weinig aflossingen plaatsvinden, waardoor banken hun posities kunnen behouden zonder dat ze gedwongen worden om grote gestes in tarief te moeten doen. Dit heeft ervoor gezorgd dat, ondanks een kalme markt, banken hun balansen redelijk stabiel kunnen houden of zelfs groeiend en hun portefeuille zeer renderend.

Alternatieve financiering en voorzichtigheid
Terwijl banken voorzichtig blijven, wenden mkb’ers en vastgoedpartijen zich steeds vaker tot alternatieve financieringsbronnen, zoals private investeerders en crowdfunding. Dit is een voorbeeld van het effect dat banken keuzes maken bij hun kredietverstrekking, en daarbij geen prioriteit geven aan kleinere, meer risicovolle partijen. Banken zoeken nadrukkelijk naar de balans tussen risicobeheer en het benutten van de kansen die de markt biedt. Voor nieuwe toetreders biedt dit zeker kansen, maar dit is in 2024 nog geen gamechanger.

Met een licht positieve economische outlook en tekenen van herstel in de vastgoedmarkt, lijken er mogelijkheden voor banken om hun jaarresultaten nog wat op te krikken. Toch blijft het een afweging tussen risico en rendement, waarbij de globale issues ten gevolge van de oorlog in Oekraïne, de oplopende spanningen in het Midden-Oosten en de onzekerheid over de verkiezingen in Amerika niet zullen bijdragen aan een echt verhoogde risicoacceptatie. De focus op gegoede klanten in combinatie met duurzaamheid biedt dan een relatief veilige route om het jaar goed af te sluiten zonder onnodig risico’s te nemen.

Wel business, maar geen echte eindsprint
Op dit moment wordt geen echte eindsprint verwacht. Door te focussen op duurzaamheid voor met name de gegoede klanten en selectief te zijn in uitboekingen, kunnen banken hun positie eenvoudig versterken zonder de balans te verstoren. Het laatste kwartaal van 2024 zal vooral in het teken staan van het vinden van de delicate balans tussen groei en behoudendheid met een vleugje voorzichtig optimisme.

Roel van de Bilt en Rob Wismans zijn partner bij vastgoed financieringsadviesbureau Debta en delen tweewekelijks hun kennis van de markt met de lezers van VJ en schrijven over belangrijke actuele ontwikkelingen.