ING ziet eerste signalen zwakkere consumptie

De totale waarde van de transacties zet in juni een stapje terug, blijkt uit de transactiedata. Daaruit concludeert ING Research dat de consument het toch rustiger aan gaat doen en zijn bestedingen terugschroeft.

Het consumentenvertrouwen is op dit moment historisch laag en de inflatie bijzonder hoog. Normaal gesproken een recept voor consumenten om de hand op de knip te houden, zo zegt ING Research. Marten van Garderen, van ING Research: "Tot nu toe zagen we dat nog niet terug, maar nu lijkt het eerste signaal zichtbaar."
 

Sterk april
Vooralsnog geven de meest recente harde consumptie-data van het CBS nog weinig directe aanleiding om het over een zwakkere consumptie te hebben. De consumptiecijfers over april die deze week verschenen, waren simpelweg sterk. Van Garderen: "Niet heel gek als we ons realiseren dat we daarin nog te maken hebben met inhaaleffecten na de laatste lockdown en dat de torenhoge (energie)inflatie tot april veel huishoudens nog niet heel hard in de portemonnee heeft geraakt. Daarnaast zullen vooral hogere inkomens hun – tijdens de coronacrisis opgepotte – spaargeld aanspreken, zodat we hun koopkrachtverlies niet zo snel in lagere uitgaven terugzien."

Aanhoudende pessimisme
Zijn er dan helemaal geen voortekenen dat het sombere gemoed van de consument ervoor zorgt dat de consument zijn hand wat steviger op de knip houdt? Van Garderen: "Het kan immers niet anders, dan dat we het aanhoudende pessimisme een keer gaan terugzien in lagere uitgaven." Om nu al een indicatie te krijgen hoe de uitgaven van consumenten zich in de rest van het tweede kwartaal hebben ontwikkeld, heeft ING Research de transactiedata onder de loep genomen. Die geven namelijk een eerste indicatie hoe de bestedingen van consumenten (pin + cash + online) zich ‘nu’ ontwikkelen. En wat zien de onderzoekers? Na een opwaartse ontwikkeling de eerste twee maanden van dit kwartaal zet de totale waarde van de transacties in juni een stapje terug.

Eerste negatieve signaal
Van Garderen: "Dit mogen we best interpreteren als een eerste signaal dat de consument het mogelijk wat rustiger aan doet. Pessimisten zullen er bovendien op wijzen dat we deze (nominale) waardecijfers zien afnemen in tijden van bovenmatig hoge inflatie. Dit betekent dat de verkopen uitgedrukt in volumes nog iets sterker zijn afgenomen. Verder inzoomend op de cijfers zullen zij vooral op de daling in de non-food winkels wijzen, daar waar vaker producten worden verkocht waarop als eerste wordt bezuinigd. Optimisten zullen zeggen dat we niet te snel conclusies mogen trekken. Zij zullen erop wijzen dat veel conjunctuurgevoelige uitgaven aan diensten (zoals uitgaven in restaurant en recreatie & cultuur) zich nu nog prima staande houden. Zo lijkt het onverstandig om te stellig te zijn. Het beeld is simpelweg niet heel eenduidig. Toch kunnen we er niet omheen dat we nu voor het eerst na de laatste lockdown en het begin van de Oekraïne-oorlog ook een concreet signaal waarnemen, waaruit blijkt dat de consument de hand mogelijk wat meer op de knip houdt."

Voorbode van zwakkere consumptie
Zelfs als dit eerste signaal vanuit de transactiedata in juni vals alarm blijkt, verwacht ING Research wel dat de consumptie gedurende de tweede helft van dit jaar verder verzwakt. Verder oplopende betalingen aan energie zullen de overige bestedingen steeds verder onder druk zetten en de inhaaleffecten en spaarbuffers, die de consumptie nu nog lijken te stutten, boeten in aan kracht. Zo lijkt het huidige pessimisme onder consumenten in elk geval een voorbode voor een mindere tweede helft van 2022.