Bouwen én bezuinigen? ‘Voorspelbaar beleid is cruciaal voor succes’

Uit het Hoofdlijnenakkoord van de nieuwe regering blijkt dat de formerende partijen flink willen snoeien in het ambtelijk apparaat. Wat betekent dat voor de haalbaarheid van grote maatschappelijke opgaven, zoals versnelde woningbouw en vastgoedverduurzaming? Jaron Bollegraaf en Robbert Jan Meerman van Solid Public reflecteren op de voorgenomen plannen voor de komende regeerperiode. ‘Voorspelbaarheid en betrouwbaarheid zijn cruciaal voor succes.’

In het document ‘Hoop, lef en trots’ wordt het woord ‘vastgoed’ niet één keer genoemd. Wie verwachtingen voor de sector wil scheppen, moet dus vooral tussen de regels doorlezen. Daaruit put Bollegraaf in eerste instantie de hoop die de titel van het akkoord voorschrijft. ‘Voor de vastgoedsector lijkt het in elk geval een stap voorwaarts ten opzichte van waar we vandaan komen. Vastgoedbedrijven zijn gebaat bij trajecten die een bepaalde voorspelbaarheid hebben. Mijn indruk is dat de partijen niet alleen meer rekening willen houden met nut en noodzaak van een maatregel, maar ook de praktische uitvoerbaarheid. Dat vind ik een positieve ontwikkeling.’

Het is vooral de woningbouw die een topprioriteit vormt voor het aanstaande kabinet. ‘Het is ook één van de grootste uitdagingen van de huidige Nederlandse samenleving, dus dat daar verregaande maatregelen voor worden voorgesteld is noodzakelijk. Het is belangrijk dat voor de verdere uitwerking daarvan gesproken wordt met de vastgoedsector zodat ze ook daadwerkelijk uitvoerbaar zijn. Het plan om zo snel mogelijk een Woontop te organiseren met alle relevante partijen, zowel publiek als commercieel, kan ik daarom zeker onderschrijven.’

Bouwen én bezuinigen?
Binnenstedelijke verdichting, grootschalige woningontwikkelingen en transformatie van leegstand vastgoed zijn allemaal mogelijkheden om de woningproductie op te voeren. Toch daalt het aantal afgegeven bouwvergunningen door gebrek aan ruimte en (juridische) mogelijkheden, maar ook door een tekort aan capaciteit bij de overheid. De oprichters van Solid Public stellen daarom vraagtekens bij de voorgenomen bouw van 100.000 woningen per jaar als tegelijkertijd 22 procent bezuinigd moet worden op het ambtelijk apparaat.

‘We zien op dit moment al een groot tekort aan goede mensen bij onze publieke opdrachtgevers’, vertelt Meerman. ‘Maar we maken ons niet direct zorgen. Besparen op het ambtelijk apparaat is een voornemen dat zo ongeveer elke regering in het verleden heeft gehad. Volgens mij is dat nog nooit echt gelukt. Er zit dus wel een groot verschil tussen wens en realiteit. Toch springt deze bezuiniging in het oog als je voor zulke grote maatschappelijke opgaven staat.’

Wel zien Meerman en Bollegraaf ook in dat het functioneren van het ambtelijk apparaat op dit moment niet optimaal is. ‘Het kan beter, efficiënter en doelmatiger door het anders in te richten’, vindt Bollegraaf. ‘Het is niet ondenkbaar dat je met minder mensen mogelijk hetzelfde of zelfs een beter resultaat kunt behalen. Kijk bijvoorbeeld eens naar alle vastgoedprocedures. Vergunningstrajecten zijn ongelooflijk arbeidsintensief. Het is daarom positief dat de partijen schrijven deze te willen versnellen door beroepsmogelijkheden te beperken en andere struikelblokken weg te werken. Het grootste struikelblok wordt op dit moment wellicht gevormd door de te hoge grondprijzen. Daar moet echt een landelijk actieplan voor komen.’

Van kwantiteit naar kwaliteit
Solid Public maakt onderdeel uit van de Solid Group, die al ruim twintig jaar bestaat. Het is een sectorbreed platform voor de werving en selectie van professionals voor commercieel vastgoed (Solid Recruitment), managementfuncties (Solid Executives) en publiek en maatschappelijk vastgoed (Solid Public). Solid Public kan helpen om binnen het ambtelijk apparaat de slag van kwantiteit naar kwaliteit te maken.

‘Wij dragen als organisatie graag een steentje bij aan het beter laten functioneren van maatschappelijke en publieke partijen’, benadrukt Meerman. ‘Naast het woningtekort liggen er nog veel meer grote vastgoedopgaven, zoals onderhoud en verduurzaming, maar ook voor bijvoorbeeld onderwijs- en zorginstellingen. Al deze partijen hebben behoefte aan goede vastgoedprofessionals en daar kunnen wij in voorzien. Zowel op tijdelijke als structurele basis. Kwaliteit is inherent aan hoe wij werken. We leveren nooit bulk, maar keer op keer specialistische professionals met kennis van zaken.’

Tijdelijk kennis inhuren
Uit het Hoofdlijnenakkoord wordt duidelijk dat de partijen zekerheid op de arbeidsmarkt willen stimuleren, bijvoorbeeld voor echte zelfstandigen (zzp’ers) in het zelfstandigenbeleid en door regulering van de uitzendsector. Daarnaast streven ze naar meer vaste contracten voor werknemers. Maar op dit moment huren gemeenten vaak specialistische kennis tijdelijk in, ook op het gebied van vastgoed. Kan dat straks niet meer?

’Als deze plannen daadwerkelijk worden uitgevoerd, dan ontkom je er niet aan dat de overheid minder flexibele krachten gaat inhuren’, reageert Bollegraaf. ‘Dat zullen ze waarschijnlijk eerst doen op de afdelingen waar de arbeid het makkelijkst intern te organiseren is en waar de aantallen het grootst zijn. Dat zal niet direct gebeuren op de (kleinere) vastgoedafdeling waar specialistische kennis nodig is. Dan zul je namelijk ook voor goede, permanente vervanging moeten zorgen - en dat is nu juist het probleem. Te veel flexibiliteit is absoluut niet wenselijk voor de organisatie én de maatschappij, maar veel organisaties zijn wel gebaat bij een kleine flexibele schil die doelmatig is. Zo kun je op- en afschalen wanneer dat nodig is.’

Grip op de toekomst
Het Hoofdlijnenakkoord wordt na de bekendmaking van het kabinet (eind juni) verder uitgewerkt in een regeerprogramma. Meerman en Bollegraaf hopen dat dat programma op vastgoedgebied meer inhoud krijgt dan nu het geval is. Ze adviseren het kabinet om vol in te zetten op voorspelbaarheid en betrouwbaarheid van beleid, zowel op het gebied van vastgoed als arbeidsrecht. ‘Alleen op die manier krijgen organisaties grip op de toekomst en hebben ze de zekerheid om gericht te investeren. En precies datgene is nodig om de grote maatschappelijke opgaven aan te pakken.’