Wet DBA zorgt voor verschuiving: kies slim met loondienst, detachering of ZZP"

De aangekondigde handhaving van de wet tegen schijnzelfstandigheid (DBA) doet flink wat stof opwaaien op de arbeidsmarkt. Gevolgen zijn er vooral voor projectmatige aanstellingen en interim posities. Robbert Jan Meerman en Pieter Nanninga van Solid Public zien daarom meer vraag naar detacheringsovereenkomsten en bieden deze sinds kort ook aan. ‘Zo blijven we in staat om vraag en aanbod van arbeid bij elkaar te brengen’, zegt Meerman. ‘Dat is ook hard nodig, want de opgaven in bouw- en vastgoedland zijn groot.’

Solid Public maakt deel uit van het vastgoedbrede werving- en selectiebureau Solid Group, waaronder ook Solid Recruitment (commerciële functies) en Solid Executives (directie- en managementposities) vallen. De focusverschuiving van zzp-opdrachten naar vaste dienstverbanden en detacheringen is vooral merkbaar bij de maatschappelijke functies die Solid Public bemiddelt, zoals voor gemeenten, woningcorporaties en zorginstellingen. ‘Zij zijn nu erg terughoudend met het aannemen van zzp’ers’, vertelt Nanninga. ‘Er is namelijk nog wat onduidelijkheid over wat er nou wel en niet mag en ze willen het goede voorbeeld geven.’

Gezagsverhouding speelt hoofdrol
De onduidelijkheid zit ‘m vooral in het begrip gezagsverhouding, geeft Meerman aan. Dat begrip blijkt een hoofdrol te spelen in het beoordelen van de arbeidsrelatie: is er sprake van loondienst of niet? In het kort gaat het erom of de werknemer de arbeid volgens instructies van de werkgever verricht. ‘Daar is echter al gauw sprake van wanneer je als zelfstandige een opdracht uitvoert. Neem je als gemeente een interim gebiedsontwikkelaar in de hand, dan zal deze met de interne systemen werken en namens de gemeente naar buiten communiceren. Vaak gebeurt dit bovendien op afgesproken tijden en locaties. Er is zo toch snel een bepaalde mate van gezag.’

Meerman ziet dat de wet mede hierom tot veel vragen en zorgen bij werkverstrekkers én zzp’ers heeft geleid. Vaak worden er voor interim posities voorlopig geen zzp’ers aangesteld of worden huidige opdrachten niet verlengd. ‘We spreken met zelfstandigen die overwegen weer in vaste dienst te gaan of die de stap inmiddels al hebben gezet, vooral in de hogere posities’, vertelt hij. ‘Als je ziet wat zij in loondienst kunnen verdienen en wat voor uurtarieven je moet vragen om een auto van de zaak, ziektekosten, vakantiegeld en pensioenopbouw te compenseren, dan is dat behoorlijk. Dat kun je niet overal zomaar krijgen.’

Detachering als gulden middenweg
Over een aantal maanden is de nieuwe realiteit ingezonken, verwacht Nanninga, en weet iedereen wat er wel en niet mogelijk is voor tijdelijke aanstellingen. ‘Voor zzp’ers die niet in vaste dienst willen maar wél projectmatig willen blijven werken, bieden we sinds kort een gulden middenweg aan: detachering. Dan krijg je gewoon loon en hoef je je geen zorgen meer te maken over de administratie. Vakantiedagen en reiskosten zijn ook gewoon allemaal inbegrepen. Het enige wat je inlevert is een bepaalde mate van vrijheid die je als zelfstandige wel had.’

Solid Public heeft het verschil in inkomsten tussen een zzp-opdracht en een detachering doorberekend voor verschillende scenario’s. Het verschil is volgens Nanninga kleiner dan vaak wordt gedacht. ‘Bij 140 gewerkte uren per maand en een uurtarief van 110 euro, is het nettoverschil bijvoorbeeld 600 euro. Daar staat tegenover dat je bij ziekte wordt doorbetaald.’

Drie mogelijkheden voor de totale markt
Opdrachtgevers en opdrachtnemers moeten samen beoordelen of er sprake is van werkzaamheden die worden uitgevoerd in loondienst of werkzaamheden die worden uitgevoerd als zelfstandige, maar de controles zullen gericht zijn op de werkverstrekker. De focus ligt daarbij op risicogroepen en op gedwongen zelfstandigheid. In 2025 zullen er nog geen boetes worden uitgedeeld, maar de Belastingdienst kan de werkgever wel de loonbelasting en de premies werknemersverzekeringen in naheffing brengen.

‘We gunnen zzp’ers alle vrijheid en vertrouwen om de zaken te regelen zoals ze het zelf willen, maar als de wet het niet meer toelaat ben je verplicht je aan te passen aan die nieuwe omstandigheden’, zegt Nanninga. Daarom biedt het bedrijf nu drie mogelijkheden waarmee de totale markt bediend kan worden: vaste dienstverbanden, detacheringsovereenkomsten en zzp-opdrachten. ‘Op deze manier is er voor ieder wat wils’, vult Meerman aan. ‘Het is nu aan de markt om te bepalen welke van de drie past bij de situatie. Wij kunnen altijd helpen. Of het nou in loondienst, via detachering of als zelfstandige beurt, dat maakt ons niet uit. Er is werk zat. En het mooie is: in alle gevallen kun je er een goede boterham aan verdienen.’