'Doorstroming draagt ook bij aan verduurzaming, want ouderen verduurzamen minder'

Bouwen voor de doorstroming, en zo het bevorderen van verhuisketens, wordt steeds vaker erkend als de manier om het woningtekort aan te pakken. Maar doorstroming biedt nog een extra voordeel, zegt Rogier Weck, woningmarktonderzoeker bij Brainbay in deze blog voor VJ: Het stimuleert ook de verduurzaming van woningen.

Er is steeds meer aandacht voor het bouwen van woningen die doorstroming bevorderen. En terecht. Vooral de bouw van seniorenwoningen heeft twee grote voordelen ten opzichte van de huidige focus op starterswoningen:

1. De doorstroming leidt tot verhuisketens, waardoor meerdere woningzoekers een stap kunnen maken in hun wooncarrière. Uiteindelijk eindigt elke keten met een woning voor een starter.

2. De woningvoorraad wordt beter afgestemd op de sterk vergrijzende bevolking en sluit beter aan bij het beleid om ouderen zo lang mogelijk zelfstandig te laten wonen.

Maar er is nog een derde voordeel: de doorstroming leidt ook tot een duurzamere woningvoorraad. Oudere eigenaren zijn vaak minder geneigd om hun al wat minder groene huizen te verduurzamen, terwijl nieuwe kopers hier juist wel vaak mee aan de slag gaan.

Ouderen hebben minder duurzame woningen
Vooral ouderen bezitten vaak minder duurzame woningen. Dit blijkt uit een onderzoek van Brainbay naar de energieprestaties van woningen en hun bewoners. Voor elke koopwoning werd het actuele energielabel modelmatig berekend. Hieruit blijkt dat de gemiddelde energieprestatie (EP2-waarde) hoger is bij eigenaren vanaf 55 jaar.

Bij 65-plussers ligt deze waarde gemiddeld boven de 200 (label C) en bij 75-plussers zelfs boven de 220. Ter vergelijking: eigenaren tussen de 30 en 50 jaar hebben gemiddeld een waarde rond de 184, wat neerkomt op energielabel B.

Verschillen tussen generaties worden groter
Het zijn met name de dertigers, veertigers en vijftigers die hun woning verduurzamen, terwijl ouderen en jongere huiseigenaren dit veel minder vaak doen. Dit blijkt uit een vergelijking van de gemiddelde EP2-waarde per leeftijdsgroep in 2021 en 2023. Bij oudere eigenaren is de EP2-waarde in deze periode nauwelijks gedaald, wat aangeeft dat zij minder hebben verduurzaamd. Hierdoor wordt het verschil in duurzaamheid tussen generaties steeds groter.

Nieuwe bewoners gaan juist verduurzamen
Hoe duurzaam een woning is, hangt niet alleen af van de leeftijd van de eigenaar. Het hangt ook af van hoe lang iemand er al woont. Het onderzoek laat zien dat nieuwe eigenaren vaak duurzamere woningen hebben dan mensen die er al langer wonen. Dit lijkt een gevolg van nieuwe eigenaren die direct na de aankoop gaan verbouwen en/of verduurzamen. Eventueel gestimuleerd door een verduurzamingshypotheek.

Seniorenwoningen bouwen voor verduurzaming
De combinatie van oudere bewoners in minder duurzame woningen en nieuwe bewoners die wel verduurzamen, biedt kansen. Als senioren doorstromen naar passende, duurzame nieuwbouwwoningen, ontstaan niet alleen verhuisketens en een toekomstbestendige woningvoorraad, maar wordt ook de achterlaten verouderde woning hoogstwaarschijnlijk verduurzaamd door de nieuwe eigenaar. Een win-win-win-win-situatie. Het belang van het stimuleren van de doorstroming, door de bouw van seniorenwoningen, blijkt hierdoor des te groter.