Geen struisvogelgedrag! Alleen overheid kan het risico voor onrendabele top dragen

Gebiedsontwikkeling mag simpelweg geld kosten gezien de niet te onderschatten maatschappelijke impact. De overheid moet daarom geen struisvogelgedrag gaan vertonen bij de kosten en risico's ervan, schrijven Roel van de Bilt en Rob Wismans in hun tweewekelijkse blog voor VJ. 

Vastgoedgebiedsontwikkeling is meer dan alleen het bouwen van gebouwen. Het is een krachtige motor voor sociale, economische en stedelijke transformatie. De overheid neemt ook hier haar rol opnieuw in en samenwerking met de markt is van belang, maar laten we geen struisvogelgedrag vertonen. De onrendabele top zal door de overheid gedragen moeten worden.

Gezien de lange ontwikkeltijd, risico's en grote ambities is samenwerking van noodzakelijk belang, zo betoogde recent Theo Stauttener op basis van een diepgaande grondige analyse van Stadkwadraat, Fakton en prof. dr. Erwin van der Krabben. Echter, slechts enkele partijen kunnen deze risico's overzien, en behappen eigenlijk slecht één: de overheid. 

In ambitieuze projecten zoals RAI Amsterdam, Rijnpark in Arnhem, Feyenoord City, en KnoopXL en Brainport in Eindhoven, zien we hoe vastgoedontwikkeling een cruciale rol speelt in het vormgeven van de toekomst van steden. Deze ontwikkelingen zijn meer dan alleen fysieke constructies om tegemoet te komen aan de groeiende vraag naar woningen en leefruimte; ze vertegenwoordigen een visie voor welvaart en welzijn in de gemeenschappen waarin ze worden gerealiseerd door de groene ruimtes, voorzieningen en kansen voor sociale cohesie. RAI Amsterdam gaat niet alleen over de uitbreiding van een beurscomplex, maar ook over het stimuleren van economische activiteit en het aantrekken van internationale evenementen die de stad op de kaart zetten. En het Feyenoord City-project draagt bij aan de sociale en economische vitaliteit van de stad en verbindt verschillende delen van de stad met elkaar.

Kortere horizon en dito poolstok
Laten we niet vergeten dat vastgoedontwikkeling uitdagingen met zich meebrengt en niet statisch is. Projecten moeten ondanks een goede voorbereiding en samenwerking vaak in de tijd bijgesteld worden, waarbij de ambities niet altijd waargemaakt kunnen worden. Zeker niet als het economisch tegenzit. Zo ook bij het Floriadeterrein in Almere. Feyenoord City is ook aangepast vanwege kritiek en zorgen over de haalbaarheid en impact op de stad.

Vallen, opstaan en weer doorgaan
Kortom, vastgoedontwikkeling is een complex en dynamisch proces dat zowel kansen als uitdagingen met zich meebrengt. Het is cruciaal om zorgvuldig te plannen, te luisteren naar belanghebbenden, voldoende binding te behouden met de historische roots, realistische verwachtingen te hebben en goed samen te werken. Alleen zo kunnen we de ware potentie van vastgoedontwikkeling benutten en een blijvende positieve impact hebben. Maar laten we ook realistisch zijn over de kosten en risico's. Ook Canary Wharf heeft zichzelf in de tijd meerdere keren opnieuw uitgevonden om zich aan te passen aan veranderende marktomstandigheden en behoeften. Omdat de horizon bij marktpartijen simpelweg korter is dan die van de overheid en de poolstok minder lang, moet de overheid haar verantwoordelijkheid als constante partij niet onderschatten en dus ook nemen.

Roel van de Bilt en Rob Wismans zijn partner bij vastgoed financieringsadviesbureau Debta en delen tweewekelijks hun kennis van de markt met de lezers van VJ en schrijven over belangrijke actuele ontwikkelingen.