Provada-paneldiscussie: is de woningmarkt nog toegankelijk voor jongeren?

Kroonenberg trapte de eerste dag van Provada op 14 juni af met een ochtendsessie over de woningmarkt. "Elke jongere heeft recht op een goede woning moet in het coalitieakoord komen te staan" vinden Edo Hanrath (ING Real Estate Finance), Arne Lijbers (Architectenbureau Mecanoo), Cenzig Caglar (Kantorenloods gemeente Amsterdam) en Michiel Schröder (Kroonenberg Groep). Vastgoedjournaal was bij de levendige discussie.

Aan de hand van drie stellingen werd de discussie begeleidt door Jort Kelder.

Stelling 1: Met modulaire woningprojecten kunnen het woningtekort voor jongeren op korte termijn flink terugdringen

De stelling van Edo Hanrath, lead bij het Center of Expertise-team van ING Real Estate Finance, trapt de pandeldiscussie af. Hij geeft een voorbeeld van een modulair studentenhuisproject in Amsterdam Zuid: de Studentexperience. In 2014 is hier 800 woningen neergezet. Hanrath: "Studenten hebben hele andere eisen dan bijvoorbeeld ouderen. Zij willen bij elkaar wonen en bijvoorbeeld samen eten en sporten. Met dit soort kleine modulaire units kun je daar heel goed op inspelen. Vooral buitenlandse studenten zijn gebaat bij deze tijdelijke modulaire woningen." 

Jort Kelder vraagt of modulaire units interessant zijn voor bijvoorbeeld een belegger. "Ja", zegt Hanrath, "Maar doordat de regelgevingen altijd in verandering is, zit er een groot risico op. Daarnaast is de doelgroep aan wie je huurt ook van tijdelijke aard, vaak vertrekken studenten naar een paar jaar weer ergens anders naartoe. Dus na een paar jaar zijn die units ook niet zo mooi meer."

Arne Lijbers, Associate Architect bij Mecanoo, gaat op de stelling in: "Ik vind modulaire woningen een goed idee, maar ik vind het geen doel op zich. Het heeft niet echt te maken met wat we nu moeten doen. Modulair bouwen kan goed zijn om circulair te zijn en te transformeren, maar dat heeft alles te maken met snelheid en niet met kwaliteit. Wat we neerzetten moet ook langer kunnen blijven staan."

Michiel Schröder, adjunct-hoofd Projectontwikkeling van Kroonenberg Groep, benadrukt het tijdelijke karakter van modulaire woningen: "We hebben het over jongeren die een probleem hebben op de woningmarkt en nog thuis wonen. Die moeten simpelweg een woning hebben, en dit is de enige manier om heel snel woningen op een duurzame manier te bouwen. De meeste studentenwoningen zijn doorgaans tijdelijk, maar als het tekort aanhoudt kunnen ze ook permanent worden. Het doel is om het probleem op te lossen. Zijn modulaire units de mooiste oplossing? Misschien niet, maar het zorgt wel voor aanbod."

The Studentexpierence in Zuid

Stelling 2: Het realiseren van woningen duurt onnodig lang

De gemiddelde ontwikkeling duurt tussen de 7 en 10 jaar om neer te zetten. Waarom duurt het zo lang? Arne Lijbers (Mecanoo) vraagt dat zich af: "Ik ben voorstander dat vergunningen en bestemmingsplannen goed doorlopen worden, maar het hoeft allemaal niet zo lang te duren. Ik denk dat we een beetje doorgeslagen zijn in alle reguleringen waardoor alles te lang duurt, terwijl het sneller kan." Cenzig Caglar, kantorenloods en transformatieregisseur bij Gemeente Amsterdam, vraagt: "Als je een kavel uit wilt geven, welke ontwikkelaar selecteer je dan? Iedereen wil wel in Amsterdam bouwen. Daarom tenderen wij." 

Daarbij zou snelheid ook ten koste gaan van kwaliteit, zegt Lijbers. "Kwaliteit is belangrijk, ook qua duurzaamheid. Containerwoningen is niet iets blijvend. Voor de tijdelijkheid is dat prima, het gebeurt op een kwalitatieve manier. Je kunt ook kwalitatief snel bouwen, maar daar moet je daar wel de focus op leggen en dat gebeurt nu niet."

Stelling 3: Het debat moet gaan over het woonrecht wil je de woningnood onder jongeren oplossen

Caglar vindt het vooral belangrijk dat de overheid meer belangstelling zou hebben voor de rechten van jongeren. In de nieuwe coalitieakoord staat bijvoorbeeld 'elk kind heeft recht op een goed onderwijs'. Waarom zou je die lijn niet doortrekken naar jongeren? Dan heeft elke jongere recht op een goede woning. Caglar: "Wat ik hiermee wil zeggen is, we moeten het debat anders voeren. We moeten het verhaal anders vertellen. Dat zorgt voor een andere dynamiek tussen marktpartijen en gemeenten. Op deze manier creëer je politieke urgentie."

Hanrath (ING) is het eens met de stelling. Sterker nog, hij wil het aanscherpen. "Zelfstandig wonen moet een recht zijn. Want als je op kamers gaat, kun je je als individu ontplooien." Is het dan het recht van ieder Amsterdamse jongere om in Amsterdam te gaan wonen? Hanrath: "Dat misschien niet, maar die jongeren zouden bijvoorbeeld wel in Purmerend of Almere terecht moeten kunnnen. Op dit moment lukt dat ook absoluut niet en als je het mij vraag falen we nu op dit gebied." Schröder: "Ik denk dat deze stelling uitvoerbaar is, maar dan moet je de regelgeving wel aanpassen. In Almere zijn bijvoorbeeld kansen zat. Als de gemeente Amsterdam dan zou zeggen, laten we in Almere investeren en de gemeente een push geven, dan moet het mogelijk zijn om jongeren te huisvesten in de buurt van de Randstad."

Volgens de experts is er zeker nog ruimte op de woningmarkt voor jongeren, maar dan moeten er wel keuzes gemaakt worden. Maar niemand durft die keuzes te maken. "Geld ter beschikking stellen om bijvoorbeeld de grondprijs omlaag te zetten zou al een oplossing zijn," zegt Edo Hanrath tot slot.