Tijdelijke maatregelen moeten zorgen voor impuls betaalbare woningen in Amsterdam

Het stadsbestuur start met twee tijdelijke financiële regelingen om de bouw van betaalbare woningen een impuls te geven. Dit is het resultaat van gesprekken met IVBN en NEPROM, de vertegenwoordigers van de institutionele beleggers en de ontwikkelaars, die een grote rol spelen bij de nieuwbouw in Amsterdam.

Het gaat om een regeling om transformatie naar woningen te versnellen en een regeling om extra inspanningen op gebied van betaalbaarheid, duurzaamheid en ruimtelijke kwaliteit bij inschrijvingen op tenders te stimuleren.

De gemeente heeft met IVBN en NEPROM in 2020 een intentieovereenkomst getekend, om gezamenlijk te zorgen voor meer betaalbare woningen. Hierin staan afspraken om de bouwproductie te stimuleren en huurprijsstijgingen te beperken. Ook spraken de partijen af om verder te spreken over knelpunten en de manier van bepalen van de grondprijs. Nu deze gesprekken zijn afgerond, stelt het college deze twee tijdelijke regelingen in. Hiermee zetten de partijen de samenwerking voort. De regelingen worden begin volgend jaar geëvalueerd.

Wethouder Jakob Wedemeijer (Bouwen en Wonen): “Met deze regelingen willen we ervoor zorgen dat, ondanks de enorm hoge bouwkosten en het tekort aan personeel, de hoge bouwcijfers van de afgelopen acht jaar langer worden doorgezet. Met deze tijdelijke financiële regeling stimuleren we de bouw van extra sociale huurwoningen en middeldure huur en middeldure koopwoningen: woningen waar de Amsterdammers grote behoefte aan hebben.”

Desirée Uitzetter (voorzitter NEPROM): “De afgelopen twee jaar hebben we intensief overleg gevoerd met Amsterdam over grondprijzen, tendervoorwaarden en hoe om te gaan met de waarde van te slopen gebouwen bij transformatie naar woningen. Dit alles met als gemeenschappelijk doel om meer en sneller middeldure huur- en koopwoningen te bouwen. Hoewel het overleg open en constructief plaatsvond, zijn we het op lang niet alle punten eens geworden. Maar we zijn blij met deze twee regelingen en de andere afspraken die we gemaakt hebben. Hiermee is een eerste belangrijke stap gezet en we zien daarin een aanmoediging om onze overleggen voort te zetten, want uiteindelijk delen we de ambities. Snel meer betaalbare en duurzame nieuwbouwwoningen in Amsterdam.”

Transformatie-impuls
Een steeds groter deel van de nieuwbouw in de stad moet komen uit transformatieprojecten, omdat er steeds minder lege bouwgrond is. In sommige gevallen is het bij transformatie lastig om het project rond te krijgen, bijvoorbeeld vanwege de hoge bouwkosten of de waarde van het bestaande pand. Om te voorkomen dat projecten hierdoor vertraging oplopen of helemaal niet doorgaan, geldt vanaf 1 februari 2022 voor nieuwe afspraken in transformatieprojecten een tegemoetkoming van 10% op de grondprijs voor alle betaalbare woningen die worden gebouwd. Het gaat om projecten met minimaal vijf betaalbare woningen en de regeling geldt voor een jaar.

Ambitiebonus
De gemeente heeft naast voorwaarden die standaard in tenders worden meegenomen ook verschillende ambities op het gebied van duurzaamheid, betaalbaarheid en ruimtelijke kwaliteit. Als marktpartijen deze ambities ook meenemen in hun projecten, maken ze meer kans de tender te winnen. Maar door de hoge bouwkosten van dit moment, is het niet altijd financieel haalbaar om de extra ambities mee te nemen in de plannen. De gemeente hecht veel waarde aan duurzaamheidsambities, zoals groene daken, circulaire bouw of energieneutrale woningen en betaalbaarheidsambities, zoals grote middeldure huurwoningen. Daarom wordt het komende jaar geëxperimenteerd bij drie tenders, waarbij de kosten van de extra ambities die in de plannen worden meegenomen worden verrekend. Dat kan oplopen tot een bedrag van maximaal 10% van de grondprijs voor de betaalbare woningen. Welke ambities precies meetellen wordt de komende tijd uitgewerkt.

Wethouder Marieke van Doorninck (Ruimtelijke Ontwikkeling en Duurzaamheid): “Amsterdam kent hoge ambities voor de kwaliteit en duurzaamheid van nieuwbouw. Om die ambities allemaal waar te maken wordt deze tijdelijke bonus ingesteld. Met deze regeling willen we niet alleen betaalbare huurwoningen bouwen, maar ook behouden. De afspraak is namelijk ook dat de woningen voor langere tijd betaalbaar blijven.”

Wim Wensing (bestuurslid portefeuille Woningen IVBN): “Vanuit IVBN wordt met interesse uitgekeken naar deze proef om met twee tijdelijke financiële regelingen de bouw van betaalbare woningen een impuls te geven. Want, als de ambitiebonus inderdaad -zoals we hopen- de mogelijkheid biedt om betere kwaliteit te leveren door een lagere grondprijs, dan kan het instrument bijdragen aan het gezamenlijk streven naar meer middenhuur. Met de uitgedachte transformatie-impuls reageert Amsterdam positief op de kritiek vanuit IVBN/NEPROM dat de inbrengwaarde van te transformeren vastgoed onvoldoende wordt meegenomen in de berekening van de grondprijzen / erfpachtwijziging, waardoor transformaties lastiger zijn door te voeren. De bij de nieuwbouw in Amsterdam betrokken IVBN-leden spannen zich maximaal in om de nieuwbouw van middenhuur te realiseren, al blijft het een hele lastige opgave.”