Aedes-baas: Spies schiet door in haar ambitie om corporaties te beschermen

Woningcorporaties mogen per 1 oktober alleen nog als 'niet professionele belegger' investeren in derivaten, ingewikkelde financiële verzekeringen. Minister Spies van Binnenlandse Zaken wil met deze maatregelen een financieel drama als die met Vestia voorkomen. Corporaties mogen niet meer speculeren met derivaten. Omdat corporaties in de toekomst alleen als 'amateurs' mogen opereren, zullen ze een grotere bescherming krijgen.

Spies wil de derivaten die zijn toegestaan beperken tot twee. Daarnaast wil de minister voorkomen dat in de contracten bepalingen worden opgenomen die verhinderen dat ze kan ingrijpen bij een corporatie. Bij Vestia was dat het geval.

Volgens Marc Calon, voorzitter van corporatiekoepel Aedes, is het geval Vestia een harde les maar mag de geplaagde corporatie niet als voorbeeld dienen voor de hele sector. “Bij Vestia was er echt veel meer aan de hand. Daar was sprake van speculatie en toezichtbelemmerende constructies in contracten.”

Ook interim-bestuurder Gerard Erents is nog steeds verbijsterd over de gang van zaken bij Vestia. Hij zei onlangs in Het FD:  "Ze verkochten als het ware racefietsen aan iemand in een rolstoel. Vestia is geen professionele partij, zoals sommige banken zeggen. Vergelijk het met een eredivisie tegenover hoofdklasse-amateurs."

Maar ondanks dat het goed is dat Spies ervoor zorgt dat er geen onverantwoorde risico’s meer genomen kunnen worden, is ze in die  ambitie wel iets doorgeschoten, vindt Calon.  Want ook bepaalde producten waar geen enkele risico aan kleeft worden verboden. Volgens Calon kunnen corporaties met een verantwoorde inzet van renteverzekeringsproducten veel geld besparen op hun financieringskosten en daardoor kunnen ze meer geld pompen in hun sociale taak. “We zijn een kapitaalintensieve sector. We hebben nu 85 miljard aan leningen uitstaan. Als je met derivaten de daarover betaalde rente met een half procent kunt verlagen, reken dan eens uit hoeveel huizen je daarvoor kunt bouwen.”

Calon benadrukt dat hij het alleen heeft over verantwoord gebruik met een beheersbaar risico. “Het is daarom logisch dat de minister duidelijke regels stelt: corporaties moeten hier verantwoord en professioneel mee omgaan. Ook wij willen geen contracten met toezichtbeperkende maatregelen, als het misgaat moet er ingegrepen worden. Niet achteraf, als het leed geschied is en de corporatie met koeienletters in de krant staat, maar meteen. Gelukkig hoeven corporaties die een verstandige derivatenportefeuille hebben opgebouwd, die niet onnodig met verlies af te bouwen.”

Corporaties mogen van Spies per 1 oktober alleen derivaten met banken afsluiten als zij de formele status van ‘niet-professionele belegger’ toegekend krijgen. Banken hebben dan een uitgebreidere zorgplicht.  “Negentig procent van de corporaties zijn dat al”, zegt Calon. Maar vooral grote corporaties kunnen daar last van krijgen.”, aldus Calon. Corporaties die verantwoord bezig zijn met derivaten krijgen te maken met hogere financieringskosten. Meer zekerheid kost geld. “

Hij vindt de buffer van 2 procent die corporaties moeten aanhouden om zich in te dekken tegen rentedalingen “een beetje overkill.”

Barbara Sanders