Waar ontstaat social impact? Het vliegwiel van Amstel III; van kantorengebied naar stadswijk

Als je vandaag door Amstel III loopt, is het moeilijk voor te stellen dat dit gebied tien jaar geleden vooral bekend stond als een verouderd kantorengebied met leegstand, weinig levendigheid en een matige verblijfskwaliteit. Toch was dat de realiteit. Weinig ontwikkelaars en beleggers zagen destijds aanleiding om hier te investeren. Maar waar anderen een gebied zagen dat op slot zat, zagen Blauwhoed en Greystar potentie. Niet alleen voor een nieuw woongebouw, maar voor een fundamentele verandering van het gebied. Een woongebouw zou hier méér kunnen toevoegen dan alleen woningen: het kon levendigheid, gebruik en vertrouwen terugbrengen in een gebied dat jarenlang vooral monofunctioneel was.

Het gebouw OurDomain Amsterdam South East bestaat uit 1.559 woningen, verdeeld over verschillende groottes en prijsklassen. Daarnaast is er in OurDomain een groot aanbod aan andere functies te vinden: een openbaar stadspark, horeca, een supermarkt, fitness, een gebouwde parkeergarage en gedeelde voorzieningen voor de bewoners, zoals een wasserette, studieruimte, lounge, bioscoop, muziekstudio en verhuurpunt voor huishoudelijke artikelen. Bij dit concept was het welzijn van de bewoners een belangrijke pijler. Maar de betekenis van het project zit niet alleen in wat er voor de bewoners is ontwikkeld. Die zit ook in de positieve invloed ervan op het gebied als geheel.

Van direct effect naar maatschappelijke waarde
Dat is wat social impact is. Niet alleen het directe gebruik, maar de bredere, structurele bijdrage van een ontwikkeling aan de omgeving. Wat verandert er in de wijk of stad? Ontstaan er nieuwe verbindingen, andere gebruikspatronen, meer toegang of een hogere leefbaarheid? Social impact zit in de (positieve) maatschappelijke opbrengst van een ontwikkeling: doorstroming op de woningmarkt, nieuwe ontmoetingen, meer kansengelijkheid en een aantrekkende werking op investeringen en initiatieven. Het gaat om voorzieningen en plekken die waarde hebben voor de omgeving als geheel.

Dat vraagt om een andere manier van kijken. Niet alleen naar wat er gebouwd wordt, maar naar wat een ontwikkeling mogelijk maakt en in gang zet. Maar hoe leidt zo’n ontwikkeling daadwerkelijk tot die bredere impact?

Het vliegwiel van Amstel III
Dat laat OurDomain zien. Niet door één ingreep, maar door een combinatie van schaal, programma en openheid. Door het specifieke concept en door een kritische massa aan bewoners toe te voegen, ontstond er een nieuw ritme in het gebied: niet alleen overdag activiteit, maar ook ’s avonds en in het weekend. De plinten met horeca, een supermarkt, werk- en ontmoetingsplekken zorgden voor levendigheid op straatniveau. En die voorzieningen trokken niet alleen bewoners, maar ook mensen uit de omgeving.

Voor het park zijn de bestaande olifantenpaadjes verwerkt in het nieuwe ontwerp. Zo werd het park geen private binnentuin, maar een plek waar bewoners, werknemers en omwonenden elkaar tegenkomen; voor sport, een lunchpauze of simpelweg een wandeling.

Ook in de structuur van het gebied veranderde er iets. Waar het voorheen een verzameling losse kantoorgebouwen was, ontstond samenhang. Gebouwen, routes en openbare ruimte werden met elkaar verbonden. Looplijnen richting station, ziekenhuis en omliggende functies werden versterkt, waardoor het gebied beter toegankelijk en vanzelfsprekender in gebruik werd. Dit zorgde er bovendien voor dat de sociale veiligheid verbeterde.

Daarnaast zorgt de mix van doelgroepen voor een andere sociale dynamiek. Studenten, starters, jonge gezinnen en statushouders wonen hier door elkaar heen. Dat leidt niet alleen tot meer diversiteit binnen het project, maar ook tot nieuwe netwerken en vormen van gebruik in de omgeving.

En misschien wel het belangrijkste effect: het project bracht vertrouwen terug. Waar de markt het gebied eerder links liet liggen, liet OurDomain zien dat wonen hier kan werken. Dat gaf andere partijen het vertrouwen om ook te investeren en versnelde daarmee de transformatie van Amstel III naar een gemengde stadswijk.

Juist die optelsom maakt het project tot een vliegwiel. Niet één ingreep, maar een ontwikkeling die andere ontwikkelingen in gang zet en daarmee bijdraagt aan een structurele verbetering van het gebied.

Wat betekent dit voor gebiedsontwikkeling
Bij elk project zoeken wij vanaf de start naar manieren waarop we bredere, structurele waarde kunnen toevoegen aan de samenleving. Waarde die verder reikt dan het project zelf en zichtbaar wordt in de buurt, de wijk en soms zelfs de stad. Als ontwikkelaar kun je zo een eerste beweging op gang brengen: door de juiste functies, verbindingen en condities toe te voegen. En juist mooi is dat die ontwikkeling daarna niet stopt wanneer ons werk erop zit. Want uiteindelijk zit de waarde van gebiedsontwikkeling niet alleen in wat er wordt opgeleverd, maar in wat daarna mogelijk wordt.