Verkiezingen in Eindhoven: Moet taboe op bouwen in het groen eraf?

Niet mauwen maar bouwen, met deze slogan van het CDA is iedere politieke partij in Eindhoven het in aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen eens. Maar tegenstellingen zijn er ook: de linkse partijen zetten in op meer regie door de gemeente terwijl midden en rechts inzetten op samenwerken met de markt.

Meer woningen bouwen is bij alle grotere partijen in de Eindhovense politiek topprioriteit richting de gemeenteraadsverkiezingen van 2026. Allemaal willen ze leegstand aanpakken, kantoren transformeren, wonen boven winkels, optoppen en doorstroming stimuleren. Ouderenhuisvesting is ook bij iedereen een belangrijk thema, het CDA wil zelfs dat 25 procent van de nieuwbouw voor ouderen is. VVD, SP en GL-PvdA willen daarbij de ouderen herhuisvesten in de eigen wijk. Waar GL-PvdA de ouderen voorrang en hulp bij verhuizing wil geven, wil D’66 de ouderen zelfs een verhuispremie geven. Evenals D’66 denkt het CDA dat bouwen in het hogere segment het meest tegemoet komt aan de vraag van de ouderen waarmee de doorstroming het meest bevorderd wordt.

Studenten
Ook de studenten staan bij iedere partij op het netvlies. Bijna allemaal zeggen ze oog te hebben voor het gevaar van eenzaamheid onder de studenten, vandaar dat gedeeld wonen een speerpunt is. Het CDA wil naast de ouderen dat ook 25 procent van de nieuwbouw voor studenten gaat zijn waarmee dus al 50 procent van de totale nieuwbouw voor deze bijzondere doelgroepen gaat zijn. Ook D’66 heeft forse ambities: jaarlijks 1.000 studentenwoningen erbij. De SP en D’66 zien de studenten het liefst op de campussen wonen waarbij de universiteit volgens de SP meer verantwoordelijkheid moet nemen, maar GL-PvdA wil de studenten meer verspreiden door ze ook in de wijken huisvesten.

Over in welke prijsklasse al die nieuwe woningen moeten gaan vallen, verschillen de meningen wel behoorlijk. De hardste percentages voor de betaalbaarheid komen van de SP: in alle nieuwbouwplannen wil de partij 50 procent sociale huur en 40 procent middensegment. GroenLinks-PvdA mikt op 25.000 extra woningen tot en met 2030, waarvan 30 procent sociaal en 55 procent midden. Volt formuleert het simpel: minstens 40 procent sociale huur in nieuwbouw. D66 spreekt over 70 procent betaalbaar en koppelt dat aan een jaarlijkse ambitie van 5.000 woningen. CDA zet zich juist af tegen ‘te veel sociaal’ en ‘te veel huur’ in de huidige bouwmix en wil meer midden en ook duurdere woningen om doorstroming te creëren. VVD kiest voor een divers aanbod, maar noemt geen concrete quota.

Onteigenen
Ook in de rolverdeling tussen markt en overheid bij het ontwikkelen van woningen tekent het links-rechts contrast zich af. GL-PvdA en SP willen de regie aan de kant van de gemeente waarbij actief grondbeleid, gebruik voorkeursrecht en onteigening niet geschuwd worden. Van GL-PvdA krijgen corporaties voorrang bij gronduitgifte en moet er een gemeentelijk ontwikkelbedrijf komen. Volt, CDA, VVD en D’66 zetten meer in op samenwerken met de markt waarbij het CDA partijen met een sterk track record wil prioriteren en wil onderzoeken hoe deze partijen ‘boven op de stapel’ gelegd kunnen worden.

De verdeling links-rechts is minder van toepassing op wel of niet in het ‘groen’ bouwen. Het CDA vindt dat bouwen in het groen onnodig als taboe wordt gezien, goed ingepaste woningbouw kan natuur juist opwaarderen, vinden de christen-democraten. D’66, GL-PvdA en Volt zetten juist vol in op verdichting, vooral op de OV-knooppunten en willen het ‘het groen’ juist beschermen. Bouwen in parken en natuur vindt D’66 niet kunnen, tenzij het tiny houses zijn die het groen versterken.

Beeld: S. Perquin