Landelijke ontwerpwedstrijd 'Benut de overruimte!' in strijd tegen groeiend woningtekort

Van een zolder die verandert in een studio tot een aanleunwoning in de tuin of een extra voordeur in een eengezinswoning: tot 11 december kan iedereen meedoen aan de landelijke ontwerpwedstrijd Benut de overruimte! Woningeigenaren, studenten, architecten en iedereen met een creatieve oplossing dagen we uit om de strijd tegen het woningtekort aan te gaan. Nederland komt ruim 400.000 woningen tekort en dat tekort neemt alleen maar toe. Stikstofregels, ruimtegebrek en netcongestie van het elektriciteitsnetwerk zorgen ervoor dat nieuwbouw onvoldoende antwoord is. De oplossing van het woningtekort ligt daarmee ook in bestaande huizen. Onderzoek van Vereniging Eigen Huis toont aan dat zo’n 15 procent van de huiseigenaren denkt dat hun woning geschikt is voor splitsing. De helft van die groep overweegt dat ook serieus. Dat biedt in potentie 350.000 extra woningen.

Door woningen te splitsen, een extra laag toe te voegen (optoppen) met een aanbouw en door slim te verbouwen, kunnen honderdduizenden extra voordeuren ontstaan. Sandra Nap,directeur van Holland Houtland: Het is zonde dat miljoenen vierkante meters leegstaan, terwijl 1,4 miljoen jongeren noodgedwongen bij hun ouders wonen. Tegelijkertijd wonen ouderen in te grote huizen die niet meer bij hen passen. Er zijn nu al 300.000 seniorenwoningen te weinig. Wij zien enorme kansen om de ‘overruimte’ in bestaande huizen om te zetten in nieuwe woningen. Splitsen van huizen kan zo 350.000 nieuwe woningen opleveren. Dat alles levert winst op voor huidige bewoners om goedkoper, comfortabeler en toekomstbestendiger te wonen én voor woningzoekenden. Deze challenge organiseren we om echt creatieve nieuwe ideeën te verzamelen en dat te bereiken!

Een vakjury met de Rijksbouwmeester
Op Beurs Eigen Huis lanceert Holland Houtland de wedstrijd op vrijdag 10 oktober 2025. De ontwerpwedstrijd daagt studenten, architecten, ontwerpers én particulieren uit om creatieve en haalbare oplossingen te delen. Een deskundige vakjury, met onder andere Rijksbouwmeester Francesco Veenstra en de directeuren van de Woonbond en Vereniging Eigen Huis beoordelen de inzendingen op duurzaamheid, betaalbaarheid en schaalbaarheid. In een interview met Trouw (juli 2025) zei Veenstra al: 'De sleutel ligt in het slimmer gebruiken van wat we al hebben. Splitsen en transformeren is vaak sneller, goedkoper en duurzamer dan nieuwbouw. Deze challenge inspireert en laat haalbare, schaalbare voorbeelden zien voor bewoners en gemeenten.

De ontwerpwedstrijd is mogelijk gemaakt door zes provincies. Anne Koning, gedeputeerde Wonen van de Provincie Zuid-Holland, namens alle betrokken provincies: 'Mensen staan te springen om gewoon goede woningen. Eén van de oplossingen is bestaande gebouwen slimmer gebruiken. Alle provincies zien daar enorme kansen en die willen we graag extra op weg helpen.Daarom steunen we deze wedstrijd ook. We willen allemaal die snelle en creatieve oplossingen en we weten zeker dat deze Challenge daarbij helpt!

Vereniging Eigen Huis verwacht dat veel huiseigenaren over de streep zijn te trekken. Nico Stolwijk, directeur Belangenbehartiging: 'Het splitsen van woningen is een van de kansrijke oplossingen voor het woningtekort. Uit onderzoek van Vereniging Eigen Huis blijkt dat 1 op de 7 woningeigenaren verwacht zijn woning te kunnen splitsen. Bijzonder is dat men dit vooral voor kinderen en familie (37 procent) overweegt, terwijl 13 procent daar geen voorwaarden aan stelt. Dat laat zien dat er een wens en bereidheid is. Nu nog aan de slag met de drempels! Als jurylid hoop ik dat de creativiteit van de deelnemers leidt tot nieuwe, schaalbare concepten die het splitsen van woningen een echte boost geven.'

Zeno Winkels, algemeen directeur van de Woonbond, jurylid: 'Als Woonbond willen we een thuis voor iedereen, jong & oud én betaalbaar. De wooncrisis raakt ons allemaal, de challenge betrekt ons allemaal! Doe ook mee.

Hoe mensen kunnen deelnemen
Van 10 oktober tot en met 10 december kan iedereen een ontwerp indienen via www.benutdeoverruimte.nl. De top 10 en de winnaars worden bekendgemaakt tijdens de volkshuisvestingbeurs WOCODA op 29 januari 2026. De winnaars krijgen, naast een geldbedrag, een plek in de Gids Benut de overruimte, de inspiratie- en kennisbron voor bewoners, overheden en ontwerpers. Naast drie juryprijzen, met een hoofdprijs van 5.000 euro, is er ook een publieksprijs voor de inzending met de meeste stemmen.