'Leiderschap is dóen, niet boven anderen staan'

Als CEO van bouw- en vastgoedgroep JAJO leidt Ivo van der Mark een veelzijdige organisatie die vrijwel de hele keten bestrijkt. JAJO is lid van het beslissersnetwerk Holland Property Plaza. In dit interview deelt hij zijn visie op leiderschap, het belang van eenvoud in communicatie, en hoe JAJO via initiatieven als LAB100 werk maakt van circulariteit.

HPP: U staat aan het hoofd van een breed netwerk van ondernemingen – door uzelf wel eens 'speedbootjes' genoemd. Wat typeert uw leiderschap?

Ivo van der Mark: Ik voel geen verhevenheid, maar verantwoordelijkheid. Ik vertrouw mensen graag, ook al pakt dat niet altijd goed uit. Dat vertrouwen geeft vaak energie en betrokkenheid terug. Ik ben afkomstig uit een gemiddeld gezin, en dat zie je terug in hoe ik leidinggeef: duidelijk, begrijpelijk en zonder ingewikkelde taal. Iedereen moet thuis kunnen navertellen wat we hebben besproken.

HPP: Hoe houdt u al die ‘speedbootjes’ binnen JAJO bij elkaar?

Van der Mark: Onze drie kernwaarden – lef, oplossingsgericht en samen – vormen het DNA van JAJO. Ze geven richting bij het aannemen van nieuwe mensen en bij de samenwerking tussen bedrijven. Ik kijk daarbij niet alleen naar vakkennis, maar ook naar houding. Spreekt iemand in 'ik' of in 'wij'? Dat zegt veel. Mijn doel is geen perfecte score, maar een organisatie die leert omgaan met afwijkingen van de norm, en dus met diversiteit.

HPP: U bent initiatiefnemer van LAB100, gericht op circulair bouwen. Waarom?

Van der Mark: Circulariteit blijft vaak hangen in plannen. Met LAB100 willen we juist doen. Samen met honderd pioniers werken we aan concrete stappen voor de sector. Het mooie is dat we al doende leren, elke fout levert kennis op. LAB100 maakt binnenkort haar bondige manifest bekend.

HPP: U noemt dat 'werkende weg' leren. Hoe past dat bij uw leiderschapsstijl?

Van der Mark: Leiderschap betekent richting geven én zorg dragen voor je team. Je loopt voorop, maar beschermt ook. Ik ben niet bang voor fouten, zolang we ervan leren. Vertrouwen en eenvoud zijn sleutelwoorden. Mensen moeten begrijpen waar we mee bezig zijn, anders blijft het hangen in abstractie.

HPP: U was jong – 39 jaar – toen u ceo werd. Wat heeft u in die beginjaren geleerd?

Van der Mark: Dat zichtbaar leiderschap onmisbaar is. Ik voelde me lang vooral een teamlid, maar medewerkers verwachten richting. Een coach gaf me ooit de opdracht om voor de spiegel te zeggen: 'Ik ben het.' Dat klinkt simpel, maar het hielp me bewust te worden van mijn rol.

HPP: U heeft opleidingen gevolgd aan Nyenrode en INSEAD. Hoe verhoudt theorie zich tot praktijk?

Van der Mark: Het meeste leer je door te ervaren en te observeren. Natuurlijk krijg je veel inhoud mee, maar minstens zo leerzaam is het gedrag binnen zo’n groep. Uiteindelijk blijft communicatie de kern. Of je nu met een metselaar praat of met een investeerder: iedereen moet het snappen.

HPP: Waar zit de meeste waarde in de keten: ontwikkelen, bouwen, onderhouden, herstellen of circulair oogsten?

Van der Mark: De kracht zit in het integrale beeld. Doordat we alle disciplines in huis hebben, zien we de hele cyclus. Bouw is vaak de zichtbare fase, maar onderhoud en exploitatie zijn net zo belangrijk. Synergie is cruciaal: de onderhoudskosten over 25 jaar zijn vaak net zo groot als de bouwkosten. Dat inzicht helpt investeerders beter beslissen.

HPP: Circulariteit en duurzaamheid zijn sleutelwoorden bij JAJO. Hoe maakt u dat concreet?

Van der Mark: We hebben de term duurzaamheid vervangen door sustainability: het gaat niet alleen om groen, maar ook om continuïteit. We werken stap voor stap aan hogere standaarden. Ons doel is om in 2028 CO2-neutraal te zijn. Daarbij onderscheiden we drie fases: laaghangend fruit, businesscases en de moeilijkste restcategorie waar nog geen rendabele oplossingen voor zijn.

Daarnaast omarmen we de CSRD-richtlijnen. Zie het niet als last, maar als kans: je krijgt inzicht in waar je als bedrijf het verschil kunt maken. En maak het concreet: afval scheiden, elektrisch rijden, duurzame materialen gebruiken. Zo kan iedereen thuis uitleggen wat het betekent.

HPP: Hoe kijkt u naar de rol van de overheid in de verduurzaming?

Van der Mark: De overheid moet stabiliteit en continuïteit bieden. Nu is het beleid te grillig: eerst reguleren van sociale huur, dan middenhuur. Dat schept onzekerheid. Mijn advies: koppel altijd een termijn aan zulke maatregelen, zodat heroverweging mogelijk blijft. En ja, de sector mag ook meer verantwoordelijkheid nemen. Waarom zien we zo weinig mensen met praktijkkennis in de politiek?

HPP: Tot slot: wat zou u HPP en de sector adviseren om jongeren meer te betrekken?

Van der Mark: Geef jongeren hun eigen podium, maar zorg ook voor verbinding met de ervaren generatie. Laat ze eerst elkaar leren kennen en groeien in het vak. Zo ontstaat vanzelf een community. Ik begon ooit zelf als 'broekie' aan de zijlijn tijdens Provada. Veel van mijn generatiegenoten zie ik daar nu terug als directeur of CEO. Dat schept verbondenheid.