FGH Bank dringt aan tot herstel transparantie om verdere schade aan vastgoedsector te voorkomen

De vastgoedmarkt staat voor de grote uitdaging om het vertrouwen in vastgoed en de sector terug te verdienen. Daarnaast moet afgestapt worden van het idee dat het vastgoed een ‘snelle geldmachine’ is. Dat zijn enkele high lights uit het FGH Vastgoedbericht 2012 'Investeren in krediet'. Dit jaarlijkse marktrapport dat een overzicht biedt van de trends en ontwikkelingen in de commerciële vastgoedmarkt en de visie van FGH Bank hierop werd gisteren door Peter Keur, directievoorzitter van FGH Bank, overhandigd aan Bernard Wientjes, voorzitter van VNO-NCW. 

Klik HIER voor de bijlage met een samenvatting van alle door FGH Bank gesignaleerde trends voor 2012 in de kantoren-, winkel-, bedrijfsruimten-, woning- en vastgoedbeleggingsmarkt.

Keur: “We moeten ons realiseren dat de problemen in de vastgoedmarkt weliswaar groot zijn, maar dat we niet alles in één dag kunnen oplossen. Vastgoed moet je op lange termijn zien en de problemen die we hebben, moeten we niet haastig willen managen. Bovendien kent ook een moeilijke markt kansen, dat mogen we ook niet vergeten. Het heeft in mijn optiek dan ook geen enkele zin om uitlatingen te doen over de markt die de zaken erger maken dan ze zijn. Dat lost niets op en we helpen elkaar er ook niet verder mee. In tegendeel juist, zou ik willen zeggen.”

Onderscheid tussen beleggingsobject en bedrijfsmiddel

Het is evident dat de economische laagconjunctuur en de nieuwe recessie ook de bouw- en vastgoedsector hard raken. Al drie jaar lang staat de waardeontwikkeling van vastgoed onder druk. Waardedaling leidt tot terughoudendheid bij kopers wat weer leidt tot verdere waardedalingen. Een dergelijke negatieve spiraal is lastig te doorbreken en kan ook lange tijd aanhouden. De waardeexplosie van de afgelopen twee decennia wordt nu gecorrigeerd. Vastgoed is niet per definitie waardevast en in alle omstandigheden kansrijk en financierbaar.

Feiten versus verwachtingen

In de heersende opinie over de vastgoedsector is de nuance op dit moment ver te zoeken. Verwachtingen voor de toekomst worden als feit aangenomen, om vervolgens als basis te dienen voor korte- termijnbeslissingen. Een voorbeeld daarvan is de discussie over de leegstaande kantoren. Met meer dan 14% van de voorraad is die veel te hoog, met alle gevolgen van dien voor de prijsontwikkeling. De angst heeft echter geen betrekking op het huidige leegstandsniveau, maar vloeit voort uit de verwachting dat het in de toekomst alleen maar erger wordt. Door die angst komt de waardeontwikkeling nog verder onder druk te staan. Feit is dat de opname van kantoren – evenals die van winkelruimte en bedrijfscomplexen – vorig jaar is gestegen. Daarnaast is het aanbod van kantoren niet verder gestegen en zijn de leegstaande kantoren als percentage van de totale voorraad zelfs licht gedaald.

Onzekerheid verlamt

Herstel van deze crisis duurt voor de vastgoedsector eerder jaren dan maanden. Het probleem is dat het bewustzijn dat het niet vanzelf overwaait, leidt tot onzekerheid, die op haar beurt weer nieuwe investeringen tegenhoudt. Het is daarom van het grootste belang om als eerste de onzekerheid weg te nemen. Dat kan door de bestaande problemen onder ogen te zien en daar creatieve oplossingen voor te vinden. De vastgoedsector moet zich aanleren op een andere manier te denken, die zou moeten resulteren in een veel realistischere inschatting van de haalbaarheid van toekomstige plannen en van de verdiencapaciteit. Daarmee is niet gezegd dat de vastgoedsector de afgelopen jaren stil heeft gezeten. Want de markt heeft wel degelijk stappen voorwaarts gezet. Het overaanbod is in korte tijd hoog op de agenda komen te staan en leidt ook al tot concrete maatregelen. Gemeenten en ontwikkelaars schrappen de kansloze plannen, de nieuwbouwproductie wordt meer marktconform gemaakt en beter afgestemd op de vraag, en de transformatie van oude gebouwen naar nieuwe functies lijkt eveneens voorzichtig meer vorm te krijgen.

Investeren in krediet

De vastgoedsector beschikt over voldoende veerkracht en kennis om de huidige problemen aan te pakken. Voorwaarde is wel dat de vastgoedsector eens goed in de spiegel kijkt. Transparantie was de afgelopen decennia het onderscheidende kenmerk dat buitenlandse investeerders naar Nederland bracht. Die transparantie zal in ere hersteld moeten worden om verdere schade aan de sector te voorkomen. Het is de enige manier waarop de vastgoedmarkt het vertrouwen terug kan verdienen en weer krediet kan opbouwen.