Woontop-partners: 'Politiek heeft niet nagedacht over consequenties huurbevriezing'

Partijen die de Woontop ondertekenden vinden het besluit van de regeringspartijen en het kabinet om de huren van sociale huurwoningen de komende twee jaar te bevriezen onbegrijpelijk. Dit besluit heeft verregaande negatieve consequenties waar de onderhandelende partijen niet bij stil hebben gestaan.

Natuurlijk zeggen deze partijen de betaalbaarheid van het huren belangrijk te vinden. Daarin is ook voorzien in de Nationale Prestatieafspraken die Aedes in december 2024 op de Woontop met kabinet en VNG ondertekende: een evenwichtige balans tussen betaalbare huren en voldoende investeringscapaciteit om te kunnen bouwen en verduurzamen.

De huurbevriezing zet echter een streep door de gezamenlijke ambities die tijdens de Nationale Woontop zijn vastgelegd. Woningcorporaties en ook institutionele en particuliere verhuurders kunnen niet langer bouwen wat nodig is en omdat de nieuwbouw in verschillende segmenten sterk met elkaar samenhangt, is er een groot risico dat de gehele nieuwbouw instort. Daarnaast zal huurbevriezing leiden tot een verergering van de al in gang gezette uitponding van bestaande huurwoningen.

Op de Woontop, nog maar vier maanden geleden ondertekend, hebben Rijk, gemeenten, provincies, corporaties en marktpartijen de handen ineengeslagen om 100.000 woningen per jaar te realiseren, waarvan jaarlijks 30.000 sociale huurwoningen door woningcorporaties en in totaal tweederde betaalbare nieuwbouw (sociale huur, middenhuur en betaalbare koop). Institutionele investeerders en particuliere investeerders hebben de ambitie om elk 10.000 sociale en betaalbare huurwoningen toe te voegen middels nieuwbouw, splitsing en transformaties.

Door het besluit de huren tweejarig te bevriezen zonder structurele compensatie, ontneemt het kabinet verhuurders een essentieel deel van hun financiële slagkracht, waardoor de nieuwbouw door woningcorporaties en andere verhuurders in zal storten. De huren zijn de belangrijkste inkomstenbron, waarmee verhuurders investeren in nieuwbouw, verduurzaming en leefbare wijken.

Partners van de Woontop roepen het kabinet en de Tweede en Eerste Kamer met klem op om het besluit te heroverwegen en vast te houden aan de gemaakte afspraken op de Woontop. De woningnood in Nederland vraagt om samenwerking en consistent beleid, geen maatregelen met desastreuze gevolgen. Een voorspelbaar en stabiel investeringsklimaat is geen luxe, maar de randvoorwaarde waarop huurwoningen kunnen worden gerealiseerd. Investeerders – of het nu woningcorporaties, pensioenfondsen of particuliere eigenaren zijn – moeten op lange termijn kunnen rekenen op inkomsten om te kunnen blijven verhuren en bouwen. Als het kabinet werkelijk wil dat iedereen die dat nodig heeft een betaalbaar huis kan vinden, dan moet het nú zorgen voor voldoende financiële ruimte om te bouwen en kwetsbare huurders gericht ondersteunen via bijvoorbeeld de huurtoeslag of hogere uitkeringen.