Leegstand is onnodige verspilling, en daar is wat aan te doen

Nederland gaat gebukt onder een naoorlogs woningtekort. Alle groepen die zich melden op de woningmarkt zijn teleurgesteld: starters, doorstromers, nieuwkomers. Naast een zichtbaar tekort aan woningen - er moet gewoon meer gebouwd worden - is er ook nog sprake van leegstand. Dat duidt op een mismatch waar een snelle oplossing voor nodig is.

De mismatch heeft betrekking op de bestemming (bestemmingswijziging van bijvoorbeeld kantoor naar wonen kost tijd) en op het matchen van vraag-en-aanbod: de juiste doelgroep vinden die gebruik kan maken van de (tijdelijke) leegstand.

Leegstand komt vaak voor tijdens de transitiefase van vastgoed. Het ontwikkelen van locaties, inclusief vergunningstraject heeft een lange doorlooptijd. In die tijd kan tijdelijk gebruik een welkome aanvulling zijn. Tijdelijke gebruik is natuurlijk al heel gangbaar waarbij tijdelijk wonen in de vorm van anti-kraak ook al lang bestaat. De doelgroep arbeidsmigranten is minder gangbaar bij tijdelijk gebruik terwijl daar wel kansen liggen.

Er zijn ruim 500.000 EU-arbeidsmigranten in Nederland aan het werk. Een groot aantal daarvan verblijft voor een kortere periode in Nederland, zes maanden tot één jaar. En dan nog vaak in verkamerde woningen. Woningen die anders gebruikt worden dan waarvoor ze bedoeld zijn: het huisvesten van gezinnen in plaats van vier tot zes volwassenen die de woning als tijdelijk verblijf gebruiken. Arbeidsmigranten die langer in Nederland verblijven en hier een leven opbouwen, vinden hun weg op de woningmarkt zoals iedereen dat doet. Er is op de woningmarkt geen enkel verschil in rechten en plichten in relatie tot iemands nationaliteit. Iemand die in Nederland mag verblijven, moet natuurlijk ook ergens wonen.

Maar de mensen die hier tijdelijk willen verblijven, zouden natuurlijk heel goed geholpen zijn met tijdelijke huisvesting, waar gebruik van tijdelijk leegstand een goede optie voor is.

Begin 2021 stond in Nederland 2 procent van de gebouwen leeg: ongeveer 219.000 gebouwen, waaronder woningen, kantoorpanden en winkels (cijfers CBS). Een jaar eerder ging het om 230.000 gebouwen. Zo'n 40 procent van de leegstaande gebouwen stond een jaar eerder ook al leeg. De leegstand is relatief het hoogst onder kantoren, maar in absolute aantallen staan er vooral woningen leeg, zo’n 160.000. De kwaliteit van deze gebouwen is dusdanig dat gebruik voor tijdelijk verblijf aanpassingen vereisen. Daarnaast moet tijdelijk verblijf op basis van de omgevingsvergunning mogelijk zijn. Op het eerste gezicht lijkt de tijdelijk leegstand dus geen soelaas te bieden voor tijdelijke huisvesting. Maar het kan wel.

Werkgevers en uitzenders regelen voor een groot deel de huisvesting voor hun medewerkers. Vooral voor uitzenders gelden diverse eisen waaraan de huisvesting met voldoen (SNF-certificaat). Tijdelijke leegstand kan alleen gebruikt worden voor deze groep indien voldaan wordt aan het SNF-keurmerk. In de regel zijn daar dus aanpassingen voor nodig om de leegstand daarvoor geschikt te maken. De opbrengst van tijdelijk gebruik voor huisvesting van arbeidsmigranten is goed te calculeren: 125 euro per week is een gangbare prijs voor huisvesting van werknemers en de behoefte aan tijdelijke huisvesting is groot.

Bij gebruik voor tijdelijk verblijf denkt iedereen meteen aan huurbescherming en dan stopt meteen het denken over deze optie. Dat ligt veel genuanceerder: verhuur op basis van logiescontracten met een looptijd van maximaal zes maanden is heel gangbaar bij de huisvesting van arbeidsmigranten. In logiescontracten dient conform de ABU cao geregeld te zijn dat bij verlies van het werk, iemand nog één maand gebruik kan blijven maken van de gehuurde ruimte.

De gebouwaanpassingen ten behoeve van gebruik voor tijdelijk verblijf is de onzekere factor in de businesscase samen met het verkrijgen van de omgevingsvergunning voor tijdelijk verblijf (indien nodig). Het vinden van de werkgevers en uitzenders die huisvesting zoeken voor hun mensen is geen enkel probleem. Met Lento.eu is dat zo geregeld.

Lento.eu is het huisvestingsplatform voor de huisvesting van arbeidsmigranten. Verhuurders kunnen hier makkelijk de werkgevers en uitzenders vinden die op zoek zijn naar huisvesting voor hun mensen. Daarnaast kan je binnenkort ook direct verhuren aan arbeidsmigranten. Op Lento.eu regel je het allemaal makkelijk: standaard logies- of huurcontracten die aangepast kunnen worden aan specifieke situaties, maar met de zekerheid dat de contracten voldoen aan alle eisen (scheiden van woon- en werkovereenkomsten). Lento.eu regelt de financieel-administratieve afhandeling en draagt de huurgelden na ontvangst direct aan de verhuurder af. Bij betalingsproblemen regelt Lento.eu de overdracht aan de deurwaarder indien nodig.

Lento.eu werkt landelijk en heeft goed zicht op het lokale aanbod en vraag naar tijdelijke huisvesting. Lento.eu weet ook wat gangbare prijzen zijn in de regio die je moet weten om een goede opbrengst inschatting te kunnen maken voor je businesscase.

Het is de moeite waard om deze optie te verkennen om tijdelijk verblijf mogelijk te maken en leegstand te verminderen, en op deze wijze een bijdrage te leveren aan het verkleinen van het woningtekort.