ABN Amro outlook 2023: Recessie staat voor de deur

De economen van ABN Amro verwachten dat de economische krimp in het derde kwartaal zal aanhouden en dat de groei later in 2023 weer zal aantrekken. Maar die groei zal miniem zijn, slechts 0,5 procent in 2023 tegenover de verwachte groei van 4,2 procent in 2022.

De economen hadden door de hoge inflatie vanwege de energiecrisis eind 2022 al een recessie voorzien. De lichte daling van het bruto binnenlands product (bbp) (-0,2 procent) in het derde kwartaal van 2022 laat zien dat de recessie voor de deur staat.

Voor het eind van het jaar een recessie
De druk op de binnenlandse consumptie en de afnemende bedrijvigheid in de eurozone betekent weinig goeds voor de buitenlandse vraag. De experts van ABN Amro verwachten ook dat het bbp in het vierde kwartaal van 2022 zal krimpen. Dankzij deze ontwikkeling zal de Nederlandse economie voor het einde van het jaar in een recessie belanden.

2023 zal zwak beginnen, met een kleine bbp-krimp in het eerste kwartaal. Vanaf het tweede kwartaal 2023 zal de groei terugkeren, mede dankzij het energieplafond.

Zwak jaar voor investeringen
De zwakke vooruitzichten voor de vraag, samen met de hogere rentetarieven en krappe voorwaarden, helpen de investeringen niet. Ongeveer 20 procent van de investeringen heeft betrekking op vastgoed, een sector die erg gevoelig is voor renteschommelingen. Hierdoor zullen de investeringen een zwak jaar krijgen. Overheidsinvesteringen zouden de vertraging moeten beperken, maar de overheid stuit op grote beperkingen. De meeste beperkingen komen van de stikstokuitdagingen die de bouw belemmeren en de krappe arbeidsmarkt die de uitvoering van investeringen beperkt. Dit heeft geleid tot onderbesteding vergeleken met de overheidsplannen in 2022.

Totale inflatie daalt, kerninflatie blijft stijgen
De geharmoniseerde prijsindex (HICP: indexcijfer dat het prijsverloop laat zien van een pakket goederen en diensten zoals dit gemiddeld wordt aangeschaft door alle huishoudens) van november liet een stap in de goede richting zien (11,2 procent jaar-op-jaar). In vergelijking met oktober daalde de inflatie in november met 5 procent, mede door de lagere energieprijzen. Het geplande prijsplafond voor de energieprijzen speelt een grote rol in de prognose van ABN Amro: ongeveer 90 procent van het gas- en stroomverbruik valt onder het prijsplafond. Hierdoor zal de energie-inflatie dalen, waardoor de totale inflatie ook flink zal dalen. Toch verwachten de economen dat de kerninflatie (de inflatie zonder de energie- en voedselprijzen) verder zal stijgen.

Ontwikkelingen die het prijspeil omhoog drukken zoals loonstijgingen of prijsstijgingen van ingevoerde grondstoffen (dit wordt inflatoire druk genoemd) nemen af. Ondanks zal de doorwerking van energie in goederen en diensten tot ver in 2023 aanhouden.

De kerninflatie zal daardoor hoog blijven en de ECB-doelstelling van 2023 overtreffen. De economen van ABN Amro verwachten in 2023 een gemiddelde HICP-inflatie van 4,3 procent.

Oververhitte ardbeidsmarkt
De arbeidsmarkt piekte in het tweede kwartaal van 2022 met 1,4 vacatures per werkloze. Sindsdien is de werkloosheid langzaam gestegen. Er wordt verwacht dat de recessie de vraag naar arbeid zal verminderen. De arbeidsmarkt zal toch krap blijven, doordat werkgevers steeds meer mensen aannemen, de vraag naar werkers toeneemt en de vergrijzing het aanbod verminderd. ABN Amro verwacht dat de werkloosheid volgend jaar van 3,6 procent in 2022 naar 4,3 procent zal stijgen.

In de toekomst zal de huidige macro-economische situatie onzeker blijven. De experts verwachten dat de groei onder de trend blijft. De verdere afkoeling van de huizenmarkt drukt de consumptie. De ECB is ook nog niet klaar met de renteverhogingen, hierdoor wordt verwacht dat de tegenslagen in 2024 zullen aanhouden. Ten slotte zullen ook structurele problemen - zoals beperkingen op het gebied van milieu en arbeidsmarkt - de groei beperken.