Einde voor Megastores in Den Haag: mislukking waar miljoenen op verloren zijn

COD en Amvest hebben besloten geen geld en tijd meer in de Haaglanden Megastores te stoppen en de ruim 80.000 m² te slopen. Daarmee komt er een einde aan een troosteloos megawinkelcentrum waar miljoenen euro’s door het putje gingen.

Ooit was het bedoeld om dit gedeelte van Den Haag achter station Hollands Spoor beter op de kaart te zetten en bezoekers uit de rest van Den Haag te trekken, maar helaas is het nooit wat geworden. Vanaf de opening in 2000 heeft Haaglanden Megastores altijd moeten vechten tegen leegstand. Uiteindelijk zijn alleen de oorspronkelijke ontwikkelaar en eerste eigenaar er redelijk uitgesprongen: voor alle partijen die daarna kwamen zal het veel moeilijker zijn geweest er zonder kleerscheuren uit te komen.   

VolkerWessels
Megastores is in 2000 ontwikkeld en opgeleverd door VolkerWessels, een ontwikkelende bouwer met niet al te veel ervaring in het ontwikkelen van innovatieve grootschalige winkelcentra. De start was al moeizaam – een voorbode voor wat zou gaan komen. Vanaf het begin was er een strijd met de gemeente: de ontwikkelaar wilde een ruime branchering maar de gemeente, die geen concurrentie met de binnenstad had, hield vast aan het gdv-principe. Megastores moest een grootschalige detailhandelsvestiging (gdv) worden waarbij er alleen grote winkeloppervlakten verhuurd mochten worden aan woonwinkels en dergelijke.   

VolkerWessels wist het gehele centrum voor oplevering te verkopen aan de Duitse belegger HFS voor 130 miljoen euro

VolkerWessels wist echter het gehele centrum voor oplevering te verkopen aan de Duitse belegger HFS voor 130 miljoen euro. Maar al in 2001 pleitte VolkerWessels bij de gemeente voor brancheverruiming – de ontwikkelaar kreeg Megastores niet vol verhuurd. De gemeente weigerde echter andersoortige winkels toe te laten.

ING zet tanden erin
Megastores kwakkelde verder, tot ING het in 2008 niet meer kon aanzien. ING, destijds nog vastgoedontwikkelaar en veel ervaring hebbend met winkelcentra-ontwikkelingen, wilde zijn tanden wel in dit echec zetten en nam het centrum voor  135 miljoen euro over van HFS. ING pompte miljoenen in een grootschalige verbouwing van het centrum én wist de gemeente zover te krijgen om de branchering te verruimen: er mochten meer soorten winkels komen en eindelijk mochten er ook winkels voor de dagelijkse boodschappen komen. Maar ondanks de vernieuwing blijft het treurig in de Megastores: in 2012 is er nog altijd 20% leegstand.

MRP en Londense vermogensbeheerder CQS konden de Megastores voor naar verluidt voor 66 miljoen euro oppikken

In 2015 is ING er klaar mee, niet alleen omdat het winkelcentrum nog steeds niet loopt maar ook omdat ING na de kredietcrisis alle directe vastgoedactiviteiten afstoot. Er wordt flink afgeschreven op de megastores en een joint venture van MRP en Londense vermogensbeheerder CQS konden de Megastores voor naar verluidt voor 66 miljoen euro oppikken. De leegstand ligt dan op zo’n 30%.   

Multicultureel
MRP ging enthousiast aan de slag en probeerde het centrum te transformeren naar een plek die meer in de multiculturele wijk zou passen. De nieuwe, maar nooit ingeburgerde naam werd Galleria. De gemeente werkte weer mee en liet de eis vallen dat er alleen winkels groter dan 1000 m² mochten worden verhuurd. Ook mocht er entertainment worden toegevoegd: er kwam bijvoorbeeld een trampolinepark. MRP, CQS en financier Nomura International communiceerden dat ze zo’n 40 miljoen euro in de upgrading van de Megastores investeerden. Er werd overigens niet alleen gemikt op een beter renderend winkelcentrum: ook mochten de partijen een woontoren toevoegen.

Maar helaas, ook de inspanningen van MRP hebben niet geleid tot een gezellige en goed verhuurde plek. Ook de geplande woontoren is nooit van de grond gekomen. In 2020 kochten de huidige eigenaren COD en Amvest de ruim 80.000 m² van MRP en partners.  Het plan dat woningbelegger Amvest en ontwikkelaar COD bij de aankoop aangaven te hebben was dat zij het winkelcentrum wilden herontwikkelen maar zeker ook woningen wilden toevoegen.

Sloopkogel
Ondertussen kwam de gemeente begin dit jaar met een nieuwe visie voor Laakhaven: het gebied moet een levendig stuk stad worden met 9000 nieuwe woningen en ruimte voor werken, scholen, winkels, park en recreatie. Daarmee viel ook het doek voor Megastores: hoewel de gemeente er eerst nog vanuit ging dat het gebouw deels behouden zou blijven, heeft de stad er geen problemen mee dat COD en Amvest nu besloten hebben het helemaal te slopen. Alleen met sloop kan er een goed gebied ontstaan, is de overtuiging van COD. De in 2000 opgeleverde Megastores passen niet meer in dit veranderende gebied en al helemaal niet in de veranderde winkelmarkt. Zo ligt the Mall of the Netherlands inmiddels op een steenworp afstand.  

Het plan gaat daarom uit van sloop van de Megastores en daarna bouw van zeven woonblokken met zo’n 2000 woningen. In de plinten daarvan blijft ruimte voor winkels en werkruimten. Meeste van de woningen worden huur, in alle categorieën maar waarvan zeker de helft in het betaalbare segment. Wie nieuwsgierig is naar dit stukje winkelhistorie dat er goed 20 jaar heeft gestaan en het toch nog even wil aanschouwen, moet echter snel zijn: in 2024 gaat de sloopkogel erin.