Jaarlijkse actualisatie stikstofrekeninstrument voor Natura 2000-gebieden uitgesteld

De geplande actualisatie op 22 november van stikstofrekeninstrument AERIUS Calculator 2022 is uitgesteld. Een nieuwe versie van AERIUS kan direct gevolgen hebben voor de vraag of een natuurtoestemming kan worden verleend.

Dit melden Michiel van Driel en Thom Groot van Stijl advocaten. Het rekeninstrument AERIUS Calculator zou op 22 november a.s. geactualiseerd worden van versie 2021 naar versie 2022. Met AERIUS worden de effecten van (bouw)projecten voor de neerslag van stikstof in Natura 2000-gebieden bepaald bij toestemmingsverlening in het kader van de Wet natuurbescherming. AERIUS is (wettelijk) voorgeschreven in de Regeling natuurbescherming, zodat het de rekenkundige basis vormt voor natuurvergunningen, bestemmingsplannen en omgevingsvergunningen met een ‘aanhaakplicht vanwege Natura 2000-activiteiten’. Jaarlijks wordt AERIUS geactualiseerd, zodat bij de berekeningen wordt uitgegaan van de meest actuele wetenschappelijke kennis over emissies en depositie. Hierdoor kan een berekening met een nieuwe versie van AERIUS tot een andere stikstofdepositie leiden ten opzichte van een vorige versie van AERIUS.

Natuurtoestemming
Een nieuwe versie van AERIUS kan dus direct gevolgen hebben voor de vraag of een natuurtoestemming is vereist en, zo ja, of deze kan worden verleend. Er is dan ook met grote belangstelling uitgekeken naar de nieuwe versie 2022, die op 22 november a.s. in werking zou treden. Maar afgelopen maandag werd duidelijk dat deze invoeringsdatum is uitgesteld (zie link).

De reden van uitstel is dat het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) een fout heeft geconstateerd in de berekening van de lijst met de top 100 grootste ammoniakuitstoters. Om te voorkomen dat dit ook doorwerkt in de nieuwe versie van AERIUS, doet het RIVM momenteel onderzoek. Het ministerie van Landbouw Natuur en Voedselkwaliteit (LNV) en het RIVM geven volgende week een update over de ontwikkelingen en de nieuwe releasedatum.

Vertraging
De besluitvorming omtrent ‘stikstofrelevante’ natuurvergunningen, bestemmingsplannen en omgevingsvergunningen kan hierdoor vertraging oplopen. Bij het nemen van een besluit (en bij een beslissing op bezwaar) zal namelijk getoetst moeten worden aan de op dát moment geldende versie van AERIUS. Zolang versie 2022 nog niet in werking is getreden, worden vergunning- en bestemmingsplanbesluiten nog getoetst aan versie 2021. Maar zodra versie 2022 in werking treedt, dienen besluiten (en beslissingen op bezwaar) daar onmiddellijk aan te worden getoetst, met mogelijk een andere uitkomst, óók als de vergunningaanvraag al eerder was ingediend, of de bestemmingsplanprocedure al eerder was opgestart. Dat komt omdat de Regeling natuurbescherming niet in overgangsrecht voorziet.

Bij lopende procedures zal het dus met name afhangen van de stand van de procedure of er nog  nieuwe berekeningen met AERIUS 2022 verricht moeten worden. Als het besluit wordt genomen ná de invoering van AERIUS 2022, dan zal er met deze nieuwe versie gerekend moeten worden, met mogelijk een andere uitkomst. Wordt het besluit nog vóór de invoering van AERIUS 2022 genomen, dan volstaat een berekening met AERIUS 2021. Maar daar zit wellicht nog wel een staartje aan. Want als dat besluit zou worden aangevochten, dan kan er, afhankelijk van de omstandigheden van het geval, alsnog een nieuwe berekening met AERIUS 2022 vereist zijn.

Nieuwe aanvragen
Vanwege de doorlooptijd van aanvraag tot besluit, zal het maar zelden voorkomen dat er nog vóór de invoering van de nieuwe AERIUS 2022 zal worden beslist op een nieuwe aanvraag. Voor nieuwe aanvragen zal dan ook naar verwachting in verreweg de meeste gevallen een berekening met versie 2022 nodig zijn. De uitgestelde invoering en beschikbaarheid van deze nieuwe versie, zal helaas tot extra vertraging in de bouw leiden. Het is te hopen dat deze vertraging beperkt blijft. Michiel van Driel en Thom Groot kijken dan ook met belangstelling uit naar de update volgende week van het Ministerie van LNV en het RIVM.