Hogere kosten zetten winstmarges restaurants en cafés verder onder druk

De sectoreconomen van ING Research zijn gematigd positief over de vooruitzichten voor de horecasector voor 2023. Na de grote inhaalslag in 2022 groeit het volume in 2023 naar verwachting met circa 5%. Dit betreft deels nog herstel van de coronapandemie.

De prijzen in restaurants en cafés stijgen dit jaar naar verwachting met ongeveer 8% en ook volgend jaar gaan de prijzen met ten minste 3% omhoog. Met name restaurants en cafés kunnen de hogere kosten veelal niet volledig doorberekenen aan de klant, wat uiteindelijk ten koste gaat van de winstmarge. De verwachting is dan ook dat het aantal bedrijfsbeëindigingen en faillissementen in de horeca in 2023 hoger zal uitvallen dan in 2022. Dit stelt ING Research in het vandaag gepubliceerde Vooruitzicht Horeca.

Uitdagende tijden
“Met een historisch laag consumentenvertrouwen, hoge inkoop-, personeels- en energiekosten en aanhoudende personeelskrapte blijven het uitdagende tijden voor horecaondernemers”, stelt Katinka Jongkind, sectoreconoom leisure bij ING Research. “Veel huishoudens zullen bij de aanhoudend hoge prijzen vroeg of laat gaan bezuinigen op minder essentiële consumptie, zoals etentjes en uitstapjes buiten de deur. Dit zien we nu al licht terug in de meest recente ING pindata. Dankzij het omvangrijke financiële steunpakket van de overheid blijft de koopkracht volgend jaar nog enigszins op peil. Dit zal de vraaguitval in de horeca naar verwachting enigszins dempen.”

Blijkbaar slaat de consument bijvoorbeeld een extra biertje over of gaat een keer minder, of minder uitgebreid, uit eten.

Volumegroei in 2023 circa 5%
Na bijna twee jaar van lockdowns en beperkende maatregelen vanwege de coronapandemie, maakt de horeca in 2022 een grote inhaalslag met een verwachte volumegroei rond de 30%. Voor 2023 verwachten we toch nog wel een volumegroei van circa 5%. Dit betreft deels herstel van de coronapandemie, aangezien de horeca in de eerste twee maanden van 2022 nog met beperkingen te maken had.

Fors hogere prijzen in de horeca
Net als in andere sectoren kampt ook de horeca met hogere inkoopkosten voor onder meer bier, koffie, brood, vlees, olie en boter. Gemiddeld genomen zijn voedingsmiddelen en alcoholvrije dranken 9% duurder geworden in de eerste negen maanden van 2022. Bier is zelfs met 12% in prijs gestegen. Daarnaast hebben horecaondernemers ook te maken met hogere energie- en personeelskosten. De verwachting is dat restaurants en cafés de prijzen voor de consument in 2022 gemiddeld met 8% verhogen. Voor 2023 wordt een inflatie in Nederland verwacht van 5,5%. Naar verwachting stijgen de prijzen in de horeca in 2023 dan ook voor het derde jaar op rij met ten minste 3%.

Sterkere prijsstijgingen bij hotels dan bij restaurants
Voor de horeca is het niet altijd mogelijk om de hogere kosten volledig door te berekenen aan de klant. Dit geldt met name voor restaurants en cafés. Als de prijs van een biertje of een maaltijd te hoog wordt blijven de klanten weg. Hotels zijn wat dat betreft iets minder prijsgevoelig en kunnen de hogere kosten relatief makkelijker doorberekenen aan de gast. Zo lagen de prijzen bij hotels in het derde kwartaal 2022 inmiddels een kwart hoger ten opzichte van eind 2019. Bij restaurants, campings en vakantieparken lagen de prijzen gemiddeld 15% hoger.

Meer bedrijfsbeëindigingen en faillissementen in 2023
De verwachting is dat het aantal bedrijfsbeëindigingen en faillissementen in de horeca in 2023 hoger zal uitvallen dan in 2022. Doordat restaurants en cafés de hogere kosten veelal niet volledig kunnen doorberekenen aan de klant, gaat dit uiteindelijk ten koste van de winstmarge. Deze staat al langere tijd onder druk vanwege de sterke concurrentie in de afgelopen jaren door de forse groei van het aantal horecazaken en door de verplichte sluitingen tijdens de coronapandemie. Daarnaast zijn horecabedrijven in oktober 2022 begonnen met het terugbetalen van de belastingschuld van 1,5 miljard euro. Ondanks dat bedrijven meerdere jaren de tijd krijgen om de belastingschuld af te lossen, zal dat voor een deel van de horecabedrijven tot financiële problemen leiden, met bedrijfsbeëindiging of faillissement tot gevolg. 

Consument laat extra biertje staan
De relatief hoge inflatie zorgt niet alleen voor hogere kosten in de horeca, maar draagt ook bij aan een historisch laag consumentenvertrouwen en een lage koopbereidheid van consumenten naar de toekomst toe. “Uit de meest recente ING pindata blijkt dat de waarde van de pinbetalingen in restaurants en cafés zich in de afgelopen twee kwartalen relatief vlak heeft ontwikkeld”, aldus Jongkind. “In het derde kwartaal lag de waarde van de pinbetalingen 1% lager dan in het tweede kwartaal. Tegelijkertijd zijn de gemiddelde prijzen bij restaurants en cafés gestegen. Dit wijst erop dat de volumes zijn afgenomen. Blijkbaar slaat de consument bijvoorbeeld een extra biertje over of gaat een keer minder, of minder uitgebreid, uit eten.” 

Bekijk het volledige rapport Vooruitzicht Horeca hier.