JLL: 'Vraag naar ruimte voor logistiek gaat verschuiven richting Centraal- en Oost-Europa'

Het nieuwste rapport van internationaal vastgoedadviseur JLL, ‘Supply Chain Disruptions’, wijst uit dat bedrijven in de retail- en productiesector steeds meer overgaan tot nearshoring en reshoring van hun activiteiten.

In toenemende mate kiezen Europese bedrijven voor landen zoals Roemenië, Turkije en Marokko als alternatief voor productie in Azië en bijvoorbeeld Oekraïne. Aanleiding is de ernstige ontwrichting van distributienetwerken tijdens de COVID-pandemie, met grote knelpunten in havens en luchthavens en geopolitieke ontwikkelingen zoals de Rusland-Oekraïne-oorlog.

Roemenië en Midden-Europa zijn typische reshoring-landen terwijl Turkije en Marokko de voorkeurslanden zijn voor nearshoring, zo blijkt uit het onderzoek van JLL. Als gevolg van een gebrek aan ruimte en een tekort aan arbeidskrachten, verwacht JLL dat de vraag naar ruimte voor logistiek gaat verschuiven richting Centraal- en Oost-Europa waar op secundaire en tertiaire plekken meer grond en arbeid beschikbaar is en de vraag gefaciliteerd kan worden.

Een deel van de vraag als gevolg van near- en reshoring zal tevens de nu al hoge behoefte aan ruimte voor logistiek verder opdrijven. Gezien de nu al (over)volle hotspotlocaties zal dit zich toespitsen op secundaire en tertiaire plekken waar nu nog ruimte beschikbaar is.

Jordy Verhoeven, Head of Agency Industrial & Logistics bij JLL: "Deze ontwikkeling zal zeker impact hebben op de vraag naar plekken op de logistieke hotspots in Amsterdam, Rotterdam, Tilburg en Venlo. Omdat de vraag daar nu al groter is dan het aanbod verwachten wij een verdere verschuiving naar secundaire en soms ook tertiaire plekken. De context van de beperkt beschikbare ruimte, het sentiment rondom grote distributiecentra en de aanhoudende groei van online winkelen, maken het er niet makkelijker op om grotere vraag te accommoderen. Tegelijkertijd is het een kans om innovatiever te zijn en creatieve oplossingen te bedenken voor duurzame productie, efficiënter gebruik van ruimte en optimale aansluiting op lokale en regionale economieën. Hierbij kun je denken aan slimme samenwerkingen of bijvoorbeeld menging en stapeling van functies.”

Blue & Black Banana
Uit gegevens van Flexport blijkt dat de gemiddelde containerreis van Azië naar Europa sinds 2019 bijna is verdubbeld, terwijl uit onderzoek van Buck Consultants International (BCI) blijkt dat meer dan 60% van de Amerikaanse en Europese bedrijven van plan is een deel van hun productie terug te brengen naar de eigen regio. Deze op handen zijnde verschuiving in supply chains door near- en reshoring zullen ook effect hebben op bestaande logistieke netwerken die grootstedelijke gebieden met elkaar verbinden. Zoals de traditionele ‘blauwe banaan’ van Italië naar het Verenigde Koninkrijk, en de opkomende ‘zwarte banaan’ rondom de Zwarte Zee. Omdat de toplocaties in deze gebieden nu al kampen met grote aanbodtekorten is de kans groot dat ook strategisch gelegen secundaire locaties hiervan gaan profiteren. In Nederland gaat dit om plekken zoals Weert, Almelo en Lelystad. Deze locaties werden de afgelopen jaren al geconfronteerd met een toenemende interesse vanuit zowel gebruikers als beleggers.