Economische Zaken zoekt naar ruimte voor bedrijven

Het ministerie van Economische Zaken gaat samen met de provincies onderzoeken wat de toekomstige ruimtebehoefte is voor bedrijven. Het gaat om het behoud van ruimte voor bedrijven, maar ook eventuele uitbreiding van bijvoorbeeld campussen.

Dat schrijft minister Micky Adriaansens van EZK in een brief aan de Kamer. 

Ze schrijft: "Een sterk en concurrerend bedrijfsleven is nodig om ons welvaartsniveau te garanderen en om de transities te kunnen realiseren. Dat betekent ook dat we bedrijven ruimtelijk moeten faciliteren. En juist die ruimte wordt steeds schaarser."

Volgens EZK is de huidige Nederlandse ruimte zo verdeeld: 2,5% van het huidig ruimtegebruik in Nederland is bestemd voor economische activiteit (exclusief landbouw). Voor wonen is dit 7%, 15% voor natuur en 66% voor landbouw. EZK wil zich richten op het behoud van in ieder geval het huidige areaal aan ruimte dat bestemd is voor economische activiteit op bedrijventerreinen. Maar ook gaat EZK onderzoeken waar (tijdelijk) meer ruimte nodig is om de transities te versnellen. 

Bij het vinden van ruimte geeft het ministerie prioriteit aan de verduurzaming van de industrie. Ook vindt de minister de ontwikkeling van campussen van nationaal belang evenals een blijvend goed vestigingsklimaat voor het mkb, als basis van onze economie in het algemeen. Bovendien richt EZK zich op de passende ontwikkeling van grootschalige bedrijfsvestigingen. Adriaansens ziet vanuit ruimtelijk-economisch perspectief hier de meest urgente opgaven en knelpunten ontstaan, die de transitie naar een duurzame economie in de weg kunnen staan. 

Innovatie is van groot belang voor de Nederlandse economie en campussen zijn van groot belang voor die innovatie. Nederland telt 35 campussen, verspreid over het hele land. Dit zijn campussen waar de nadruk ligt op research en development en waar universiteiten, onderzoeksinstituten of grote innovatiecentra van bedrijven gevestigd zijn.

Een toenemend probleem is dat er weinig of geen ruimte beschikbaar is op of nabij campussen voor onder andere doorgroei van startups en scale-ups. Een aantal campussen aan de rand van de stad loopt tegen zijn grenzen aan en moet op zoek naar extra ruimte om het innovatie-ecosysteem verder te versterken. Ook een goede infrastructurele (OV)-ontsluiting en voldoende huisvestingsmogelijkheden voor werknemers vormen voor de ontwikkeling van campussen een knelpunt. De diverse ruimtelijke knelpunten vragen om slimme combinaties en keuzes om stagnatie van de economische ontwikkeling van nationale sleutelspelers te voorkomen. De ruimtelijke opgaven die in of in de nabijheid van campussen spelen vragen om een integrale blik, om zo de economische kracht ook in de toekomst verder te ontplooien. Ook hier gaat het om fysieke ruimte voor uitbreiding, maar ook voor de mogelijkheden van huisvesting van personeel en een optimale woonwerkverbinding van datzelfde personeel

Om behalve de campussen ook de andere genoemde prioriteiten te concretiseren brengt de minister de toekomstige ruimtebehoefte in kaart, zowel in de regio’s als bovenregionaal. Deze behoefteramingen – kwantitatief en kwalitatief - zet het ministerie af tegen het huidige aanbod. Hiermee komt zicht op kansen en knelpunten in de ruimtelijke accommodatie van industriële bedrijven, innovatie-ecosystemen en het MKB en dus ook of er voldoende fysieke ruimte beschikbaar is voor toekomstige nieuwe economische activiteiten. Deze informatie, onder andere gebaseerd op kwalitatieve gesprekken met de provincies, is dan ook input voor de startpakketten voor de provinciale uitvraag. De provincies gaan vervolgens aan de slag met de bredere ruimtelijke afweging, hierin zullen Rijk en provincies gezamenlijk moeten optrekken.