Door beperkte groei beroepsbevolking minder kantoorruimte nodig dan economisch mogelijk is

De ontwikkeling van nieuwe werklocaties wordt momenteel gebaseerd op economische prognoses. Dit knelt echter met de demografische ontwikkeling: de beroepsbevolking groeit maar beperkt. Er zijn niet genoeg mensen om de banen te vullen die nodig zijn voor al die kantoren en bedrijven.

Tot 2040 kan de ruimtebehoefte voor werkfuncties op basis van economische groei bijna 25 keer hoger uitvallen dan die behoefte op basis van demografische groei. Dat blijkt uit de resultaten van de nieuwe tool van ingenieursbureau Sweco.

De Cityscan2040 gaat niet alleen uit van economische prognoses, maar neemt ook de bevolkingsgroei en woningbouwambities van een stad mee. In de praktijk wordt vaak alleen gerekend met economische ontwikkeling, die veelal veel harder toeneemt dan de beroepsbevolking. Dit geeft een vertekend beeld van de daadwerkelijke ruimtebehoefte. 

Bianca Lemm, Adviseur economie en gebiedsontwikkeling bij Sweco: “De ontwikkeling van nieuwe werklocaties wordt momenteel gebaseerd op economische prognoses. Dit knelt echter met de demografische ontwikkeling: de beroepsbevolking groeit maar beperkt. We hebben de mensen niet om de banen te vullen die nodig zijn voor al die kantoren en bedrijven. Daarom is het belangrijk om ook naar demografische prognoses te kijken en deze twee met elkaar te verbinden.”

Demografisch uitgangspunt
In Nederland is voor de bevolkingsgroei tot 2040 voor wonen, werken en leven circa 87 miljoen m² ruimte nodig. Deze ruimteclaim bestaat met name uit wonen (ca. 61 miljoen m²), maar bevat ook een substantiële toename van het metrage groen en maatschappelijke voorzieningen (vooral buitensport).

De ruimtebehoefte voor andere functies is op macro-niveau relatief gering. Dit komt door de beperkte groei van de beroepsbevolking: waar de gehele bevolking met maar liefst 1,6 miljoen groeit, neemt de beroepsbevolking slechts met zo’n 200.000 toe (inclusief verwachte migratie). Dit is mede ingegeven door vergrijzing. Ruimte voor energie, infrastructuur, klimaatadaptatie en parkeren is hierin niet meegenomen.

Wanneer de economische groei van de afgelopen 10 jaar doorzet tot 2040, dan volgt hieruit in het maximale scenario een indicatieve ruimtebehoefte van circa 20 miljoen m² aan kantoorruimte en zelfs zo’n 65 miljoen m² aan bedrijfsruimten. Dit bovenop de benodigde ruimte voor wonen (ca. 61 miljoen m²) en voorzieningen (ca. 22 miljoen m²).

Personeelstekort
Uit de globale analyse van Nederland blijkt dat de beroepsbevolking een van de meest beperkende factoren voor de economische groei zal zijn. De gevolgen daarvan merken we nu al door het personeelstekort in steeds meer sectoren: NS kan minder treinen laten rijden, vluchten op Schiphol worden gecanceld en horecazaken moeten vaker de deuren sluiten. Naast het oplopende tekort op de arbeidsmarkt kunnen ook andere factoren de economische groei belemmeren, zoals het tekort aan grondstoffen (en stijgende prijzen), de stikstofcrisis, de energiecrisis en politieke onzekerheden.