Winkelverkopen nog steeds op peil ondanks gedaald consumentenvertrouwen

De prijzen stijgen en het consumentenvertrouwen staat op het laagste punt ooit. Hoewel de meeste retailbranches een stap terug moeten doen, is het opvallend dat de verkopen in de meeste gevallen nog boven het niveau van voor de pandemie liggen.

In normale economische omstandigheden heeft hoge inflatie tot gevolg dat de consumentenbestedingen in reële termen dalen, aangezien de koopkracht dan achteruit gaat. Toch hebben veel retailbranches hier nog maar beperkt last van. Gecorrigeerd voor inflatie bevinden de bestedingen, zoals gemeten in de transactiedata van ABN Amro zich in juni over de hele linie nog boven het niveau van dezelfde maand in 2019.

Spaargeld
Dit kan te maken hebben met het feit dat veel consumenten in 2020 en 2021 minder hebben besteed als gevolg van diverse lockdowns en daarom veel spaargeld hebben, zoals blijkt uit cijfers van De Nederlandsche Bank. Tevens is het tempo van de loonstijgingen in de afgelopen maanden toegenomen, al zijn de prijzen van consumentengoederen, zeker sinds het uitbreken van de oorlog in Oekraïne, nog veel sneller opgelopen.

Ondanks de goede prestaties ten opzichte van de situatie van voor de pandemie, komt de retailsector de afgelopen tijd wel degelijk onder druk. De reële bestedingen nemen sinds dit voorjaar bij de meeste branches af, zoals in het geval van tuincentra, elektronica en sport. In het geval van tankstations is het beeld nog grimmiger: deze branche is een van de weinige waar de bestedingen onder die van 2019 liggen. De belangrijkste oorzaak hiervan is dat de prijzen voor brandstoffen veel sterker zijn gestegen dan van de meeste andere productcategorieën. Tussen juni 2019 en juni 2022 liepen de prijzen voor brandstoffen met 46% op; de stijging die al vorig jaar inzette, versnelde na de inval van Rusland in Oekraïne.

Klussen zijn al gedaan
De bestedingen aan doe-het-zelfzaken zijn inmiddels ook onder het niveau van drie jaar geleden gedoken. Een reden hiervoor kan zijn dat onder meer de prijzen van onderhoudsmaterialen voor woningen in juni van dit jaar 20% hoger liggen dan drie jaar geleden. Mogelijk belangrijker voor de teruggang is dat veel mensen aan het begin van de coronapandemie aan hun huis hebben geklust en het voorlopig rustiger aan doen.

Ondanks dat het consumentenvertrouwen op het laagste punt staat sinds dit gemeten wordt, schaadt dat het doen van grotere aankopen nog niet. Consumenten zijn volgens deze lage score onzeker over de toekomst en stellen in zo’n geval doorgaans grote aankopen meer uit.

Meubels
Toch worden meubels nog goed verkocht. Zo werd gecorrigeerd voor inflatie in juni nog 13% meer uitgegeven aan meubels dan drie jaar geleden. Hierbij is het overigens opmerkelijk dat de prijzen van meubels volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) in juni van dit jaar met maar liefst 20% zijn gestegen ten opzichte van juni 2019.

Hoewel het lastig is om hiervoor een directe verklaring aan te wijzen, zijn er paar mogelijkheden. Ten eerste zou het kunnen zijn dat eerder gedane bestellingen bij meubelzaken pas nu worden geleverd en betaald, mede als gevolg van de leveringsproblemen in het internationale handelsverkeer. Ten tweede is het eerder genoemde spaargeld op spaarrekeningen van Nederlanders nog steeds zeer hoog.