Kloof tussen duurzaamheidsambities steden en werkelijke voorraad kantoren

In Chicago, Houston, New York, San Francisco en Warschau heeft meer dan 40% van de totale kantorenvoorraad een duurzaam certificaat (LEED-, BREEAM- of WELL-certificaat). Hiermee behoren deze kantorenmarkten tot de duurzaamste ter wereld, volgens Savills World Research.

Enige nuancering is wel op zijn plaats: men kan ervoor kiezen een duurzaam kantoor niet te laten certificeren, en er zijn meer factoren die bepalen in hoeverre gebouwen duurzaam zijn, al geeft een duurzaam certificaat hier wel een eerste indicatie voor. Uit een analyse daarvan blijkt dat in veel grote steden een grote kloof bestaat tussen de ambitieuze energieneutrale doelstellingen van de stadsbesturen en hoe groen de bestaande voorraad is.

Op basis van het wereldwijde Impacts -onderzoek van 2022 zegt de internationale vastgoedadviseur dat 38% van de  Europese en Noord-Amerikaanse steden energieneutrale doelstellingen heeft opgesteld. In Latijns-Amerika geldt dit voor 18% van de steden, in Afrika ten zuiden van de Sahara 17%, in Azië-Pacific 14% en in het Midden-Oosten en Noord-Afrika 4%.

Ambitie en werkelijkheid strookt niet
Sommige grote steden hebben de meest ambitieuze energieneutrale doelstellingen ter wereld, zoals Berlijn, Oslo en San José, terwijl op dit moment minder dan 20% van de kantorenvoorraad van deze steden een duurzaam certificaat heeft. Dit blijkt uit een analyse van de spreiding van LEED-, BREEAM- en WELL-gecertificeerde kantoren. In kantorenmarkten zoals die van Chicago, Houston, New York en Warschau is het aandeel van kantoren met een duurzaamheidslabel juist meer dan 40%, terwijl de steden zelf minder ambitieuze energieneutrale doelstellingen hebben, volgens Savills.

Van de totale voorraad in de 20 steden met het hoogste aantal duurzame gebouwen, heeft gemiddeld slechts 28% een duurzaam certificaat. Dit duidt erop dat de kantorenmarkt wereldwijd nog steeds voor een forse verduurzamingsopgave staat Nederland vormt hier geen uitzondering op: 11% van de kantoorvoorraad voldoet nog niet aan de energielabel C verplichting die vanaf 1 januari 2023 zal gelden, terwijl 32% überhaupt nog geen energielabel heeft. Dit ondanks de naderende deadline van 1 januari 2023 waarop alle kantoren een C-label of beter moeten hebben om nog verhuurd te mogen worden.

Weinig duurzame certificaten
Paul Tostevin, Director Savills World Research, licht toe: “Uit onze analyse blijkt dat, proportioneel gezien, het percentage kantoren met een duurzaam certificaat in veel steden nog behoorlijk laag is. Er liggen dan ook nog kansen voor vastgoedontwikkelaars en beleggers om het aantal gecertificeerde kantoren te laten toenemen. Dit niet in de laatste plaats omdat veel van deze locaties te maken krijgen met steeds strengere regelgeving, mede door stadsbesturen die steeds ambitieuzere energieneutrale doelstellingen opstellen.

Zoals blijkt uit het meest recente IPCC-rapport van de VN staan in sommige gevallen zeer bekende kantoorlocaties voor de grootste uitdaging, aangezien zij bestaande voorraad moeten renoveren in tijden van oplopende bouwkosten. In minder volwassen markten, zoals het Midden-Oosten, Afrika en India, liggen er mogelijkheden om nieuwe kantoorpanden te bouwen die al vanaf de ontwikkeling aan milieunormen voldoen.”

Beleidsmaatregelen niet toereikend
Iris Kampers, ESG Advisor bij Savills in Nederland, voegt hieraan toe: “De toekomstige verbetering van de kantorenvoorraad wordt gedreven door zowel gebruikers als investeerders. Er is onder investeerders veel concurrentie binnen de kantorenmarkt als het gaat om gebouwen met een goed duurzaamheidslabel. De prijzen voor deze objecten zijn dan ook hoog. Gebruikers willen steeds vaker weten wat de CO₂-voetafdruk is van een gebouw, waarbij het voorkomen van de sloop steeds belangrijker wordt op de lijst van positieve kenmerken. In steden met ambitieuze energieneutrale doelstellingen is ook de koolstofimpact van de bouw steeds belangrijker, de voorkeur gaat daarom uit naar renovatie en het opknappen van bestaande panden in plaats van nieuwe ontwikkelingen. Lokale en nationale beleidsmaatregelen zijn echter op dit moment nog niet toereikend om dit soort projecten te ondersteunen. Gezien de kloof tussen de ambities van veel steden en de huidige staat van de kantorenvoorraad is samenwerking tussen de publieke en private sector essentieel.”