Aantal bouwvergunningen 18% lager dan in 2021

Het aantal afgegeven bouwvergunningen voor woningen is in de eerste vier maanden van 2022 op 18% minder uitgekomen dan in 2021. Met het huidige tempo wordt de 65.000 vergunningen van 2021 al niet gehaald, laat staan de 100.000, zegt Capital Value. 

Vooral in januari en februari was het aantal vergunningen zeer laag (respectievelijk 4.635 en 4.026). In april werden 5.187 vergunningen afgegeven. Dit blijkt uit de maandelijkse cijfers gepubliceerd door het CBS. Volgens een raming van Capital Value zullen er, indien deze trend zich doorzet, minder vergunningen worden afgegeven dan in 2021 en zal het totaal mogelijk niet boven 65.000 uitkomen.

100.000 vergunningen per jaar steeds verder weg
Ondanks alle inspanningen die worden gedaan door het Rijk, provincies en gemeenten, zoals het Woningbouw Impuls programma, de Woondeals en het Rijksprogramma ‘Een thuis voor iedereen’ lijkt er momenteel een dalende tendens te zijn in de afgifte van bouwvergunningen. Het streven om op te bouwen naar 100.000 nieuwe woningen per jaar vanaf 2024 lijkt daarmee verder uit beeld dan ooit. Het aantal van 22.000 vergunningen in de eerste vier maanden van 2022 ligt 18% lager dan in dezelfde periode vorig jaar, toen het totaal aantal vergunningen uiteindelijk uitkwam op 75.000. Wanneer het huidige tempo van vergunnen (5.187 in april) wordt doorgezet, zal het totaal aantal vergunningen in 2022 niet boven 65.000 uitkomen.

Mogelijk doet de inzet op flexwoningen het aantal opgeleverde woningen iets hoger uitvallen, aangezien deze niet onder deze vergunningen vallen. De verwachting is echter voor de komende maanden dat een verdere daling in het aantal bouwvergunningen zichtbaar zal worden, met name door de stijgende bouwkosten en de onzekerheid over de haalbaarheid van nieuwbouwprojecten.

Onzekerheid over haalbaarheid nieuwbouwprojecten
Momenteel worden ambities om meer woningen te bouwen en vergunningen aan te vragen gehinderd door onzekerheden op het gebied van bouwkosten, regulering van het middenhuursegment, stijging van de rente en de introductie van de Omgevingswet. Mede als gevolg van de oorlog in Oekraïne stegen de kosten voor bouwmaterialen in de afgelopen vier maanden met 8% tot maar liefst 11% ten opzichte van dezelfde maanden in 2021 (bron: CBS). Deze kosten zijn steeds moeilijker op te brengen voor ontwikkelaars en pensioenfondsen bij de bouw van betaalbare woningen. Voor pensioenfondsen speelt de dreigende regulering en de enorme onduidelijkheid ten aanzien van het middenhuursegment een belangrijke rol. In combinatie met de gestegen rente en stijgende bouwkosten is het praktisch onmogelijk om een reële inschatting te maken van de haalbaarheid van nieuwbouwprojecten. Ook voor woningcorporaties wordt het steeds lastiger. Steeds meer projecten worden om deze reden uitgesteld.

Al eerder raamde Capital Value dat in 2022 mogelijk de bouw van 25.000 woningen wordt uitgesteld. Een laatste beperkende factor in de afgifte van bouwvergunningen is de aanstaande introductie van de Omgevingswet, waardoor de procedure voor het aanvragen van een vergunning ingrijpend zal veranderen. Een belangrijke factor hierbij is het vergroten van de inspraakmogelijkheden van belanghebbenden, zoals omwonenden. De Raad van State noteerde in 2021 al een groei van 25% in het aantal bezwaren tegen bouwplannen ten opzichte van 2020 en de vrees is dat een verdere toename de afgifte van vergunningen nog meer zal vertragen.

Infarct op de woningmarkt
arijn Snijders, algemeen directeur Capital Value: “Ondanks de goede inspanningen van zowel het kabinet als lokale en provinciale overheden wordt er onvoldoende gedaan om een infarct op de woningmarkt te voorkomen. Voor de bouw van meer woningen zijn extra stimulerende maatregelen nodig. Eerder deze maand kwamen wij met het voorstel om de BTW op betaalbare huurwoningen te verlagen. Daarnaast doen we een oproep om zeer voorzichtig te zijn met het invoeren van landelijke regels voor middenhuur bij nieuwbouwprojecten omdat er al lokale regels zijn. Binnenkort zullen wij hier meer over publiceren.“