Savills verwacht dat vraag naar kantoorruimte iets gaat dalen

De opnamevolumes kantoorruimte in de tweede helft van 2021 waren zo hoog, dat het volume zelfs hoger uitkwam dan het vijfjaarsgemiddelde. Maar voor de toekomst verwacht Savills nog iets lagere opnamevolumes. 

In het tweede half jaar van 2021 herstelde het opnamevolume van kantoren in Europa, zo blijkt uit recent onderzoek van vastgoedadviseur Savills. Opvallend is dat de volumes zelfs hoger uitvielen dan het vijfjaargemiddelde, namelijk 4,9 miljoen m2. Dit komt met name door het aantal transacties die in het laatste kwartaal plaatsvonden.

Savills verwacht echter dat de vraag naar kantoren in Europa de komende vijf jaar licht zal afnemen. Enerzijds vanwege duurzaamheidseisen die de komende jaren op de agenda staan – waaronder de energielabel C-verplichting – maar ook wegens de flexibele kantoorfaciliteiten die aan populariteit winnen door het hybride werkmodel. (tekst gaat verder onder staatje)

Flexibele kantooraanvragen verdubbeld
Steeds meer kantoorgebruikers onderzoeken of en hoe ze het hybride werkmodel willen implementeren, waarbij flexibiliteit een onderdeel vormt van de huisvestingstrategie. Een goed voorbeeld hiervan is AM die begin deze maand een partnership heeft aangekondigd met International Workplace Group (IWG) om de flexwerkmogelijkheden voor het personeel uit te breiden. Onderzoek van Workthere wijst uit dat het aantal flexibele kantooraanvragen ten tijde van de pandemie meer dan verdubbeld is (bron: Savills Research). Zo hebben bedrijven waarschijnlijk minder vierkante meters conventionele kantoorruimte nodig, tegelijkertijd zullen zij meer flexibele kantoorruimte opnemen.

Win Yan Lam, Associate Research Consultant bij Savills in Nederland, vult aan: “Naar verwachting zal het netto-effect van hybride werken de komende vijf jaar groter zijn dan de toenemende ruimtevraag per werknemer. Dit betekent dat de vraag naar kantoorruimte in Europa rond 2026 gemiddeld gezien gedaald zal zijn met circa 10%. Het effect voor Nederland zal hierbij beperkter zijn. Dit komt met name doordat Nederlanders voor de pandemie al relatief veel vanuit huis werkten, namelijk 4 uur per week. Nu de pandemie grotendeels achter ons ligt, zien we dat dit verdubbeld is en werkend Nederland nu gemiddeld 8 uur per week vanuit huis werkt (bron: CBS). We verwachten daarom dat een eventueel negatief effect van hybride werken op de vraag naar kantoren beperkt zal zijn.”

Waardeverschil wordt groter
Jordy Kleemans, Head of Research & Consultancy, zegt: “Nieuwe wet- en regelgeving dwingt (institutionele) beleggers en gebruikers ertoe rekening te houden met uiteenlopende ESG-aspecten. Hierdoor zien we een steeds groter verschil in de prijsstelling voor nieuwe kantoren versus verouderde kantoren gelegen op C-locaties. Het gemiddelde rendementsverschil tussen BREEAM-gecertificeerde kantoren en de rest van de kantoren is de afgelopen 12 maanden met 44 basispunten toegenomen waardoor het verouderingsrisico duidelijker wordt. Savills verwacht dat veel value-add beleggers zich in de komende jaren zullen storten op deze verouderde voorraad, met als doel om hun ESG-prestaties te verbeteren en hiermee waarde toe te voegen.

Nieuw ontwikkelde, duurzamere kantoren kenmerken zich veelal door veel daglicht en een efficiënte kantoorinrichting. Dit wordt mede bewerkstelligd door grote raampartijen van de vloer tot aan het plafond en minder kolommen. Bovendien zijn huurders bereid om hogere huren te betalen voor nieuwere, energiezuinige gebouwen, aldus Savills.