Hypotheekrente 1% gestegen in het eerste kwartaal

Vandaag eindigt voor de hypotheekrente een uiterst rumoerig kwartaal, waarin de rente fors opliep: van 1,49% rond de jaarwisseling naar 2,48% per vandaag. In totaal is de gemiddelde hypotheekrente sinds het laagterecord van september 2021 (1,42%) ruim een procentpunt gestegen. Na een decennium waarin de rente voornamelijk daalde, is dit een ongekende toename.

Dat blijkt ook uit het feit dat er opnieuw enkele records werden verbroken. Het aantal rentewijzigingen door geldverstrekkers (gemeten vanaf 2016) was in het eerste kwartaal met 420 zeer hoog (het vorige record stond op 285 in het derde kwartaal 2019). Maart noteerde een maandrecord met 167 renteaanpassingen en overtrof daarmee de maand ervoor (150 in februari 2022).

Hoewel we de laatste jaren dus niet meer gewend waren aan een oplopende rente, was dat in het verleden wel anders. In onderstaande tabel (tabel 1) hebben we de grootste stijgingen van de hypotheekrente sinds 1965 opgenomen (gebaseerd op 5 jaar vast). Daaruit blijkt dat met name de jaren zeventig een hectische periode was, waarin de hypotheekrente zelfs regelmatig boven de 10% uitkwam. De huidige toename komt vooralsnog niet in de buurt van de top vijf.

Drie jaar terug (2019, week 6) stond de hypotheekrente net als nu (2022, week 13) ook op 2,48%. Als we echter de samenstelling van het totaalgemiddelde (zie hiervoor tabel 2*) nader bekijken, dan zien we in deze periode twee opvallende verschuivingen. Allereerst is de lange rente (20 en 30 jaar vast) gedaald ten opzichte van de middellange rente (5 en 10 jaar vast). Dat is terug te zien in de gemiddelde renteduur die consumenten kiezen als ze een hypotheek afsluiten: die steeg de afgelopen drie jaar van 16,7 naar 19,4 jaar (bron HDN).

De tweede verschuiving betreft het verschil tussen hypotheken met en zonder Nationale Hypotheek Garantie (NHG). Dat renteverschil is in deze periode kleiner geworden en ook dat zien we terug in de aanvraagcijfers. Geldverstrekkers vragen voor een hypotheek zonder NHG een hogere rente, aangezien ze daarop wat meer restschuldrisico lopen. Omdat het aandeel van hypotheken met NHG door de gestegen huizenprijzen is teruggelopen (van 39% naar 22% in de vergelijking, HDN), concentreert de concurrentie tussen aanbieders zich meer en meer in het segment zonder NHG. Met als gevolg dat de rentes zonder NHG relatief scherper zijn geworden.

De verschillen in de tabel zijn in procentpunt.