De groei van megadistributiecentra zet door

In 2021 is een recordaantal van 25 megadistributiecentra geopend, terwijl er voor dit jaar ook alweer 19 in de pijplijn zitten. De 25 nieuwe centra hebben in totaal een oppervlakte van bijna 1.7 miljoen m2 – er gaan naar schatting bijna 10.000 mensen werken. Favorieten in de afgelopen jaren blijken de regio Rotterdam-Rijnmond, Noord-Brabant en Limburg.

Dat zijn de belangrijkste conclusies uit de jaarlijkse Monitor Megadistributiecentra van Buck Consultants International (BCI). BCI is een logistiek- en locatie-adviesbureau dat werkt aan supply chain- en lokatieoplossingen voor bedrijven en overheden ondersteunt met vestigingsklimaatvraagstukken. Megadistributiecentra definieert het bureau als bedrijven met minimaal 40.000 m2 gebouwoppervlakte.

Groei
Uit de gegevens van BCI blijkt dat vorig jaar 25 nieuwe XXL DC’s hun deuren hebben geopend met een totaal metrage van bijna 1.7 miljoen m2.

De drijvende krachten achter de vestiging van mega dc’s hebben in de coronajaren niets aan sterkte verloren, zo licht Kees Verweij, partner bij Buck Consultants International, toe. “Grote distributiecentra zorgen voor een grotere efficiency van logistieke operaties. Bovendien willen logistieke dienstverleners graag verschillende grote klanten bedienen vanuit grotere locaties. Met name de grote toename van on-line winkelen zorgt ervoor dat winkelketens en on-line webshops extra ruimte nodig hebben, ook al omdat de voorraad van de winkels verschuift naar de warehouses en veel ruimte nodig is voor het behandelen van retourzendingen”.

Top-regio’s
De top 10 van regio’s voor de vestiging van megadistributiecentra ziet er voor de laatste 2 jaren én voor de periode 2013-2022 als volgt uit.

Afname
Buck Consultants International verwacht de komende jaren een afname van de forse groei in de afgelopen 5 jaren. “Er zitten in Nederland momenteel weinig nieuwe logistieke terreinen in de pijplijn. Veel gemeenten aarzelen met de aanleg daarvan, omdat al snel discussies oplaaien over de ‘verdozing van het landschap’ en huisvesting van arbeidsmigranten”, aldus René Buck, directeur Buck Consultants International. Hij vindt de zorgen van gemeenten terecht, maar ergert zich aan het feit dat de verschillende overheden - maar ook de logistieke sector en logistieke vastgoedontwikkelaars en -beleggers - de zaken niet oppakken. “Gemeenten moeten niet wegkijken van het woningvraagstuk voor arbeidsmigranten. Ook vastgoedbeleggers en huurders van die distributiecentra moeten daar in onze optiek een bijdrage aan leveren.”

Verdozing
‘Den Haag’ aarzelt ook al jaren om positie te kiezen in de discussie over ‘de verdozing van het landschap’. “Provincies moeten in onze optiek aangeven of ze de vraag naar logistieke terreinen helemaal, grotendeels of gedeeltelijk willen accomoderen. Door vervolgens bestaande logistieke terreinen en gebouwen maximaal te benutten en alleen selectief nieuwe grootschalige logistieke parken te realiseren kunnen logistieke gebouwen en terreinen duurzaam worden ingepast”, zo vindt Buck. Het adviesbureau heeft op eigen initiatief een kader hiervoor ontwikkeld, met uitgewerkte selectiecriteria en voorwaarden op elk van de drie ruimtelijke schaalniveaus: regionale planning van bedrijventerreinen; inrichting van logistieke bedrijventerreinen; de kavels/gebouwen van het distributiecentrum zelf.

Buck Consultants International stelt voor strengere richtlijnen te hanteren voor de plaatsing van distributiecentra op enerzijds brownfields (bestaande bedrijventerreinen en gebouwen) en anderzijds greenfields (nieuwe logistieke terreinen). Kleinschalige en middelgrote logistiek moet voor het merendeel worden geaccommodeerd op bestaande bedrijventerreinen. Met name voor grootschalige logistiek (kavels van meer dan 6 ha met gebouwen van 40.000 m² of meer) moeten selectief logistieke parken worden ontwikkeld, omdat die in veel gevallen moeilijk in te passen zijn op brownfields. “Door brownfield-optimalisatie te koppelen aan de realisatie van greenfields ontstaat er druk om de bestaande ruimte maximaal te gebruiken en selectief nieuwe logistieke parken te ontwikkelen. Het Rijk moet richtlijnen geven voor die verhouding. Of, in welke mate en wáár regio’s die ruimtevraag willen accommoderen blijft het primaat van provincies”, zo stellen Verweij en Buck.



In onderstaand schema vat BCI de voorwaarden voor deze nieuwe generatie logistieke parken samen.


De Rijksoverheid moet ook actief bijdragen aan de inpassing van logistieke bedrijvigheid, zo vindt Buck Consultants International. Al eerder pleitte het adviesbureau voor regionale herstructurerings-maatschappijen voor bedrijventerreinen, waaraan het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat moet gaan bijdragen: met startkapitaal voor financiering, niet met subsidies; het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat moet goede multimodale bereikbaarheid van de nieuwe parken mogelijk maken.