Explosieve stijging van aanvragen voor oversluiten bestaande hypotheek

Ondanks de oververhitte woningmarkt is het totaal aantal hypotheekaanvragen in het vierde kwartaal van 2021 met 17 procent gestegen in vergelijking met dezelfde periode in 2020. Dit is vooral het gevolg van een explosieve stijging van het aantal aanvragen voor het oversluiten van een bestaande hypotheek (+91 procent). De sterkste stijging doet zich voor onder 55-plussers (+104 procent), zo blijkt uit de Hypotheekindex van De Hypotheker.

Vanwege het tekort aan seniorenwoningen en de lage hypotheekrente kiezen veel ouderen er niet voor om te verhuizen, maar de hypotheek op hun bestaande woning over te sluiten. Volgens De Hypotheker gaat dit ten koste van de doorstroming op de woningmarkt. Het aantal hypotheekaanvragen voor de aankoop van een woning is in het vierde kwartaal dan ook verder gedaald.

32% van alle hypotheekaanvragen afkomstig van oversluiters
Niet eerder was sprake van zo’n grote schaarste aan woningen. De gemiddelde prijsstijging voor een koopwoning bedroeg vorig jaar dan ook ruim 20 procent. Hierdoor was in het vierde kwartaal van 2021 voor het eerst minder dan de helft van alle hypotheekaanvragen (46 procent) bedoeld voor de aankoop van een woning. Het aantal hypotheekaanvragen voor de aankoop van een woning daalde in het vierde kwartaal van 2021 dan ook flink (-15 procent) ten opzichte van dezelfde periode in 2020. Op dit moment is bijna een derde (32 procent) van alle hypotheekaanvragen afkomstig van oversluiters. Het aantal hypotheekaanvragen bestemd voor oversluiten is daarmee in één jaar tijd bijna verdubbeld. Vooral in de noordelijke provincies - Drenthe (+204 procent), Friesland (+159 procent) en Groningen (+131 procent) - was in het afgelopen jaar sprake van een bovengemiddelde stijging. Ook in vergelijking met het vierde kwartaal van 2019 steeg het aantal oversluiters fors (+56 procent). Daarnaast wordt bijna één op de vijf (19 procent) hypotheekaanvragen gebruikt om de eigen woning te verbeteren

Senioren blijven zitten in eigen woning
Het aantal hypotheekaanvragen van 55-plussers voor de aankoop van een woning is in het vierde kwartaal van 2021 gedaald naar slechts 26 procent van het totale aantal hypotheekaanvragen binnen deze leeftijdscategorie. Meer dan de helft van de hypotheekaanvragen was bedoeld voor oversluiten (54 procent). Dit was in dezelfde periode in 2020 voor de aankoop van woningen 44 procent en voor oversluiten nog 37 procent. Dit duidt volgens De Hypotheker op een groot tekort aan seniorenwoningen in alle regio’s, waardoor veel vaker wordt gekozen voor het oversluiten van de hypotheek in plaats van het kopen van een nieuwe woning.

“Ondanks een lichte stijging van de hypotheekrente in het vierde kwartaal van 2021, kan het vanwege de lage hypotheekrente nog steeds gunstig zijn een hypotheek over te sluiten en dat is zichtbaar in de cijfers. Uit onze analyse blijkt dat vooral 55-plussers ervoor kiezen hun hypotheek over te sluiten. Zo kunnen ze profiteren van lagere maandlasten en daarnaast zetten veel senioren de overwaarde van hun huis in om hun kinderen of kleinkinderen te helpen met de aankoop van een woning”, zegt Michel van den Akker, directievoorzitter van De Hypotheker.

Keerzijde
“Dit verhaal heeft óók een keerzijde. Er is een grote schaarste aan seniorenwoningen, waardoor steeds meer ouderen in hun bestaande woning blijven wonen en de doorstroming op de huizenmarkt niet op gang komt. Wij roepen de nieuwe minister van Volkshuisvesting dan ook op om, naast het bouwen van starterswoningen, vol in te zetten op de bouw van levensbestendige woningen. Alleen zo kan de doorstroming óók voor andere leeftijdsgroepen op gang komen en hebben ook jongere generaties uitzicht op een betaalbare woning.”

Download de Hypotheekindex hier.