'Corporaties zijn nog altijd slechter af dan commerciële vastgoedbeleggers'

Onlangs deed een commerciële vastgoedcollega van IVBN de oproep om te komen tot een 'level playing field’ tussen corporaties en vastgoedbeleggers. Als corporatiemedewerker ben ik het daarmee roerend eens. Die level playing field is er inderdaad nog niet. Die is nog steeds in het nadeel van de corporaties. Ria Koppen-Kreyne, directeur bedrijfsvoering van corporatie Haag Wonen, legt uit waarom corporaties in hun functioneren – vooral fiscaal - juist veel meer wordt beperkt dan gewone vastgoedbeleggers.

De terechte inzet van de IVBN om een level playing field te scheppen, is nu verder weg dan ooit.  Ten nadele van de corporaties. Wat is er namelijk gebeurd sinds de IVBN deze klacht heeft geuit? De corporatiesector vond de klacht ten aanzien van de goedkope financiering van commercieel vastgoed door corporaties een terechte. Dat kon dan ook snel recht gezet worden.

Flink uitgeleefd
Op fiscaal gebied heeft men zich echter flink uitgeleefd. Er staat nog steeds in onze grondwet, dat ingezetenen van Nederland recht hebben op woonruimte. En niet zomaar woonruimte. In de bouwvoorschriften staat aangegeven waaraan een woning moet voldoen en dat leidt tot een behoorlijke kwaliteit en niet tot een plaggenhut of een golfplatenwoning. Vervolgens heeft men via Woningwet en BBSH (ik gebruik de oude terminologieën, omdat er formeel nog niets anders is vastgesteld) toegelaten instellingen in het leven geroepen om de laagste inkomens onder ons ook van een voor hen betaalbare woning te voorzien. Men heeft kortweg gezegd de uitvoering van deze wetten en regels gedelegeerd naar corporaties. Daarbij zijn weer andere wetten ontworpen om te bepalen hoe hoog de huur van zo’n betaalbare woning maximaal mag zijn en om te bepalen of ondanks de zeer redelijke huren deze landgenoten niet toch nog extra inkomensondersteuning nodig hebben om ook geld beschikbaar te houden voor andere zaken van het levensonderhoud.

Door dit zo te regelen in wetten heeft de overheid expliciet de verantwoordelijkheid naar zich toegetrokken voor deze groep landgenoten. Is het dan niet bijzonder, dat diezelfde overheid tegelijkertijd heeft geregeld, dat corporaties vennootschapsbelasting moeten betalen over de resultaten die zij behalen op de exploitatie van hun sociale bezit? Ik hoor u zeggen: nou dan richt je toch een fiscale beleggingsinstelling op. Dan kun je die belasting vermijden. Helaas, die mogelijkheid wordt corporaties expliciet ontzegd in de regels die voor hen gelden rondom de vennootschapsbelasting (Vpb). Uit een onderzoek in lidstaten van de EU blijkt ook dat de sociale huisvestingsbranche nergens zo zwaar fiscaal belast wordt als in Nederland.

Naar buitenland sluizen
Ook de fantastische fiscale route van Patrizia kunnen corporaties niet bewandelen. Dat wordt al snel beoordeeld als het naar het buitenland sluizen van maatschappelijk kapitaal. Dat Patrizia dat feitelijk ook doet, beschouw ik toch echt als een gebrek aan level playing field.

En dan heb ik het nog niet gehad over de extra belasting verpakt in de verhuurdersheffing. Weliswaar geldt die voor alle verhuurders van woningen met een huur onder de liberalisatiegrens; met de beperking van het werkterrein van corporaties en de mogelijkheid van particuliere verhuurders om hier tegenover geliberaliseerde woningen te verhuren, worden corporaties ook in dit debat op achterstand gezet. En het is nogal wrang, dat met de stapeling van maatregelen ten aanzien van de corporatiesector de rekening voor een deel moet worden neergelegd bij de mensen met de laagste inkomens in onze samenleving. Dat begint toch echt te lijken op fiscale regelgeving à la Bush junior. Voor degenen die niet weten waarover ik het heb: miljardairs betalen in de VS minder belasting dan werkenden in loondienst.

Kortom, ik ben het helemaal eens met de oproep om een level playing field te scheppen tussen de commerciële en sociale verhuurders. Hierboven heb ik de onderdelen genoemd waarop tot dit gelijke speelveld kan worden gekomen.

Ria Koppen-Kreyne is directeur bedrijfsvoering van Haag Wonen