Commissie-Halsema: Weeffouten in verantwoordelijkheid corporaties

"Is de volkshuisvesting alleen maar verantwoordelijk voor goede en goedkope huurwoningen? Of strekt de verantwoordelijkheid zich uit tot de leefbaarheid van wijken? En wat betekent dat precies voor de taken en verplichtingen van woningcorporaties?" Dat schrijft een commissie onder leiding van voormalig GroenLinks-leider Femke Halsema.

Halsema presenteerde het rapport 'Een lastig gesprek' van haar Advies Commissie Behoorlijk Bestuur woensdag aan minister Kamp van Economische Zaken. De commissie was eerder dit jaar aangesteld om een gedragscode voor bestuurders in de semipublieke sector te ontwerpen.

Misstanden

Aanleiding daarvoor waren ondermeer misstanden en fraudeschandalen in de corporatiesector. De commissie schrijft hierover: "Bij woningbouwcorporaties is diverse malen sprake geweest van wanbestuur, er zijn door te veel instellingen buitensporig grote risico's genomen en een beperkt aantal bestuurders heeft zich onoorbaar verrijkt."

De commissie stelt dat bestuurders zich moeten realiseren in dienst te staan van de burgermaatschappij: "Een semipublieke bestuurder is geen eigenaar van een bedrijf, en heeft ermee om te gaan dat het eigenaarschap uiteindelijk ligt bij de burgers die van de diensten gebruik maken; in onze samenleving zijn het onderwijs, de gezondheidszorg, de volkshuisvesting en andere publieke diensten een gedeeld, gemeenschappelijk bezit van de burgers."

Meer aan de hand dan immoreel gedrag

De commissie stelt echter ook dat "er meer aan de hand is dan het immorele gedrag van bestuurders". Een gedragscode intstellen is daarom niet genoeg. Er zitten weeffouten in het systeem. De term 'semipubliek' zou tot misvattingen leiden over wat het publieke belang van instanties precies is. Vooral voor woningcorporaties zou de formulering van dit belang verbeterd moeten worden. Is de volkshuisvesting er slechts voor goede en goedkope huurwoningen of is ze ook verantwoordelijk voor de leefbaarheid van de wijken? Hoe concreter de opdracht, hoe duidelijk het voor de sector is waar haar verantwoordelijkheid ligt, aldus de commissie.

Grotere rol burgers

Burgers en werknemers van semipublieke instellingen zouden meer te zeggen moeten krijgen, beveelt het rapport tenslotte aan. Ook moet de Nationale Ombudsman worden toegelaten in de sector. Die controleert op dit moment nog slechts de overheid. Daarnaast pleit Halsemapleit voor een cultuuromslag, met strenger in- en extern toezicht.