Energetische renovatie is goed voor €13 miljard in de staatskas

Energiebesparing bij renovatie van woningen, kortweg 'energetische renovatie' genoemd, loont. Voor iedereen. Als bij de start van het energieakkoord direct was ingezet op een hoger tempo, zou het positieve saldo op de staatskas €18 miljard in de periode tot 2020 zijn geweest. Bij een snelle omslag van het beleid is er nog zicht op €13 miljard.

Dit blijkt uit verkennend onderzoek van het NRP, platform voor transformatie en renovatie, uitgevoerd door Ecofys. Frank Bijdendijk, voorzitter NRP, en Dick Tommel, voorzitter NRP Spaar het Klimaat, boden het rapport op 8 juni aan aan de SER-voorzitter Mariëtte Hamer.

Tempo verhogen
Spaar het Klimaat vroeg in 2014 aan de onderzoekers welke invloed een verdubbeling van het tempo van energetisch renoveren kan hebben op de rijksbegroting in Nederland. Daarbij zouden ook voordelen, buiten verbetering van comfort, verlaging energierekening en milieu, gekwantificeerd worden op basis van bestaande onderzoeken. Uit de verkennende berekeningen blijkt dat verhoging van het tempo van energetische renovatie sterk bijdraagt aan het saldo op de overheidsbegroting. Het onderzoek werd begeleid door een kleine delegatie van de themagroep, de resultaten werden besproken in de themagroep en vervolgens voorgelegd in een beleidstafel aan deskundigen en politiek-maatschappelijk klankbord1. NRP Spaar het Klimaat constateert dat mede vanwege de zogenaamde 'Zalm-norm', de strikte scheiding van inkomsten en uitgaven in de rijksbegroting, de toekomstige en onzekere opbrengsten van beleid niet worden gezien, maar wel de kosten. De opbrengsten kunnen alleen als 'meevallers' worden gemeld in latere jaren.

Voor verschillende partijen
Wat zijn de belangrijkste bevindingen? Bijdendijk: "De positieve impact van energetische renovatie voor de overheidsbegroting wordt vooral veroorzaakt door de afname van WW- en bijstandsuitkeringen en de groei van inkomsten uit belasting op arbeid. Niet alleen voor bedrijven die na-isolatieprojecten uitvoeren, ketels vervangen en ventilatie aanbrengen, maar ook voor architecten, adviseurs, installateurs en toeleveranciers. Waarom bouwen we nieuwe woningen in weilanden, als er al zoveel leegstand is en nog zal ontstaan in door bedrijven verlaten gebouwen? Bij verbouwing tot woning is dat het ideale moment om een grote vooruitgang te realiseren."

Tommel: "Een gezonder binnenklimaat voorkomt ziektes en onnodige sterfgevallen, we zijn ons er helaas nog onvoldoende van bewust. Lagere gezondheidszorgkosten, hogere arbeidsparticipatie en betere leerprestaties als gevolg van lager schoolverzuim zullen in de toekomst beter zichtbaar worden. Na verbetering van slechte situaties in scholen wordt het tijd voor frisse woningen en gebouwen. Als we voor iedereen een gezonde leefomgeving in een energetisch gerenoveerde woning in 2030 willen hebben, is een omslag in het beleid dringend nodig. Dat de effecten van een betere gezondheid moeilijk te berekenen zijn, en dat er nog geen betrouwbare cijfers zijn om de voordelen voor de rijksbegroting te kwantificeren, mag geen reden zijn voor inactiviteit."

Snelle omslag
De positieve effecten op de staatsinkomsten ontstaan vooral door de grote betekenis van energetische renovatie voor de werkgelegenheid in Nederland. De afname van staatsinkomsten uit verkoop van gas en energiebelasting is slechts een derde van de opbrengsten als gevolg van de toegenomen groei van de renovatie-activiteiten in de woonsector. Als bij de start van het energieakkoord direct was ingezet op een hoger tempo, zou het positieve saldo op de staatskas €18 miljard in de periode tot 2020 zijn geweest. Alleen bij een snelle omslag van het beleid, is er nog zicht op €13 miljard.

Nederland vs. buurlanden
Terwijl in naburige landen energetische renovaties sterk hebben bijgedragen aan behoud of herstel van de economische groei, bleek het tempo van renovatie in Nederland juist te dalen. Bedrijven zagen dat Europees beleid in Nederland onvoldoende werd omgezet in afspraken. De heffing van €1,7 miljard in de huursector heeft geleid tot schrappen van veel investeringen. Verontwaardigd over de kritiek van de Europese commissie op het niet nakomen van afspraken, loopt Nederland nu jaren achter bij buurlanden. Kansen voor economisch herstel zijn er echter nog, maar intussen zijn veel mensen vertrokken uit de sector. Dit verkennend rapport geeft aan wat er mogelijk is als je de lat hoger legt en voorstellen van NRP Spaar het Klimaat en anderen uitvoert. Daarom is zij de campagne 'Renoveer Nederland, spaar het klimaat' gestart, die in Europa in 2012 startte onder de titel 'Renovate Europe'.

Politiek draagvlak
Een deel van de nederlandse politici lijkt zich inmiddels wel bewust van de grote kansen om werk te maken van energetische renovatie. Spaar het Klimaat vond met name steun bij kandidaten voor de recente verkiezingen voor de Provinciale Staten. Nu zoekt NRP naar meer politiek draagvlak in Eerste en Tweede Kamer. De SER is de plaats bij uitstek voor overleg tussen werkgevers en werknemersorganisaties. Enkele tientallen maatschappelijke organisaties zijn gezamenlijk intensief bezig om maatregelen uit te werken en uit te voeren van het energieakkoord. Dit verkennend onderzoek kan hen motiveren om bij de beoordeling van de voortgang te kiezen voor een hoger tempo en meer verplichtende maatregelen. Het NRP heeft er vertrouwen in dat de nieuwe voorzitter van de SER de resultaten van dit rapport goed kan gebruiken in gesprekken met werkgevers, werknemersorganisaties en kroonleden in de SER. Hamer gaf aan het rapport interessant te vinden en in te brengen bij de borgingscommissie.

Een artikel van NRP.

Foto vlnr: Mariëtte Hamer, Frank Bijdendijk en Dick Tommel.