Esconetwerk.nl-voorzitter Jacqueline Cramer: Verduurzaming gebouwde omgeving nog vaak onnodig complex

Duurzaamheid is topprioriteit ook vanuit economisch perspectief. Denken in business-cases en geen sprookjes vertellen. Dit stelt hoogleraar Jacqueline Cramer, kersverse voorzitter van  kennisplatform EscoNetwerk.nl.  “Een Energy Service Company of esco is geen leeg concept, maar een route om kansen voor verduurzaming daadwerkelijk te verzilveren.”

Dit wordt gedaan door de juiste partijen bij elkaar te brengen die de aanleg en het onderhoud en beheer van de (klimaat-) installaties van (een groep) gebouwen overnemen en gezamenlijk voor langere tijd verantwoordelijk blijven. Een esco levert een gegarandeerde energiebesparing op waarmee in de regel ook de externe financiering van de esco zelf kan worden georganiseerd. Door de investeringskosten over een langere periode uit te smeren kan de financiële hobbel bij aanvang van het project worden weggenomen. De baten die de energiebesparing opleveren, worden verrekend met de kosten.  

Vergeleken met 40 jaar geleden, toen Cramer al actief was op milieugebied, is er in Nederland en enorme stap voorwaarts gezet. “Midden jaren tachtig begon het bedrijfsleven stilletjes aan verantwoordelijkheid te nemen. De interne milieuprogramma’s waren destijds echt een eerste stap. Als je kijkt wie er nu betrokken is en waar het over gaat, dan is dat een megaverschil. De houding van het bedrijfsleven is ook veranderd. Heel veel bedrijven praten niet meer over: ‘moet dat nu allemaal?’ Maar ze zeggen: ‘we willen, maar hoe doen we dat eigenlijk precies?’ Hoe ver gaan we? Wat is er mogelijk? Daar kan EscoNetwerk.nl hen bij helpen. Er is gelukkig  een heel andere houding ontstaan tegenover het duurzaamheidsvraagstuk.”

Esco-kansen tastbaar maken

Verduurzaming van de gebouwde omgeving lijkt zo logisch maar de praktijk blijkt nogal eens weerbarstig, stelt de voormalig minister van VROM. “Het is inderdaad nog heel complex. Wie betaalt dit?, Wie organiseert dat? Welwillende partijen zien vaak door de bomen het bos niet meer. Soms vertrouwt men de oplossingen niet omdat de beloftes te mooi lijken waardoor men de handdoek in de ring gooit. Met de kennis die gebundeld is in EscoNetwerk.nl kunnen we –als we kansen bij gebruikers hebben geïdentificeerd- hen op maat gesneden energiebesparingsoplossingen presenteren. Ze bijvoorbeeld in aanraking brengen met collega gebruikers die er al ervaring mee hebben om zodoende esco-kansen voor hen veel tastbaarder te maken.”

In EscoNetwerk.nl zit veel kennis. “We merken dat alle partijen het van groot belang vinden om met elkaar samen te werken. Daarom sluiten steeds meer bedrijven en organisaties zich bij ons aan. Voor de betrokkenen is samenwerking interessant omdat ze nu voor specifieke kennis de juiste mensen kunnen vinden bij andere partijen. Dat is een ommekeer. We bundelen krachten en voorkomen zo dat aspirant esco-gebruikers zelf alle informatie bij elkaar moeten gaan sprokkelen.”

De oud-minister haalt haar inspiratie uit de samenleving. “We zien dat niet alleen het bedrijfsleven bezig is met duurzaamheid maar dat burgers steeds enthousiaster worden en gezamenlijk stappen willen maken.”

Geen addertjes onder het gras

Zo bezocht Cramer vorige week de Gironde in Leusden, die in 2009 het straatklimaatfeest met vlag en wimpel won. De bewoners zijn nu klaar om de volgende stap te zetten in de verduurzaming van hun leefomgeving. Dat kost geld, geld dat niet iedereen op de bank heeft staan. Met een combinatie van een Esco en een revolving  fund van de gemeente kan de financiering van energiebesparende maatregelen toch worden gerealiseerd. Het is een kwestie van  voortdurend voorlichting geven en goed uitleggen dat het echt kan, iedereen er beter van wordt en dat er echt geen addertjes onder het gras zitten.”

De Esconetwerk.nl-voorzitter en tevens directeur van het Utrecht Sustainability Institute, stelt dat klimaatmaatregelen – zoals energiebesparing maar ook het sluiten van water- en afval kringlopen - juist in crisistijd weer voor economische groei kunnen zorgen. “Het benutten van de mogelijkheden die een esco biedt, levert de gebruiker geld op en is daarmee ook bedrijfseconomisch gezien van grote waarde. Het nu stimuleren van innovaties betaalt zich verder terug door minder afhankelijkheid van schaarser en duurder wordende brandstoffen. Ook dat zal veel kosten besparen. En bovendien zal de vraag naar nieuwe klimaatvriendelijke technologieën fors gaan stijgen.”

Barbara Sanders