Luc Joosten (a.s.r.): 'Zekerheden brokkelen af, Nederlands vastgoed kan profiteren mits...'

Vastgoed als beleggingscategorie past volgens Luc Joosten van a.s.r. uitstekend in de portefeuille nu de wereld zo snel verandert. Een stabiel Nederland zou daarin een voortrekkersrol kunnen hebben, ware het niet dat het investeringsklimaat is uitgehold. 

We hoeven de televisie maar aan te zetten of een nieuwsapp te openen en we worden overspoeld met geopolitiek. Conflicten, nieuwe allianties, handelsspanningen; het is dagelijkse kost. Maar de vertaalslag naar onze vastgoedwereld is minder vanzelfsprekend. Toch is het naïef om te denken dat deze mondiale verschuivingen geen directe impact hebben op de stenen waar wij zo graag in beleggen.

We leven in een tijd waarin nieuwe machtsblokken ontstaan en oude zekerheden afbrokkelen. Europa — en dus Nederland — wordt pijnlijk geconfronteerd met zijn afhankelijkheden: energie uit het Midden-Oosten, productie uit Azië, en voor bijna alles wat strategisch is leunen we stevig op de Verenigde Staten. Geopolitieke risico’s hebben altijd bestaan, maar de snelheid waarmee ze zich inmiddels manifesteren is ongekend. De volatiliteit is hoger, maar de richting is al jaren zichtbaar: deglobalisatie. Minder verwevenheid, meer strategische autonomie en meer fragmentatie. Het grotere plaatje is verrassend consistent.

Lange termijntrends
Voor beleggers is het de kunst om comfort te vinden in die veranderende wereld en om onderscheid te maken tussen korte termijnschokken en lange termijnbewegingen. Want juist die lange termijntrends bieden houvast en herbergen waarde. Deglobalisatie, demografie en digitalisering zijn krachten die het beleggingslandschap structureel herdefiniëren. En dan is er natuurlijk duurzaamheid, dat inmiddels veel meer is dan CO₂-reductie alleen. Energieonafhankelijkheid is een geopolitiek thema geworden, en onze gebouwde omgeving speelt daarin een cruciale rol.

In zo’n wereld is diversificatie belangrijker dan ooit. De oude beleggerswijsheden — “nooit al je eitjes in één mandje plaatsen” en “diversificatie als enige gratis lunch”, aldus Markowitz — blijken opnieuw actueel. Vastgoed past bovendien goed in die veranderende omgeving. Geïndexeerde huren bieden bescherming tegen inflatierisico’s, huurcashflows geven bescherming tegen waardedaling en vastgoed voegt diversificatie toe aan een multi-asset portefeuille. Ja, de sector heeft relatief ondermaats gepresteerd de afgelopen jaren en ja, macro-economische schokken hebben de start van een nieuwe cyclus opnieuw vertraagd. Maar de intrinsieke kwaliteiten van vastgoed zijn niet verdwenen en dat is belangrijk met het oog op de lange termijn.

Investeringsklimaat uitgehold
Toch is de geografische component minstens zo belangrijk in een goed gediversifieerde portefeuille. Stabiliteit van landen en regio’s is een steeds zwaarder wegende factor. Een sterk Europa is in het belang van Nederland, maar juist in vergelijking met onze buren is onze achilleshiel zichtbaar geworden. Nederland heeft een volwassen vastgoedsector met veel kennis, maar ambities sneuvelen als het investeringsklimaat wordt uitgehold en kapitaal ontbreekt. En dat is precies wat er is gebeurd. Kapitaal kent geen landsgrenzen en investeerders hebben de plicht om het beste risico-rendementsprofiel na te streven. Nederland heeft zichzelf op dat vlak geen dienst bewezen en dat besef dringt maar langzaam door tot beleidsmakers.

Juist in deze turbulente tijden ligt er een unieke kans voor Nederland. Beleggers zijn meer dan ooit op zoek naar stabiliteit, spreiding en betrouwbare markten. Nederland kan daarin een voortrekkersrol bekleden, mits we verder kijken dan alleen symptoombestrijding. Het vergt visie en leiderschap om het investeringsklimaat te herstellen, zekerheid te bieden en als een anker van rust te fungeren in een grillige wereld. Onze expertise op het gebied van duurzaamheidsoplossingen verdient een prominentere plaats om afhankelijkheid van energie-import te verlagen en stabiliteit te verhogen. De wereldpolitiek kunnen we niet direct sturen, maar hoe aantrekkelijk Nederland is als vastgoedmarkt, dat hebben we voor een groot deel zelf in de hand. Door doordachte politieke keuzes te maken en onze kennis als sector actief te benutten, kunnen we het verschil maken voor de lange termijn.

Luc Joosten is managing director van a.s.r. real assets investment partners